Programma Klas 3 GL
BS 4 Sociaal gedrag
Start met geheugen opfrissen BS 3 Aangeboren en aangeleerd gedrag
Uitleg BS 4 Sociaal gedrag
Aan de slag
Afsluiting
Programma Klas 3 GL
BS 4 Sociaal gedrag
Start met geheugen opfrissen BS 3 Aangeboren en aangeleerd gedrag
Uitleg BS 4 Sociaal gedrag
Aan de slag
Afsluiting
Dit gedrag komt tot stand door
inwendige prikkels
uitwendige prikkels
beide antwoorden zijn juist
beide antwoorden zijn onjuist
Hoe heten prikkels die een sterkere reactie oproepen dan normaal?
Informatie bij de volgende vragen
Een koekoeksvrouwtje legt in een groot aantal nesten een ei. De vogels waar deze nesen van zijn, zijn meestal van dezelfde soort als die waardoor het koekoeksvrouwtje zelf is grootgebracht. Het pas uitgekomen koekoeksjong duwt alle andere jonge vogels uit het nest. Als het koekoeksjong is grootgebracht, trekt het weg naar het overwinteringsgebied. Volwassen soortgenoten zijn al eerder vertrokken.
Een koekoeksjong verwijdert haar laatste ei uit het nest. Berust dit gedrag alleen op erfelijke factoren of spelen ook leerprocessen een rol?
Dit gedrag berust alleen op erfelijke factoren
Bij dit gedrag spelen ook leerprocessen een rol.
Koekoeken leggen hun eieren in het nest van andere soorten vogels. Iemand beweert dat dit verschijnsel alleen erfelijke factoren een rol spelen. Is deze bewering juist?
Ja
nee
Wordt trekgedrag van het koekoeksjong alleen bepaald door erfelijke factoren of ook door leerprocessen?
Alleen door erfelijke factoren
Zowel door erfelijke factoren als door leerprocessen
Informatie voor de volgende vraag
Een leerling doet een experiment mat een rat in een doolhof. De rat heeft een dag niet gegeten en wordt in het modden van de doolhof gezet. Bij de uitgang ligt een voedselbrokje. De rat doet er tien minuten over om het voedselbrokje te vinden. De leerling voorspelt dat de rat de juiste weg naar het voedsel zal leren als hij vaker door de doolhof loopt. Gedurende enkele uren zet hij de rat om het kwartier bij de ingang. Na enige tijd loopt de rat direct naar de uitgang
Doorwelk leerproces leert de rat de uitgang vinden?
Door 'trial and error'
Door inprenting
Door welk leerproces leert een dier zijn ouders herkennen in een gevoelige periode?
Door inprenting
Door trial and error?
In de video zag je twee kangoeroes vechten. Is hier sprake van sociaal gedrag?
Ja, omgaan met soortgenoten is sociaal
nee, vechten is asociaal gedrag
Geen idee, maar wel leuk om naar te kijken
Maakt niet uit, dit is toch nep.
… dieren kunnen niet met elkaar praten, toch communiceren ze met elkaar…
Gedrag
-Het gedrag van soortgenoten ten opzichte van elkaar wordt sociaal gedrag genoemd.
-Bij sociaal gedrag zijn signalen van het ene individu prikkels voor een ander individu om een bepaalde handeling uit te voeren.
-Signalen kunnen houdingen, geluiden, kleuren, geuren of gebaren zijn.
Taakverdeling
Bij de taakverdeling vertonen sommige dieren ander gedrag dan hun soortgenoten
Schildwacht gedrag
Stokstaartjes staan op wacht om:
Snel de familie te waarschuwen als er gevaar dreigt.
Om zichzelf en hun familie te beschermen
Ook --> om op te warmen in de zon
Soms staan ze samen op wacht ---->
Territoriumgedrag
Territorium = gebied rond de nestplaats
Territoriumgedrag = gedrag om het territorium af te bakenen en te verdedigen tegen indringers.
Territorium gedrag uit zich in dreiggedrag.
Dreiggedrag heeft kenmerken van aanvalsgedrag als van vluchtgedrag.
Dreiggedrag
De rode buik van een mannetjes stekelbaars is een uitwendige prikkel voor de indringer.
De rode buik is dus een sleutelprikkel.
Het mannetje steekt ook zijn rugstekels omhoog (aanvalsgedrag)
Het mannetje kan ook zijn lichaam van de indringer wegdraaien (vluchtgedrag)
Broedzorg
Broedzorg = Het verzorgen van eieren en jongen.
Dit is vaak een combinatie van voedingsgedrag en verzorgingsgedrag
Broedzorg
Het verzorgen van eieren of jongen heet broedzorg.
Dit verschilt per diersoort.
Rangorde
In sociale groepen bestaan rangorden. De plaats van een dier in de groep = rangorde
Het zorgt ervoor dat een groep kan overleven. Het voorkomt conflicten.
De rangorde kan door dominantie of leeftijd bepaalde worden.
Territorium - Territoriumgedrag Wat is NIET waar?
Een territorium is een eigen leefgebied
De grenzen van een territorium worden afgebakend
Vooral vrouwtjes bewaken het territorium
Het territorium wordt verdedigd door te dreigen en evt. te vechten is territoriumgedrag
In het filmpje zag je een voorbeeld van baltsgedrag. Wat is volgens jou het doel van baltsgedrag?
Wie is de baas?
Aaltje
Froukje
Dirckje
Cootje
Wat is geen voorbeeld van sociaal gedrag?
vlooien bij apen
mens laat hond uit
katten vechten met elkaar
twee eenden baltsen
Twee katers die hevig naar elkaar dreigen, gaan plotseling beide hun vacht schoonlikken. Hoe heet het gedrag dat de katten dan vertonen?
imponeergedrag
overspronggedrag
verzoeningsgedrag
sociaal gedrag
Dit is een voorbeeld van
dreiggedrag
overspronggedrag
baltsgedrag
sociaal gedrag
Aan de slag
Maken opdrachten Basisstof 4