Pijnbestrijding palliatieve fase
Pijnbestrijding palliatieve fase
Pijn is.....
Wat de cliënt zegt wat het is
Wanneer de cliënt zegt dat het is
Een onplezierige sensorische en emotionele ervaring
Een waarschuwing
Definitie
Mc Cafferey:
‘Pijn is datgene wat een persoon die het ervaart zegt dat het is en is aanwezig wanneer hij zegt dat het aanwezig is.’
Soorten pijn
Acute pijn = pijn die plotseling optreedt
Chronische pijn = pijn die langer dan 3 - 6 maanden blijft
Nociceptieve pijn = pijn door weefselbeschadiging
Neurogene/neuropathische pijn = pijn bij beschadigingen of een gestoorde functie van het zenuwstelsel
Viscerale pijn is pijn die ontstaat door activatie van een pijnreceptor die verbonden is met een orgaan in de borst-, buik-, of bekkenholte.
Doorbraakpijn
Doorbraakpijn is pijn die plotseling opkomt en daarna weer verdwijnt of minder wordt.
Het is vaak een plotselinge, tijdelijke verergering van pijn bij iemand met chronische pijn.
Er zijn 3 soorten doorbraakpijn:
Doorbraakpijn die optreedt zonder aanwijsbare reden of oorzaak (spontane doorbraakpijn). Spontane doorbraakpijn is nooit te voorspellen. Hierdoor is het niet mogelijk dit type doorbraakpijn te voorkomen door extra pijnstillers te nemen.
Doorbraakpijn die optreedt bij bepaalde bewegingen, houdingen of activiteiten. Bijvoorbeeld door lopen, draaien in bed, zuchten, hoesten, slikken en naar de wc gaan. Of door lichamelijke verzorging en wondverzorging. Als deze doorbraakpijn voorspelbaar is, is de pijn te voorkomen door extra pijnstillers te nemen.
Een mengvorm van de 2 soorten hierboven.
Behandeling: escape medicatie. (zonnodig medicatie)
Oorzaken
Beschadiging van het lichaam
Infectie
Tumorgroei
Beknelling
Overbelasting
Vermoeidheid
Spanning en stress
Pijngedrag
Pijngedrag is cultuur gebonden
Mannen en vrouwen gaan anders om met pijn
Pijn beïnvloedt ook de omgeving van degenen die lijdt
Pijn kan naast een lichamelijke of psychische context ook een cultuurgebonden iets zijn
Wat doet pijn met iemand?
Pijn monitoren
VAS-score
Pijndagboek
Numerieke schaal of pijn lineaal (NRS). Maar niet iedereen kan dit aangeven
Smile Analoge schaal (SAS). Is vaak gemakkelijker in te vullen
Pijn bestrijding
Medicatie enteraal: via maag/darm stelsel (tablet, drank, zetpil)
Medicatie transdermaal: via de huid (pleisters)
Medicatie parenteraal: ander manier dan via het maag/darm stelsel (injectie's huid, infuus aders, ruggeprik )
Niet-medicamenteuze pijnbestrijding
Fysiotherapie
Chirurgie
TENS > blokkeert signaal aan ruggenmerg
Ruggenmergstimulatie
Alternatief
Cannabis
WHO-pijnladder
Stapsgewijze aanpak bij pijn
stap 1a: paracetamol;
stap 1b: NSAID;
stap 1c: paracetamol + NSAID;
stap 2: overstappen op of toevoegen van een zwakwerkend opioïd (bijv. tramadol);
stap 3: overstappen op of toevoegen van een sterk werkend opioïd (morfine, fentanyl transdermaal)
stap 4: parenterale toediening van een opioïd (injectie, infuus, subcutaan pomptransdermaal).
Inzet Morfine
Morfine is een opiaat met een sterk pijnstillende werking
Morfine zorgt ervoor dat het signaal ‘pijn’ in de hersenen niet, of minder sterk, aankomt. Hierdoor wordt de pijn minder gevoeld.
De dosering wordt verhoogd naarmate de pijn erger wordt. Morfine wordt ook (tijdelijk) ingezet bij pijn na operatie.
Toedieningsvormen Morfine
Gewone tabletten, capsules en drank: binnen één tot twee uur.
Zetpillen: binnen zestig minuten.
Injectie vlak onder de huid: binnen vijftig tot negentig minuten.
Injectie diep in een spier: binnen dertig tot zestig minuten.
Injectie in een ader of infuus: binnen twintig minuten.
Via de ruggenmergprik: binnen zes tot dertig minuten.