6.5 deel 1: Mens en Milieu
6.5 deel 1: Mens en Milieu
Leerdoelen
10 Je kunt enkele oorzaken en gevolgen noemen van uitputting en vervuiling.
11 Je kunt enkele oorzaken en gevolgen noemen van klimaatverandering. (volgende les)
Het gebruik van grond en water door mensen beïnvloedt de leefomgeving van planten en dieren. Mensen halen ook stoffen uit het milieu en laten er stoffen in achter.
Afhankelijkheid van het milieu
Zuurstof
Water
Voedsel
Energie
Grondstoffen
Recreatie
Oorzaken milieuproblemen
Bevolkingstoename
De bevolkingstoename
verandert het milieu
Oorzaken Milieuproblemen
Manier van leven
Maak opdracht4
minute
second
Wat doen al die mensen?
Vervuiling: toevoegen van stoffen aan het milieu
Uitputting: te veel stoffen worden onttrokken aan het milieu
Aantasting: Natuurlijke ecosystemen verdwijnen om plaats te maken voor o.a. steden en landbouwgrond
Uitputting
Mensen onttrekken stoffen uit het milieu (goud, ijzer, zouten, olie, enz.).
Er ontstaat uitputting als er teveel wordt weggehaald.
Fossiele brandstoffen
Mensen gebruiken aardolie, aardgas en steenkool als brandstof. Door deze brandstoffen hebben we energie voor auto’s, fabrieken en verwarming. Aardolie, aardgas en steenkool zijn fossiele brandstoffen. Ze zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit resten van dode planten en dieren. De fossiele brandstoffen raken uitgeput. Over vijftig tot honderd jaar zijn de voorraden aardolie en aardgas waarschijnlijk op.
Vervuiling
Mensen voegen ook weer stoffen toe die niet goed zijn voor het milieu.
Luchtvervuiling
Boeren gebruiken mest om de grond vruchtbaar te maken. Een belangrijke stof in mest is stikstof. Een deel van de stikstof uit mest komt terecht in het grondwater en in de lucht. Ook de industrie en het verkeer (uitlaatgassen) geven stikstof af aan het milieu.
Via het grondwater en de lucht komt de stikstof terecht in natuurgebieden. Daardoor verandert de plantengroei. Sommige planten groeien goed op veel stikstof, maar andere planten kunnen er niet goed tegen en verdwijnen.
Bodemvervuiling
Een gif is een stof die schadelijk is voor organismen. In het verleden werd giftig afval soms op vuilnisplaatsen gestort. Zo zijn op veel plaatsen giftige stoffen in de bodem gekomen. Dit noem je bodemvervuiling. Planten nemen de giftige stoffen op via hun wortels. Zo komen de giftige stoffen in de voedselketen terecht.
Watervervuiling
In de landbouw worden gifstoffen gebruikt om planten te beschermen tegen insecten en ziekteverwekkers. Deze gifstoffen kunnen in het water van sloten of in het grondwater komen. Dit is een voorbeeld van watervervuiling. Ook huishoudens, fabrieken en scheepvaart vervuilen het water. Meer dan 80% van het afvalwater op de wereld wordt zomaar in het milieu geloosd. Hierdoor komen zware metalen, oplosmiddelen en ander afval in het water terecht. Deze stoffen zijn vaak giftig.
Gevolgen
Energiebronnen raken uitgeput
Grondstoffen raken uitgeput
Milieuvervuiling: Schadelijk (giftig) afval komt in het milieu terecht
Gevolgen
Klimaatverandering door uitstoot van broeikasgassen
Afname van de biodiversiteit door vermindering van het aantal soorten planten en dieren
Ontbossing om plaats te maken voor bebouwing of landbouwgrond
Biodiversiteit neemt af - diersoorten sterven uit
Maatregelen
Duurzame ontwikkeling: een leefwijze waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van mensen in de toekomst door het milieu zo min mogelijk te belasten
Regeringen en landen nemen maatregelen, bijvoorbeeld natuurgebieden beschermen
Maak opdracht 6
minute
second
En nu even oefenen!
wat zijn onze levensbehoeften? noem er 2.
Je bedenkt drie manieren waarop de mens afhankelijk is van het milieu. 1 Het milieu levert voedsel. 2 Het milieu levert water. 3 Het milieu levert zuurstof. Bij welke van deze manieren speelt fotosynthese een directe rol?
alleen bij 1 en 2
alleen bij 1 en 3
alleen bij 2 en 3
bij 1,2 en 3
Wat is uitputting?
dat is als je veel hebt gerend en je moe bent
dat is als de mens te veel stoffen uit het milieu onttrekt
In tropische gebieden vindt ontbossing plaats, waardoor er meer ruimte is voor de landbouw. Heeft ontbossing invloed op de biodiversiteit? Zo ja, neemt de biodiversiteit door ontbossing toe of af?
Ontbossing heeft geen invloed op de biodiversiteit.
Door ontbossing neemt de biodiversiteit toe.
Door ontbossing neemt de biodiversiteit af.
olievoorraden raken wereldwijd op
milieuvervuiling
milieu-uitputting
milieu-aantasting
toename scooters in Amsterdam
milieuvervuiling
milieu-uitputting
milieu-aantasting
De foto laat..........zien
milieu-aantasting
milieuvervuiling
milieu-uitputting
Debby zegt dat de mens voor grondstoffen afhankelijk is van het milieu. Jack zegt dat het milieu belangrijk is als plaats voor recreatie
alleen Debby heeft gelijk
Debby en Jack hebben geen gelijk
alleen Jack heeft gelijk
Debby en Jack hebben beiden gelijk
De ....... die wij inademen, zit in de lucht
Energie
Zuurstof
Voedsel
Water
Het ........ dat wij drinken, komt uit de grond.
Voedsel
Zuurstof
Water
Energie
Ons ............... maken we van planten en dieren
Energie
Voedsel
Water
Zuurstof
De ....................... die wij gebruiken, halen we uit brandstoffen.
Voedsel
Water
Zuurstof
Energie
Niet alleen in Nederland is het energieverbruik enorm toegenomen. Ook in de meeste andere landen van de wereld neemt het energieverbruik steeds verder toe. Shira zegt daarover: 'Dat komt doordat er steeds meer mensen op aarde komen.' Yusef zegt daarover:'Dat komt doordat mensen steeds meer dingen gebruiken waar brandstoffen voor nodig zijn. Wie heeft(hebben) gelijk
Alleen Shira heeft gelijk
Alleen Yusef heeft gelijk
Ze hebben allebei geen gelijk
Ze hebben allebei gelijk
Welke van onderstaande brandstoffen is geen fossiele brandstof?
Aardolie
Bio-ethanol
Steenkool
Gas