Exp. 4 en 5 - Bloedgroepbepaling

Experiment 4 en 5 : bloedgroepbepaling


1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorDierverzorgingMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Experiment 4 en 5 : bloedgroepbepaling


Weet jij je bloedgroep?

1

Ja

2

Nee

Welke bloedgroepen ken je?

Welke antistoffen heeft een patiënt met bloedgroep A in zijn plasma?

A

Anti-A

B

Anti-B

C

Anti-A en Anti-B

D

Anti-O

Waarom?

  • In het bloed komen antigenen (zoals A, B, RhD) en antilichamen (bv. anti-A, anti-B) voor. Deze bepalen samen je bloedgroep.

  • Een verkeerde transfusie kan leiden tot een ernstige transfusiereactie.

  • Daarom is serologisch onderzoek belangrijk vóór elke bloedtransfusie.

Twee bepalingen

1. ABO- en RhD-bepaling

→ Wat is iemands bloedgroep?

2. Rhesusfenotypering

→ Wat is de precieze samenstelling van Rh-antigenen?

Exp. 4: ABO- en Rhesus-D-bepaling

Na dit experiment kan je: 

  • Uitleggen wat het doel is van een ABO- en RhD-bepaling.

  • Het verschil beschrijven tussen antigeenbepaling (op erytrocyten) en antistofbepaling (in plasma).

  • Zelfstandig een ABO- en RhD-typering uitvoeren via de buisjesmethode.

  • Correct een bloedgroep vaststellen.



Het experiment

1. Voorbereiding erytrocytsuspensie (3-5%)

Ery's + zoutoplossing → centrifugeren → supernatant verwijderen

Ery's verdunnen tot 3-5% suspensie

2. Antigeenbepaling op erytrocyten

Voeg ery's toe aan buisjes met anti-A/B/AB/D/controle

Centrifugeer en beoordeel op agglutinatie (klontering)  →  controle hoort negatief te zijn

3. Antistofbepaling in plasma

Voeg plasma toe aan buisjes met A1- en B-cellen

Centrifugeer en kijk of agglutinatie optreedt

Resultaten aflezen: bijv. bloedgroep A-

  • Bloedgroep A- heeft antigenen A en antistoffen B, en geen antigenen D (Rhesus)

  • Agglutinatie bij anti-A → Antigeen A aanwezig

  • Plasma dat klontert met B-cellen → anti-B aanwezig

  • Geen agglutinatie bij Anti-D → Rh negatief


Anti-A

Anti-B

Anti-A

Anti-B

Hieronder de resultaten van de ery's met anti-A of anti-B.

Sleep de bloedgroep naar de juiste resultaten.





Bloedgroep B

Bloedgroep A

Bloedgroep AB

Bloedgroep O

Hiernaast de resultaten van het bloedplasma met cellen A of B.

Sleep de bloedgroep naar het juiste resultaat.





Bloedgroep A

Bloedgroep B

Bloedgroep AB

Bloedgroep O

Wanneer is iemand rhesus positief?

A

Wanneer er agglutinatie optreedt tussen ery's en anti-D

B

Wanneer er geen agglutinatie optreedt tussen de ery's en anti-D

C


D


Exp. 5: Rhesus typering

Na dit experiment kun je: 

  • Het doel van rhesus-fenotypering uitleggen.

  • Uitleggen waarom twee temperaturen worden gebruikt bij de rhesustypering

  • Resultaten interpreteren en een Rhesus fenotype afleiden.



Waarom?

  • Rhesus-systeem = complex van antigenen (C, c, E, e).

  • Naast bloedgroepbepaling ook rhesus-fenotypering belangrijk.

  • Zeker bij:
    - Vrouwen in vruchtbare leeftijd
    - Patiënten met frequente transfusies

Wij testen hier bij twee temperaturen - waarom?

  • IgM-antistoffen kunnen:

- Binden bij kamertemperatuur ("koude" antistoffen)
- Of pas bij 37°C ("warme" antistoffen)

  • Door beide te testen voorkom je fout-negatieve resultaten

  • Betrouwbare agglutinatie-detectie vereist beide fases

Het experiment

1. Maak een erytrocytensuspensie (3–5%)

2. Meng met antistoffen: anti-C, -c, -E, -e

3. Voer agglutinatietest uit op:
- Kamertemperatuur: centrifugeer en kijk of er agglutinatie is, daarna op 37°C
- 37°C: laat alle buisjes 15 min. staan bij 37°C en centrifugeer.

4. Beoordeel of agglutinatie optreedt

5. Leid het rhesus-fenotype af

Resultaten interpreteren


Fenotypen bepalen


Waarom test je agglutinatie op zowel kamertemperatuur als 37°C?

A

Omdat sommige antigenen alleen bij lage temperatuur actief zijn

B

Omdat antistoffen temperatuurafhankelijk binden

C

Omdat de erytrocyten anders kapotgaan

D

Om tijd te besparen

Zet de stappen op de juiste volgorde.

1

2

3

4

5

6

7

Erytrocytensuspensie maken

Antistoffen + erytrocyten in buisje pipetteren

Centrifugeren

Incuberen op 37°C

Opnieuw centrifugeren

Beoordelen op agglutinatie

Beoordelen op agglutinatie

Wat gebeurt er als een controlebuisje wél agglutinatie laat zien?

Koppel de antistof aan het antigeen die ze detecteren.

C

c

E

e

anti-C

anti-c

anti-E

anti-e

Aan de slag

Vul het werkblad in: waar verwacht je agglutinatie bij elke bloedgroep?