Reformatie en opstand
Hoofdstuk 1
P1.1: Problemen in de kerk
P1.2: Onvrede in de Nederlanden
P1.3: Het begin van de Opstand
P1.4: Het einde van de Opstand
Check opdracht 1 blz 17
Reformatie en opstand
Hoofdstuk 1
P1.1: Problemen in de kerk
P1.2: Onvrede in de Nederlanden
P1.3: Het begin van de Opstand
P1.4: Het einde van de Opstand
Check opdracht 1 blz 17
P1.1 Problemen in de kerk
Leerdoelen
Je kunt uitleggen wat ketters zijn en hoe de kerk hen bestreed
Je kunt uitleggen welke kritiek er rond 1500 op de kerk kwam
Je kunt beschrijven hoe de christelijke kerk in de 16e eeuw uiteenvbiel en enkele gevolgen daarvan noemen
Opdracht 1, blz 18 LWB
a. Leg uit wat een zonde is en geef een voorbeeld.
Een zonde is een overtreding van een regel van de kerk, bijvoorbeeld wanneer je liegt, iemand bedriegt of een moord pleegt.
Opdracht 1
b. In de 16e eeuw kochten veel mensen een aflaat. Waarom deden ze dat? Leg uit waar ze bang voor waren.
Veel mensen in de 16e eeuw waren bang om na hun dood in de hel te komen. Door een aflaatbrief te kopen hoopten ze dat te voorkomen.
Opdracht 1
c. Verplaats je in een 16e-eeuwse paus. Wat zou hij vinden van het verkopen van aflaten? Leg je antwoord uit.
Een 16-eeuwse paus zou het verkopen van aflaten goedkeuren, het levert veel inkomsten op.
Christendom in de middeleeuwen
Middeleeuwen > christendom verspreid door West-Europa
Paus is de baas van alle christenen
Geleefd als goed christen? > hemel
Geen goed leven > vergeving vragen bij geestelijke
Gelovigen gaven regelmatig geld aan de kerk, ook om vergeving te kopen.
Ketters
Mensen die kritiek hadden op de rijkdom en het luxe leven van de christenen.
Mensen die andere ideeën hadden over het geloof van de christenen.
Inquisitie
Speciale rechtbank, opgericht door de kerk.
Opgericht rond 1200
Taak: opsporing en berechting van ketters.
Straf: mening over geloof veranderen, anders brandstapel.
Wat past rond 1500 bij een goed christelijk leven?
De armen helpen
Genieten van het leven op aarde
In grote rijkdom leven
Ketterse ideeën hebben
Om welke twee redenen richtte de kerk de inquisitie op? Sleep die antwoorden naar het hokje.
De kerk wilde voorkomen dat de ketters een plekje in de hemel zouden krijgen.
De kerk zou uit elkaar vallen, als iedereen op zijn eigen manier zou geloven.
Ketters moesten worden vervolgd, omdat ze niet meer in God geloofden.
Ketters overtraden de wet en moesten daarom voor een rechtbank komen.
Volgens de kerk was er maar één juiste manier om te geloven.
Kritiek op de kerk
Vanaf de 16e eeuw groeide de kritiek enorm. Dit had verschillende oorzaken:
Komst van aflaatbrieven
Humanisme: een stroming waarbij de mens centraal gesteld wordt in plaats van God
Uitvinding van de boekdrukkunst
Wie is Maarten Luther?
Duitse monnik
Wil de kerk veranderen
95 stellingen
Kritiekpunten Luther
1. Mensen konden een plekje in de hemel kopen.
2. Mensen moesten zelf de Bijbel kunnen lezen.
3. Wat niet in de Bijbel stond moest worden afgeschaft.
De kerk was vooral bezig met geld verdienen.
Niet de paus, maar God besliste of iemand naar de hemel ging.
De Bijbel moest vertaald worden in het Duits, zo kon iedereen de Bijbel lezen.
Verering van Heilige mocht niet (geen beelden in de kerk).
P1.1 Problemen in de kerk
Leerdoelen
Je kunt uitleggen wat ketters zijn en hoe de kerk hen bestreed
Je kunt uitleggen welke kritiek er rond 1500 op de kerk kwam
Je kunt beschrijven hoe de christelijke kerk in de 16e eeuw uiteenviel en enkele gevolgen daarvan noemen
De Reformatie
Paus woedend en zette Luther uit de kerk
waardoor de kerk splitste in twee stromingen:
De rooms-katholieken: de mensen die trouw bleven aan de paus
De protestanten: mensen die Luther/Calvijn volgde
Ontstaan van nieuwe, protestantse kerken: Reformatie.
Hervormingen in de kerk
2 stromingen Christendom
Katholieken protestanten
Paus = leider
priesters tussenpersoon God en gelovigen
Priesters helpen mensen
Kerken versierd
Luther/Calvijn
In de Bijbel staat hoe je moet leven.
Kerken zijn sober (leeg)
Katholiek
Protestant
Waarvan is een aflaat (briefje om in de hemel te komen) volgens Luther een bewijs?
Dat iemand de kerk begonnen was met een hervorming.
Dat de kerk vooral geld wilde verdienen.
Dat iemand de regels van de kerk had overtreden.
Dat iemand met deze brief een plekje in de hemel kreeg.
Welke regels horen bij de katholieken en welke bij de protestanten?
Katholieken
Protestanten
Gelovigen moeten zelf de bijbel lezen.
Alleen priesters kunnen gelovigen vergeven voor hun fouten.
Alleen door echt te geloven en te bidden kun je een plekje in de hemel krijgen.
Het vereren van heiligen is onzin.
Een plekje in de hemel kun je krijgen door een brief te kopen.
Contact met god kan alleen via een priester.
katholieken
protestanten
Goud
Bijbel
Wat is er volgens dit schilderij zwaarder?
Goud
Bijbel
Wat wil de schilder duidelijk maken met dit schilderij?
Dat katholieken een betere bijbel moeten kopen.
Dat god in alles evenwicht houdt.
Dat goud belangrijker is dan boeken.
Dat je moet leven volgens de bijbel.
Wat is denk je volgens de schilder van dit schilderij het juiste geloof?
Katholieke geloof
Protestantste geloof
Wat voor soort verandering is de hervorming?
cultureel
economisch
politiek-bestuurlijk
sociaal
Is de kritiek van Luther een oorzaak of gevolg van de hervorming?
Oorzaak
Gevolg
Is de oorlog tussen de katholieken en protestanten een oorzaak of gevolg van de hervorming?
oorzaak
gevolg
Gevolgen reformatie
Protestantse kerken ontstaan in Noordwest-Europa
Vorsten breken met de katholieke kerk--> godsdienstoorlogen in Europa→
bijv: Nederlanden wilde de Spaanse koning Karel V ervoor zorgen dat Nederland niet protestant zou worden.
Karel V en zoon Filips II keihard in hun opstelling
Rooms-Katholiek
Protestants
Sober
Weinig/geen versieringen
Beelden van heiligen
Priester
Dominee
Vergeving van zonden via priester
Directe band met God
Geestelijken mogen trouwen
Geestelijken moeten celibaat leven
Paus
Bijbel in volkstaal
Bijbel in Latijn
Meerdere stromingen
Aan de slag
Maken P1: opdracht 7 t/m 12
Leren P1.1