Thema 5, blok 3

Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

1 / 58
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 2

In deze les zitten 58 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

Planning


  • Doelen van de les

  • Voorkennis

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiting

Doelen van de les

  • Je kunt uitleggen wat een voorziening is, en hier drie voorbeelden van noemen.


  • Je kunt soorten voorzieningen herkennen.


Wat kun je zien en vinden in de stad?

Voorzieningen

Voorziening: Bedrijf of organisatie die zorgen dat mensen krijgen wat ze nodig hebben


3 soorten:

  • Publieke voorziening

  • Commerciële voorziening

  • Non-profit

Publieke voorziening

Betaald door belastinggeld


  • Zorg

  • Politie

  • Onderwijs



Commerciële voorziening

Ondernemers willen winst maken


  • Winkels


Non-profit

Hoeven geen winst te maken


  • Sport vereniging

  • Stichting

Soorten voorzieningen

bakker – basisschool – CliniClowns – dierentuin – gemeentehuis – IKEA – politiebureau – rechtbank – Stichting Kinderpostzegels – supermarkt – Veilig Verkeer Nederland – Wereld Natuurfonds.

Soorten voorzieningen

bakker – basisschool – CliniClowns – dierentuin – gemeentehuis – IKEA – politiebureau – rechtbank – Stichting Kinderpostzegels – supermarkt – Veilig Verkeer Nederland – Wereld Natuurfonds.

basisschool

bakker

CliniClowns

dierentuin

gemeentehuis

IKEA

politiebureau

rechtbank

Stichting Kinderpostzegels

supermarkt

Veilig Verkeer Nederland

Wereld Natuurfonds

waterschap

Zalando

Vluchtelingenwerk

Maken opdracht 3

Overleg.

Schrijf op in je werkboek.

Stad of dorp

  • In de stad wonen er meer mensen dan in een dorp.

  • Stad heeft meer voorzieningen.

  • Voorzieningen die je (bijna) dagelijks gebruikt: dagelijkse voorzieningen.

  • Voorzieningen die je weinig gebruikt: niet-dagelijkse voorzieningen.

  • Steden hebben een centrumfunctie: ook de mensen uit de dorpen rondom de steden maken gebruik van de voorzieningen in de stad.

Maken opdracht 4

Overleg.

Schrijf op in je werkboek.

Dagelijkse en niet-dagelijkse voorzieningen

supermarkt

school

internet

orthodontist

zwembad

sportwinkel

bioscoop

Voor nu...

Aan het werk met opdracht 1 t/m 10


Klaar? Nakijken


Verlengde instructie

  • Concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe?


Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

7 okt 2025

Planning

  • Doelen van de les

  • Voorkennis

  • Instructie

  • Opdracht

  • Afsluiten

Doelen van de les

  • Je kunt uitleggen waarom een voorziening een bepaald aantal gebruikers nodig heeft.

  • Je kunt vertellen waar de gebruikers van een voorziening vandaan komen.

  • Je kunt uitleggen waarom de natuurlijke bevolkingsgroei in de stad groter is dan in de meeste dorpen.


Begrippen

  • Natuurlijke bevolkingsgroei

Publieke voorziening

Commerciële voorziening

Non-profit

Geef een voorbeeld

Wat betekend het dat een stad een centrumfunctie heeft?

Schaalniveaus

  • Hoeveel mensen heb je nodig om jou voorziening draaiende te houden?

    • Bakker

    • Attractiepark?



  • De schaal waarop je naar een gebied kijkt heet het schaalniveau

Schaalniveaus


Bevolking in NL groeit

  • De bevolking in Nederland groeit:

    • Meer geboorten dan sterftegevallen

    • Meer mensen komen in NL wonen dan er vertrekken (migratie)


Groei of krimp kan je uitrekenen door de volgende formule:


Geboortecijfer – sterftecijfer = natuurlijke bevolkingsgroei


Geboortecijfer: aantal geboorten per 1000 inwoners

Sterftecijfer: aantal sterftegevallen per 1000 inwoners


En nu...

Opdracht

  • Ga in de atlas opzoek naar een kaart die past bij de verschillende schaalniveaus. Noteer het nummer!

  • Als je geen kaart kan vinden, bedenk waarom er van dat niveau geen kaart in de atlas zou staan.


Klaar?

  • Ga in de Atlas op zoek naar het geboorte- / sterftecijfer in Nederland. Is deze in de afgelopen 100 jaar gestegen of gedaald? Welke oorzaak heeft dit?

  • En voor Brazilie?


--> Werken in je werkboek


Volgende les

  • Verlengde instructie

--> schrijf concrete vragen op over de behandelde lesstof


  • Zelfstandig aan het werk

--> Opdracht schaalniveaus

--> Huiswerk

Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

13 okt 2025

Planning

  • Doelen van de les

  • Voorkennis

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiting

Doelen van de les

  • Je kunt met een voorbeeld uitleggen waarom meer mensen naar de stad trekken.

  • Je kunt voorbeelden noemen van aantrekkingsfactoren van de stad.

Lokaal schaalniveau

Nationaal schaalniveau

Mondiaal schaalniveau

Leg uit; wat is...

Wat is natuurlijke bevolkingsgroei?

Verhuizen voor werk en voorzieningen

Bron: Shutterstock / Rido

Bron: Shutterstock / goodluz

  • Bron: Shutterstock / Gorodenkoff

Bevolking stad groeit

  • Ouderen: voorzieningen

  • Jongeren: studie

  • Bestaan meer banen in een stad

Vestigingsplaatsfactoren bedrijven

Stad


  • Meer potentieel personeel

    • Samenwerken andere bedrijven



De stad trekt

Schiphol

Eindhoven airport

  • Bron: Shutterstock / VanderWolf Images

Bron: Shutterstock / Ivo Antonie de Rooij

Utrecht Centraal Station

  • Bron: Liane Volgers

Wat voor aantrekkingsfactor heeft Utrecht centraal?

Te koop

  • Bron: Shutterstock / elroyspelbos

Bron: Shutterstock / peter jeffreys

Welke aantrekkingsfactor heeft Amsterdam centraal?

(gebruik internet)

Wat ga je nu doen?

1

Zelfstandig aan het werk

2

Verlengde instructie

Voor nu...

  • Werken aan de opdrachten

  • Nakijken gemaakte werk

Opdracht: mijn voorzieningen


Je gaat een kaart maken met daaromheen voorzieningen waar je gebruik van maakt. Teken een pijl met de afstand van je huis tot de voorziening


  • Twee lokale voorzieningen

  • Twee regionale voorzieningen

  • Één nationale voorziening


Geef aan of het gaat om een publieke-, commerciële of non-profit voorziening.


Vul het werkblad in.


Volgende les

Instructie

  • leegstand van het dorp


Werken aan opdracht - voorzieningen op schaalniveau

  • woensdag af (zie SOMtoday)

Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

14 okt 2025

Planning

  • Doelen van de les

  • Voorkennis

  • Instructie

  • Opdracht

Doelen van de les

  • Je kunt uitleggen wat een stad vaak aantrekkelijker maakt dan een dorp.

  • Je kunt vertellen wat de gevolgen zijn als de voorzieningen in een dorp verdwijnen.

  • Je kunt oplossingen bedenken om voorzieningen in een dorp te houden.

Publieke voorziening

Commerciële voorziening

Non-profit

Geef een voorbeeld

Waarom trekt de stad mensen aan?

Op welke schaalniveau is deze kaart?

Nog even naar gisteren...

Vestigingsfactor = een reden waarom een bedrijf kiest zich op die plek te vestigen.



Hier en toen
Beroepen die (bijna niet meer) bestaan

stronttonnetjesschepper

melkboer

kolenboer

scharensliep

schillenboer

  • Bron: C.A.J. van Angelbeek/ Stadsarchief

Te koop

  • Bron: Shutterstock / elroyspelbos

Bron: Shutterstock / peter jeffreys

Red het dorp

  • Bron: Kees van de Veen

Bron: Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Red het dorp

Bron: Hollandse Hoogte / Flip Franssen

  • Dorpen lopen leeg

    • Na WO2 kwamen er meer machines

      • Minder werknemers nodig

        • Vertrek naar steden voor werk

  • Jongeren gingen studeren en bleven in de stad wonen.

  • De behoefte van voorzieningen van inwoners bepalen de voorzieningen in een dorp

  • Bron: Hollandse Hoogte / Mariette Carstens


Hier en nu
‘Vroeger was het hier heel gezellig’




Enter your question here

Geef een manier hoe het weer gezelliger kan worden in het dorp.

Opdracht: mijn voorzieningen


Je gaat een kaart maken met daaromheen voorzieningen waar je gebruik van maakt. Teken een pijl met de afstand van je huis tot de voorziening


  • Twee lokale voorzieningen

  • Twee regionale voorzieningen

  • Één nationale voorziening


Geef aan of het gaat om een publieke-, commerciële of non-profit voorziening.


Vul het werkblad in.


Volgende les

  • Bespreken gemaakte kaarten en werkblad


  • In de les krijg je 15 minuten de tijd om aan het kaart + werkblad te werken

  • Daarna bespreken

--> Niet genoeg tijd? Straks thuis dus verder werken...

Voorzieningen

Blok 3

  • Bron: Shutterstock / Rudmer Zwerver

15 okt 2025