8.4 Je bloedsomloop (nectar)
8.4 Je bloedsomloop (nectar)
Leerdoelen
Je leert welke soorten bloedvaten je hebt;
Je leert hoe het bloed door je lichaam stroomt;
Je leert wat bloeddruk is (hoe je het meet).
Welke soorten bloedvaten heb je?
Slagaders: voeren bloed naar je organen (dik en gespierd - het bloed stroomt snel en de bloeddruk is hoog).
Aders: voeren het bloed vanaf de organen weer terug naar het hart (wanden zijn dun en slap/ bevatten kleppen - bloed stroomt heel langzaam en bloeddruk is laag).
Haarvaten: kleinste vertakkingen van slagaders - uitwisseling tussen weefsel en bloed (hele dunne wand met kleine gaatjes - bloed stroomt langzaam en bloeddruk is laag).
Tekst
Slagaders
Haarvaten
Aders
Gespierde wand
1 cellaag dik
Sterke wand, weinig gespierd
Vervoert bloed van hart af
Heeft kleppen
Hier vindt uitwisseling van stoffen plaats
functie bloedvaten
Zuurstofrijk bloed stroomt vanuit het hart naar de slagaders.
Vanuit de slagaders stroomt het bloed naar de haarvaten. Daar worden zuurstof & voedingsstoffen afgegeven aan cellen van organen en afvalstoffen opgenomen.
Vanuit de haarvaten stroomt het bloed naar de aders. Via de aders stroomt het bloed terug naar het hart.
Slagader vs Aders
Slagader:
Voert het bloed weg van het hart
Lichaamsslagaders bevatten zuurstofrijk bloed
Hebben een hogere bloeddruk
Hebben geen kleppen
Het bloed loopt er snel en stootsgewijs doorheen
Hebben een voelbaar hartritme
Aders:
Voert het bloed naar het hart
Lichaamsaders bevatten zuurstofarm bloed
Hebben een lagere bloeddruk
De meeste hebben een kleppen
Het bloed stroomt traag
Hebben geen voelbaar hartritme
Wat is de functie van de kleppen in (de meeste) aders?
Bevatten slagaders zuurstofrijk bloed?
Ja
Nee
vaak
Ze bevatten alleen heel veel koolstofdioxide
Zuurstofrijk/arm
Alle slagaders bevatten zuurstofrijk bloed.
Alle aders bevatten zuurstofarm bloed.
Behalve bij de longslagader en bij de longader. Daar is het omgedraaid
De bloedvaten rond het hart
De aorta is de grootste slagader en begint bij je hart. Vanaf de aorta vertakken kleinere slagaders naar je organen.
De kransslagaders voorzien het hart zelf van zuurstof en voedingsstoffen.
Alle aders (behalve longaders) komen uit in twee holle aders. Ook de kransaders van het hart voeren zuurstofarm bloed naar een holle ader.
Dubbele bloedsomloop
Kleine bloedsomloop =
Hart - longen - hart
Grote bloedsomloop =
Hart - hele lichaam - hart
Bij een dubbele bloedsomloop gaat een rode bloedcel van voet naar hersenen. Hoeveel keer door het hart?
1
2
3
0
Kleine bloedsomloop
= longen
Van rechterkamer naar de longen
Van longen naar de linkerboezem
Longslagader: WEINIG zuurstof & VEEL koolstofdioxide
Longader: VEEL zuurstof & WEINIG koolstofdioxide
Grote bloedsomloop
= lichaam
Van linkerkamer naar het lichaam
Van lichaam naar de rechterboezem
Slagaders: VEEL zuurstof & WEINIG koolstofdioxide
Aders: WEINIG zuurstof & VEEL koolstofdioxide
De kleine en grote bloedsomloop vervoeren o.a. zuurstof en koolstofdioxide. Welke uitspraak is waar?
Kleine bloedsomloop vooral zuurstofrijkbloed
Grote bloedsomloop vooral zuurstofarmbloed
Kleine & grote bloedsomloop zowel zuurstofrijk als -arm
Overal zit evenveel zuurstof in het bloed
kleine bloedsomloop
grote bloedsomloop
Wat is de volgorde van de grote bloedsomloop?
Rechterkamer, aorta, organen en weefsels, onderste en bovenste holle ader, linkerboezem
Rechterkamer, onderste en bovenste holle ader, organen en weefsels, aorta, linkerboezem
Linkerkamer, aorta, organen en weefsels, onderste en bovenste holle ader, rechterboezem
Linkerkamer, onderste en bovenste holle ader, organen en weefsels, aorta, rechterboezem
Namen van bloedvaten
Slagaders: altijd vanaf het hart naar organen toe.
Nierslagader, leverslagader, longslagader
Aders: altijd vanaf organen naar het hart toe.
Nierader, leverader, longader
Opdracht
→ schrijf de namen op
minute
second
Antwoorden
Een rode bloedcel haalt in de longen zuurstof op en wordt afgegeven aan de cellen in een nier. Welke volgorde?
Tekst
longhaarvaten
longaders
linkerboezem
linkerkamer
aorta
nierslagader
nierhaarvaten
Een koolstofdioxide molecuul wordt in de nieren afgegeven aan het bloed en moet naar de longen om daar afgeven te worden aan de lucht in de longblaasjes. Via welke onderdelen van de bloedsomloop komt het aan in de longblaasjes? Tip: minimaal 7 onderdelen
Wat is bloeddruk?
Bloeddruk: het bloed drukt tegen de wanden van je bloedvaten.
Bovendruk: de kamers trekken samen en het bloed wordt in slagaders gepompt (=max)
Onderdruk: tijdens de hartpauze (zie ECG! =min)
De bloeddruk is het hoogst in je slagaders, in je aders is de bloeddruk het laagst.
1. Manchet wordt opgepompt totdat arts geen hartslag meer voelt met stethoscoop (de slagader is dichtgedrukt)
2. Langzaam leeglopen manchet en bij eerste heldere toon wordt bovendruk afgelezen
3. Op den duur vallen tonen weg, bloed kan nu weer ongehinderd doorstromen - arts leest onderdruk af
In welke bloedvaten is de bloeddruk laag?
In haarvaten en aders
alleen in aders
alleen in haarvaten
alleen in slagaders