Palliatieve en terminale zorg
Palliatieve en terminale zorg
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Opstartopdracht palliatieve en terminale zorg
introductie op palliatieve en terminale zorg
Opdracht Surprise Question
opdracht verschillende dimensies in de palliatieve zorg
Deze slide heeft geen instructies
“Palliatieve zorg begint pas in de laatste weken van iemands leven.”
Waar
Niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Opstartopdracht palliatieve en terminale zorg
1. Woordassociatie (2 min)
Schrijf in 1 minuut alle woorden op die in je opkomen bij:
“palliatieve en terminale zorg”
“Wat vind jij het meest belangrijk in de laatste levensfase van een cliënt? En waarom?”
In tweetallen bespreken
- Welke woorden kwamen naar voren?
- Wat vinden jullie het belangrijkste voor een cliënt in de laatste levensfase?
Klassikale terugkoppeling
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is palliatieve zorg?
Definitie WHO:
‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.’
Deze slide heeft geen instructies
Wat is palliatieve zorg?
▪︎ Niet meer te genezen
▪︎ 4 fasen van palliatieve zorg
▪︎ Verschillend verloop
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve en terminale zorg
Stadia van palliatieve terminale zorg:
Ziektegerichte palliatie
Symptoomgerichte palliatie
Palliatie in de stervensfase
Nazorg
1. ziektegerichte palliatie: ziekte wordt nog behandeld zonder dat genezing mogelijk is
2. Symptoomgerichte palliatie: verlichten en onder controle houden van symptomen
3. Stervensfase: kwaliteit van sterven
4. Nazorg voor naasten
DA en huisarts zorgen ervoor dat een patiënt gemarkeerd wordt als zijnde palliatief/terminaal. Bij triage kan er dan gelijk worden verwezen naar betreffende arts
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Markering van de palliatieve fase
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: Surprise Question
Elk tweetal kiest één casus (of werkt aan twee als er tijd is).
Lees de casus en stel samen de Surprise Question.
Bespreek samen:
Zou het jou verbazen? Ja of nee?
Noem minimaal 2 signalen of argumenten.
Wat zou jij als verzorgende doen of bespreken?
Deze slide heeft geen instructies
4 dimensies
Lichamelijk
Psychische
Sociaal
Spiritueel
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: herkennen van dimensies
Beantwoord in tweetallen de onderstaande vragen
Welke twee dimensies van palliatieve zorg komen duidelijk naar voren?
Noteer twee signalen per dimensie die aantonen dat deze dimensies spelen.
Deze slide heeft geen instructies
Palliatieve versus terminale zorg
Deze slide heeft geen instructies
Palliatie (Voor het overlijden)
Ziektegerichte palliatie
Symptoomgerichte palliatie
Doelen:
Verlichting en controle
Kwaliteit van leven
Voorkomen klachten verergeren
Beslissingen
Deze slide heeft geen instructies
Palliatie (stervensfase)
Terminale zorg
Doelen:
Kwaliteit van sterven
Fase duurt een aantal dagen
Symptoommanagement
Waardig sterven
Deze slide heeft geen instructies
Nazorg
Zorg voor het lichaam (wassen, omkleden)
Coördineren van zorg (arts laten komen voor schouwen, contact familie etc.)
Nazorg voor naasten = Palliatieve zorg
Ondersteuning (bv. gesprekken) nabestaanden
Deze slide heeft geen instructies
Beeldvorming overlijden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen in de palliatieve fase
Deze slide heeft geen instructies
Wat wil je bespreken/vastleggen in de palliatieve fase?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Advanced Care Planning/ Pro-actieve Zorgplanning:
Wat is belangrijk om besproken te hebben in de palliatieve fase?
individuele levensdoelen en doelen van zorg;
levensbeschouwing en culturele achtergrond;
mogelijkheden van palliatieve zorg;
(niet)-behandelafspraken;
ziekenhuisopnames / ic-opnames;
plaats van zorg en sterven;
crisissituaties (acute verstikking, refractaire symptomen);
wilsverklaring;
wettelijke vertegenwoordiging in de situatie van (acute) verslechtering en wilsonbekwaamheid;
levenseindebeslissingen (vochttoediening, voeding, antibiotica, reanimatie, morfine voor symptoomverlichting, dialyse, palliatieve sedatie, euthanasie, weefseldonatie, bewust stoppen met eten en drinken);
draaglast en draagkracht naasten en mantelzorgers;
wensen met betrekking tot de uitvaart;
nazorg.
Deze slide heeft geen instructies
Zorg in de stervensfase
Lichamelijke signalen
Multidisciplinaire Zorg
Stervensbegeleiding cliënt en naasten
Palliatieve sedatie
Zorg voor de zorgverlener
Deze slide heeft geen instructies
wat zijn signalen van een naderende dood?
Deze slide heeft geen instructies
Stervensfase - lichamelijk
Signalen van de naderende dood (bron: pallialine)
- niet of nauwelijks meer eten en drinken
- ernstige vermoeidheid en verzwakking leidend tot volledige bedlegerigheid
- verminderde urineproductie
- snelle, zwakke pols
- koud aanvoelende, soms cyanotische extremiteiten, lijkvlekken
- spitse neus (de huid over neus en jukbeenderen verstrakt)
- verminderd bewustzijn, vaak tot volledig verlies bewustzijn enkele uren voor het overlijden
- toenemende desoriëntatie, soms met hallucinaties en terminale onrust (‘terminal restlessness' = terminaal delier)
- hoorbare, reutelende ademhaling
- onregelmatige ademhaling kort voor overlijden (Cheyne-Stokes-ademhaling)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Sedatie versus euthanasie
Deze slide heeft geen instructies
Vragen?
Deze slide heeft geen instructies
Volgende week:
Nazorg
Fasen van rouw
Rituelen bij verschillende culturen en religies
Ethische dilemma's
Deze slide heeft geen instructies