Verlies en rouwverwerking
LE6 COM les 7
Verlies en rouwverwerking
LE6 COM les 7
inhoud
* Wat is rouw
* Rouwreacties
* Fasen van rouw
* Rouwtaken
* Interventies bij rouw
Omschrijf kort in je eigen woorden wat rouw is.
Definities van rouw
Rouwen is jouw proces om jezelf aan te passen aan die totaal veranderde situatie.
Het totaal van gevoelens, gedachten en gedrag dat ontstaat ten gevolge van het permanent missen van iets of iemand dierbaars.
Een combinatie van emotionele, mentale, lichamelijke, spirituele en gedragsmatige reacties op verlies
wat zijn zaken die de rouwreacties bepalen?
Kenmerken bepalend voor rouwreacties
De relatie met de overledene.
De leeftijd van de overledene.
De vooraf bestaande lichamelijke en geestelijke toestand van de rouwende (zelf ziek zijn, mentale sterkte, etc.)
benoem een rouw reactie
Rouw ondersteuning
Om zeker te weten of iemand in rouw is, in welke fase diegene zit of dat er hulp benodigd is, is het navragen en gedrag vergelijken met de situatie voor het verlies.
rouw reactie groepen
emotionele (verdriet, angst, agressie, opluchting, tevredenheid)
mentale (verward, gespannen, hopeloos, zelfmoordgevoelens)
lichamelijke (hoofdpijn, slaapproblemen, eet probleem)
spirituele (eenzaamheid, verlies van levenslust, angst voor eigen dood)
gedrag (zoekgedrag, nerveus gedrag, opgewonden gedrag)
anticiperende rouw
Men ziet het einde aankomen en kan zich voorbereiden.
Voordeel; er is tijd om waardig afscheid te nemen, dit kan de gevoelens verlichten.
Nadeel; bij snel overlijden kan het gevoel van in de steek gelaten worden optreden.
rouw model
Er bestaan verschillende manieren (modellen) die aangeven hoe een rouwproces verloopt.
Deze modellen kunnen aangeven in welke fase men zit en welke zorg misschien nodig is.
1. Kubler Ross model
2. William Worden
3. Stroebe en Schut duaalmodel
Kubler Ross model
Elisabeth Kübler-Ross onderscheidde in het rouwproces 5 fasen. Ze beschouwde rouw echter niet als een lineair proces, dat iedereen stap voor stap doorloopt.
Bij iedereen verloopt het rouwproces anders. Sommige mensen slaan fasen over. Anderen blijven lang in één fase hangen of hernemen een eerdere fase. Ook verlieservaringen uit het verleden bepalen mee hoe iemand vandaag omgaat met rouw.
William Worden
Stroebe en Schut duaalmodel
Modellen
Waar het bij alle modellen op neer komt is een einddoel waarbij het leven doorgaat na het verlies.
Slide titel
Slide tekst
gecompliceerde rouw
Als de verschillende fasen worden doorlopen maar er komt geen juiste afsluiting van het proces dan kunnen er complicaties optreden.
hierbij kan je denken aan depressie met alle bijkomende zaken van dien.
Interventies bij rouw
Er is een verschil bij rouw tussen kinderen en volwassenen.
Dit heeft te maken met de verstandelijke ontwikkeling en het vermogen tot relativeren.
Hoe kun je iemand helpen bij rouw?
Interventies bij volwassen
verlies vaststellen
stimulering tot uiting van gevoelens
begrip tonen
ondersteuning bij individuele coping strategieën (waarbij je leert omgaan met de negatieve emoties die bij mentale problemen komen kijken)
uitleg geven over de fase van rouw
stimulering van spirituele/ culturele/ religieuze uitingen
bied een luisterend oor aan
Rouwverwerking bij kind en jongere
De rouwverwerking van een kind of jongere verloopt anders dan die van een volwassene. Zo lijken moeilijke momenten soms makkelijk langs een kind heen te gaan, als het in plaats van verdriet te uiten bijvoorbeeld lekker gaat spelen. Als volwassene begrijp je dan niet altijd wat er aan de hand is. Terwijl het verdriet er wel degelijk zit. De rouwverwerking van een kind verloopt vaak in stukjes. Bovendien worstelt een kind niet alleen met het eigen verdriet, maar wordt hij of zij ook geconfronteerd met het verdriet van anderen.
....en de zorgverlener?
Als de zorgverleners geen emoties kunnen uiten kan dit leiden tot overbelasting en uiteindelijk tot uitval.
Jarenlang is hier weinig aandacht aan besteed.
Casusopdracht Rouwtaken
Lees de casus goed door.
Herken en benoem in de tekst de rouwtaken van William Worden.
Overzicht rouwtaken
Aanvaarden van het verlies
Ervaren van de pijn van het verlies
Aanpassen aan een leven zonder de overledene
Opnieuw leren houden van het leven
Bedenk per taak wat je kan zeggen/doen als verpleegkundige om mevrouw Van Dijk te ondersteunen.
Vandaag behandeld
wat is rouw,
rouwreacties,
fasen van rouw,
rouwtaken,
interventies bij rouw.