Ethiek in de zorg

Ethiek in de zorg
1 / 24
volgende
Slide 1: Tekstslide
Verpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2,3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min

Onderdelen in deze les

Ethiek in de zorg

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

wat verstaan jullie onder ethiek?

Slide 2 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Ethisch handelen
Ethiek = kritisch nadenken over wat het goede om te doen is

Moraal = Normen (spelregels) en Waarden (idealen)

 

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Een dilemma is een keuze waarbij alle opties op  het eerste gezicht lastig zijn, maar toch moet je kiezen
(visie, wetgeving, persoonlijke opvatting)

Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

De meningen over wat goede zorg is, lopen weleens uiteen. Vaak moet je balanceren tussen de waarden van de cliënt, de mantelzorgers en het beleid van je organisatie.
Dat levert soms ethische dilemma’s op.

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden dilemma's 
  • Wat is een goede balans tussen het geven van autonomie (vrijheid, eigen regie) aan cliënten en het beschermen van deze kwetsbare mensen door vrijheidsbeperking op te leggen om risico's te voorkomen?
  • Hoe moet je omgaan met wensen van naasten die vanuit goede zorg en professioneel inzicht niet in het belang zijn van een dementerende cliënt?

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden dilemma's 
  • Er zijn meerdere cliënten die tegelijk jouw hulp nodig hebben en je staat er alleen voor. Aan wie geef je de voorrang en waarom?
  • Je komt als thuiszorgmedewerker bij een terminale cliënt thuis om hem te helpen met eten. De cliënt weigert te eten, maar zijn mantelzorger vindt dat hij moet eten en dat jij ervoor moet zorgen. Laat je je leiden door de wens van de cliënt of die van zijn mantelzorger? En waarom? 

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Beroepsethiek
Verpleegkundigen en verzorgenden hebben hun beroepsethiek vastgelegd in de ICN; hierin wordt de rol van de verzorgende beschreven ten opzichte van de medemens, de beroepsuitoefening, de maatschappij, de samenwerking met anderen, het beroep

Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

belangen wegen van:
  • de zorgvrager
  • jou als zorgverlener
  • de familie
  • de collega's
  • medebewoners
  • de organisatie en eventueel ander betrokkenen 

Slide 9 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Moreel dilemma
Bij een moreel (of ethisch) dilemma is altijd sprake van een botsing van verschillende waarden. Daarom kent zo’n dilemma geen ‘juiste’ oplossing: wat je ook doet, je zult altijd een of meer waarden schenden. Maar dat er geen juiste oplossing is, wil niet zeggen dat er geen gesprek over mogelijk is, of dat er geen ‘betere’ en ‘slechtere’ oplossingen zijn.

Een stappenplan biedt handvatten om het dilemma uit te pluizen en de argumenten te ordenen en af te wegen. 


Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat zou jij als begeleider doen in deze situatie? Kies een handelingsoptie:
1
A
B
C
D

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Situatie gebaseerd op waargebeurd verhaal
Ik (Lia) heb Karin gekend. Ik werkte als verzorgende vers gediplomeerd , in de zorginstelling waar Karin woonde. Inmiddels al 27 jaar geleden. Het is net na de jaarwisseling en er zijn nog oliebollen. Mijn collega’s en ik warmen ze op en presenteren ze bij de koffie aan de cliënten in onze unit. Karin is dol op lekker eten en wil natuurlijk ook een oliebol. We weten dat ze niet goed kauwt, moeite heeft met slikken en soms ook erg kan schrokken. Dus we snijden de oliebol in kleine stukjes zodat zij die rustig één voor één kan opeten. Ik draai me om en rij de koffiekar aan de kant. Nog geen twee tellen later hoor ik een mede cliënt roepen: ‘Karin wordt niet goed!!!’. We staan gelijk met drie collega’s om haar heen. Karin heeft alle stukjes oliebol in één keer in haar mond gestopt en krijgt geen lucht meer. En wat we ook proberen… we krijgen de luchtweg niet meer vrij. De ambulance is snel ter plaatse, maar ook het ambulancepersoneel kan niets meer doen. Karin is overleden.




Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Situatie gebaseerd op waargebeurd verhaal


Ik moet haar ouders bellen. Met lood in mijn schoenen. Hoe ga ik dit vertellen? Ik krijg de moeder van Karin aan de lijn en vertel het slechte nieuws. Het blijft een tijdje stil aan de andere kant van de lijn. En dan zegt ze: “Ja we wisten dat dit een keer kon gebeuren. We hebben het er daar zo vaak over gehad met elkaar. Maar dit is toch wat Karin wilde en waar we allemaal achter stonden. Liever stikken dan de rest van haar leven aan het gemalen eten. We gaan haar missen. Maar het is goed zo.” Ik voel opluchting: gelukkig ze zijn niet boos. Maar sta op dat moment zelf nog teveel in de ‘regelmodus’ om de echte waarde van deze reactie te ervaren.

Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Die avond 27 jaar geleden is mij altijd bijgebleven. Aanvankelijk voelde ik me vreselijk schuldig dat dit in mijn dienst was gebeurd. Had ik maar beter opgelet. Was ik maar naast Karin gaan zitten. Had ik maar niet alle stukjes tegelijk op het bordje gelegd. Had ik maar helemaal geen oliebol gegeven… De schrik slaat me nog steeds om het hart als iemand zich verslikt. Maar dat schuldgevoel is wel gesleten. Kwaliteit van zorg is niet hetzelfde als altijd het protocol volgen en alle risico’s uitsluiten. Soms moet je afwijken. Kwaliteit van zorg is wel: argumenten, alternatieven en risico’s op een rijtje zetten zodat alle betrokkenen samen een weloverwogen beslissing kunnen nemen.

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Dilemma 2
Mag een vader in een zorginstelling het haar van zijn verstandelijk beperkte zoon knippen zoals hij thuis gewend was, namelijk vastgebonden aan een stoel? Wat zou jij doen? En waarom kies je voor deze aanpak?

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Bespreek in groepjes
timer
10:00

Slide 19 - Tekstslide

https://www.kennispleingehandicaptensector.nl/gehandicaptensector/media/documents/Thema's/Eigen%20regie/dilemma-1-vrijheidsbeperking.pdf

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

A
B
C
D

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Juridische normen
Juridische wetten waar een zorgverlener zich aan moet houden
Wet BIG,
 de WGBO,
 de Wet zorg en dwang
en de Wvggz

Slide 22 - Tekstslide

Ethiek en recht zijn met elkaar verbonden. Ethische afwegingen maak je zelf iedere dag. In wet- en regelgeving ligt een moraal vast waar veel mensen achter staan. Wetten en regels aanpassen gebeurt meestal na een ethische discussie. Als je afweegt hoe je een juridische regel interpreteert of zou moeten aanpassen, dan ben je met ethiek bezig. 

Slide 23 - Tekstslide

https://www.zorgvoorbeter.nl/zorgvoorbeter/media/documents/thema/welbevinden-levensvragen/routeplanner-dilemma-s-zorg.pdf


Slide 24 - Link

https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?&q=dilemma+in+de+zorg+voorbeelden&&mid=24C2A5FA6FECA30AA22424C2A5FA6FECA30AA224&&FORM=VRDGAR