Жердің құрылысы
Пән атауы: География
Орындаған: Избасаров Исатай
Ш.Есенов атындағы Каспий технология және инжиниринг университеті
Жердің құрылысы
Пән атауы: География
Орындаған: Избасаров Исатай
Ш.Есенов атындағы Каспий технология және инжиниринг университеті
🌍 Жер туралы жалпы мәлімет
Жер — Күн жүйесіндегі үшінші ғаламшар
Күннен орташа қашықтығы ≈ 150 млн км
Жасы шамамен 4,5 миллиард жыл
Пішіні — геоид (шар тәрізді)
Жер бетінің 71%-ын су, 29%-ын құрлық алып жатыр
Атмосферасы тіршілікке қолайлы
Тіршілік бар жалғыз ғаламшар
Жердің ішкі құрылысы🧱
Жер бірнеше қабаттан тұрады
Негізгі 3 қабаты бар:
Жер қыртысы
Мантия
Ядро
Әр қабаттың құрамы мен температурасы әртүрлі
Қабаттар бір-бірінен тереңдігі бойынша ажыратылады
Жер қыртысы
Жердің ең сыртқы қабаты
Қалыңдығы 5–70 км аралығында
Екі түрі бар: материктік және мұхиттық
Адамдар осы қабатта өмір сүреді
Пайдалы қазбалар осы қабатта кездеседі
minute
second
Мантия
Мантия — жер қыртысы мен ядроның арасында орналасқан, өте қалың және жоғары температураға ие Жер қабаты.
Жердің ең қалың қабаты қайсысы?
жер қыртысы
сыртқы ядро
мантия
гидросфера
Ядро
⚙️ Ядро
Жердің ең ішкі қабаты
Ішкі және сыртқы ядродан тұрады
Негізінен темір мен никельден құралған
Температурасы 5000–6000°C
Жердің магнит өрісін қалыптастырады
Жердің ядросы неден құралған?
құм мен саз
темір мен никель
су мен мұнай
магма
🌎 Жер қыртысының түрлері
Жер қыртысының екі негізгі түрі бар:
Материктік қыртыс – қалыңдығы 30–70 км, тау жыныстарынан тұрады
Мұхиттық қыртыс – қалыңдығы 5–10 км, негізінен базальттан құралған
Пайдалы қазбалар негізінен материктік қыртыста кездеседі
Қыртыстың ерекшелігі жердің пішіні мен рельефіне әсер етеді
Мантияның негізгі құрамы қандай?
Су
Көмір
Силикатты минералдар
Темір
Гидросфера дегеніміз не?
Атмосфера
Су қабаты
Мантия
Жердің ядросы
Drag and Drop
Жоғарғы, қалың қабат
Төменгі, жұқа қабат
Тау жыныстарынан тұратын қыртыс
Мұхиттық қыртыс
Материктік қыртыс
Базальттан тұратын қыртыс
🌋 Мантиядағы қозғалыстар
🌋 Мантиядағы қозғалыстар
Мантияда конвекциялық қозғалыстар жүреді
Бұл қозғалыстар жер қыртысын жылжытуды, жер сілкінісі мен жанартауларды тудырады
Мантиядағы магма баяу қозғалады, бұл материктердің жылжуына әсер етеді
Конвекциялық ағындар арқылы Жердің ішкі жылуы беттік қабатқа жеткізіледі
Бос орындарға дұрыс сөздерді қой
Тапсырма:
Мантиядағы қозғалыстар туралы мәтінді толықтыр. Бос орындарға дұрыс сөздерді қой.
Мәтін:
Мантияда конвекциялық қозғалыстар жүреді. Бұл қозғалыстар жер қыртысын жылжытудыжәне жер сілкінісітудырады. Магма баяу қозғалады, бұл материктердің жылжуына әсер етеді.
Сөздер тізімі (тарту немесе жазу):
конвекциялық
материктердің
жер сілкінісі
жанартаулар
🧲 Ядроның әсері
Жердің ядросы магнит өрісін қалыптастырады
Магнит өрісі компас бағытын анықтайды
Сыртқы ядроның сұйық темірі мен никельі қозғалысы магнит өрісін тудырады
Магнит өрісі Жерді космикалық сәулелер мен радиациядан қорғайды
Қорытынды
Жер күрделі құрылымға ие
Негізгі қабаттары: жер қыртысы, мантия, ядро
Әр қабаттың қалыңдығы, құрамы және температурасы әртүрлі
Мантиядағы қозғалыстар және ядроның магнит өрісі Жердің динамикасына әсер етеді
Жерді зерттеу ғылым үшін өте маңызды