MIDDELEEUWEN
MIDDELEEUWEN
MIDDELEEUWEN
MIDDELEEUWEN
MIDDELEEUWEN
MIDDELEEUWEN
Deze slide heeft geen instructies
Gotiek
1140 - 1500
Deze slide heeft geen instructies
Romaans
In de eerste eeuwen na Christus raakte het Romeinse Rijk in verval en in de 5e eeuw stortte het uiteindelijk ineen.
Het Christendom werd de belangrijkste stabiliserende factor in West-Europa. Daarna bepaalde de christelijke kerk veel aspecten van het leven.
De kerk was een zeer belangrijke machtsfactor in de politiek en het sociaal-economische systeem.
Kunstenaars zijn voornamelijk in dienst van de Kerk. Dit verandert pas aan het einde van de Middeleeuwen.
De kerk, de Rooms-katholieke, stond centraal in het leven van de middeleeuwse mens. Hun leven was doordrenkt met kerkelijke wetten, leefregels en feesten, verhalen uit de bijbel gaven richting aan hun leven
De Romaanse bouwstijl is voor een belangrijk deel ontstaan uit de behoefte om stenen kerken te bouwen die bestand waren tegen brandstichting (van bijvoorbeeld de plunderende Noormannen). De Romaanse stijl is dan ook bij uitstek een kerkbouwstijl.
In ieder stad werd één kerk gebouwd, waarin de hele bevolking van die stad de diensten moest kunnen bijwonen.
Deze slide heeft geen instructies
Gotiek
1140 - 1500, ontstaan in Frankrijk.
Christendom brengt maatschappelijke rust.
Door toenemende welvaart andere maatschappij dan in Romaanse periode: dorpen groeien uit tot stadjes met handel, gilden, geld (i.p.v. ruilhandel) en burgerij.
Naast Christelijke ook wereldlijke kunst.
Deze slide heeft geen instructies
Welk kenmerk is NIET typerend voor de gotische bouwkunst?
Gebrandschilderde ramen
Bouwen in de hoogte
Tongewelven
Spitsbogen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bouwkunst
Steden herkenbaar aan kerktorens, alles speelt zich in en rondom de kerk af.
Ieder stad probeert de mooiste, hoogste kerk te bouwen.
Verder (brandgevaarlijke) houten huizen, vaak zonder glas in vensters.
Bouw van een kathedraal duurt jaren, alles is handwerk. Betaald van belastingen, aflaten en schenkingen. Als het geld op is stopt de bouw een tijdje.
Nederland baksteen, Frankrijk natuursteen.
Sint-Jan in Den Bosch
Deze slide heeft geen instructies
Gotische kathedraal
Verticaal karakter met hoge torens.
Dankzij kruisribgewelven minder zware muren nodig: skeletbouw.
Ruimte voor grote ramen, o.a. roosvensters.
Grondplan ongewijzigd: Latijns kruis.
Spitsbogen (kunnen meer
druk hebben dan rondbogen).
Uitbundig gedecoreerd.
Deze slide heeft geen instructies
De kathedraal van Amiens
- Gotisch
Sint Servaas basiliek
- Romaans
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
In de gotiek waren onder meer sculpturen van gargouilles (waterspuwers) en afbeeldingen van demonen populair. De associatie van gothic met horror, duisternis en het bovennatuurlijke is terug te voeren op het ontstaan van de gothic novel in de 18e eeuw. De eerste gothic-roman, The Castle of Otranto (subtitel 'A Gothic Story') van Horace Walpole, verscheen in 1764. De naam 'gothic', die oorspronkelijk naar de Goten verwees en toen de betekenis kreeg van 'Germaans', verwijst naar de gotiek van de late middeleeuwen, waarin veel van deze verhalen zich afspelen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Olieverf
naturalistisch geschilderd, veel detail, olieverf
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
hoog
licht
kruisrib-gewelf
skeletbouw
spitsbogen
pijlers
Deze slide heeft geen instructies
Skeletbouw
Deze slide heeft geen instructies
Steunberen en luchtbogen met pinakels.
Deze slide heeft geen instructies
Glas-in-lood
Licht symboliseert god.
Glas-in lood en brandschilderen.
Goddelijk (paars) licht door overheersend blauw en rood glas.
Polychroom
Roosvensters
Deze slide heeft geen instructies
gebrandschilderd glas-in lood
details van Saint Chapelle
Deze slide heeft geen instructies
Goddelijke licht - roosvenster
Deze slide heeft geen instructies
Beeldhouwkunst
Steeds minder onderdeel van architectuur.
Losser en ruimtelijker.
Van symbolisch naar dramatisch.
Steeds meer emotie.
Steeds realistischer, met lichaamsdelen onder de gewaden.
Plooival in kleding wordt soepeler.
Deze slide heeft geen instructies
Vroege Gotiek
Stijf en symbolisch
Late Gotiek
Realistisch, invloed Oudheid
Deze slide heeft geen instructies
Schilderkunst
Altaarstukken: op paneel geschilderde Bijbelse vertellingen.
Van symbolisch naar meer realistisch.
Ruimte-uitbeelding steeds echter (diepte i.p.v. stapeling).
Langzaam ook meer emotie.
Gaandeweg vaker in eigen tijd en eigen omgeving geplaatst.
olieverf i.p.v. tempera
Vroege Gotiek: effen, gouden achtergrond met langwerpige figuren.
Deze slide heeft geen instructies
In plaats van vlakke, gouden achtergrond...
...steeds meer landschap.
Deze slide heeft geen instructies
Gaandeweg meer
samenhang in het tafereel
en meer realisme.
Deze slide heeft geen instructies
Vlaamse primitieven
Groep schilders in de Zuidelijke Nederlanden
15e en begin 16e eeuw
o.a. Jan van Eyck en Rogier v.d. Weijden
Overgang tussen Gotiek en Renaissance
Olieverf
Nauwkeurige waarneming => realisme
Aandacht voor achtergrond
Jan van Eyck, "Lam Gods", 1432
(altaarstuk - bestaat uit twaalf panelen)
Deze slide heeft geen instructies