Meten en aftekenen
Twee keer meten, één keer zagen
VAK Praktijk (BGV, basis hout)
FASE observatiefase, opleidingsfase
DUUR 50 minuten
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
Meten en aftekenen
Twee keer meten, één keer zagen
VAK Praktijk (BGV, basis hout)
FASE observatiefase, opleidingsfase
DUUR 50 minuten
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
Conceptles voor BuSO opleidingsvorm 3, studiedomein STEM, basisopleiding basis hout. Bruikbaar in elk domein waar gemeten wordt: bouw, metaal, schilderen.
Nodig: per duo een rolmeter, een duimstok, een potlood, een winkelhaak en een plank of latje. Een eenvoudige werktekening met maten in millimeter. Image credit: Robynlou8 / Flickr, CC BY 2.0
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
LESDOEL
Na deze les kan ik ...
een maat in millimeter meten en een rechte lijn aftekenen.
Een stuk dat 5 mm te kort is, moet je opnieuw maken. Goed meten spaart tijd en materiaal.
Toon een stuk hout dat te kort gezaagd is. Vraag: wat is hier misgegaan?
Op een werktekening staat 450. Wat betekent dat?
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT · OPSTART
450 centimeter
450 millimeter
4,5 meter
Geen idee
Op een werktekening staan maten in millimeter, ook als er geen eenheid bij staat. Veel leerlingen denken aan centimeter. Kom erop terug in stap 2.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
STAP 2 VAN 5
Denk in millimeter
1 centimeter = 10 millimeter.
1 meter = 1000 millimeter.
Op een werktekening staan de maten in millimeter. 450 is dus 45 cm.
KIJK GOED
Elk klein streepje op je rolmeter is 1 millimeter.
Laat de leerlingen op hun rolmeter 450 mm zoeken en met hun vinger aanwijzen. Gebruik de namenkiezer om te laten tonen.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
STAP 1 VAN 5
Rolmeter of duimstok
Rolmeter: voor lange stukken.
Duimstok: voor korte stukken en om binnenin te meten.
Leg je meetlat strak en recht tegen het hout.
Doe voor hoe je een duimstok openvouwt zonder hem te breken: altijd scharnier per scharnier, nooit dwars buigen. Image credit: Goele / Wikimedia Commons, CC0
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
STAP 4 VAN 5
Teken af
Zet met je potlood een klein streepje op de maat. De punt van de V is de maat.
Leg de winkelhaak tegen de kant en trek een rechte lijn door de punt.
TIP
Een scherp potlood geeft een dunne lijn. Een dikke lijn is 1 mm fout.
Doe het voor aan de werkbank en denk hardop: "Ik leg de winkelhaak eerst stevig tegen de rechte kant, dan pas trek ik de lijn."
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
STAP 5 VAN 5
Twee keer meten, één keer zagen
Meet opnieuw voor je zaagt.
Zaag naast de lijn, aan de afvalkant. De zaagsnede neemt ook hout weg.
Teken op het bord een plank met de lijn en arceer de afvalkant. Zaag je op de lijn, dan wordt het stuk een zaagsnede te kort, meestal 2 tot 3 mm.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
STAP 3 VAN 5
Meet vanaf nul
Haak het haakje van de rolmeter over de kant van het hout.
Het haakje schuift een beetje. Dat is normaal: zo meet je juist.
Lees de maat recht van boven af, niet schuin.
Het haakje schuift precies zo ver als het dik is. Zo klopt de maat zowel bij binnen- als buitenmeten. Leerlingen denken vaak dat de rolmeter kapot is.
Zet de stappen in de juiste volgorde.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT · CHECK
Opnieuw meten komt voor het zagen, niet erna. Een fout na het zagen is niet meer te herstellen.
Op de tekening staat 450. Hoe lang is dat?
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT · CHECK
450 cm
45 cm
45 mm
4,5 m
Goed: 45 cm (450 mm). Wie 450 cm kiest, denkt dat de tekening in centimeter is.
Vul aan.
Een meter is 1000 millimeter. Ik zaag aan de afvalkant van de lijn, want de zaagsnede neemt ook hout weg.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT · CHECK
Laat de zin hardop lezen. Wie 100 kiest, haalt centimeter en millimeter door elkaar.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
AAN DE SLAG
Meet en teken af
1
Neem een plank en de werktekening.
2
Meet de maat in millimeter.
3
Zet een V-teken en trek een lijn met de winkelhaak.
4
Je duo meet na. Klopt het op 1 mm?
minute
second
IN DUO
Geef elk duo drie maten van verschillende lengte, bijvoorbeeld 120, 450 en 875 mm. Sterkere leerlingen meten ook een binnenmaat met de duimstok. Gebruik de namenkiezer om twee duo's hun stuk te laten tonen.
Wat kan er misgaan als je maar één keer meet?
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT · EXIT
Verwacht: te kort, materiaal weg, opnieuw beginnen. Laat twee antwoorden voorlezen.
WERKFICHE 06 · PRAKTIJK HOUT
WOORDEN
Woorden van deze les
rolmeter
een meetlint dat je uittrekt
duimstok
een plooibare meetlat
millimeter
1 cm is 10 mm
winkelhaak
tekent een rechte hoek
aftekenen
een lijn zetten waar je zaagt
zaagsnede
het hout dat de zaag wegneemt
Deze slide heeft geen instructies