Thema 1: Inleiding in de biologie
Basisstof 4: Celorganellen
4 havo
Thema 1: Inleiding in de biologie
Basisstof 4: Celorganellen
4 havo
Wat gaan we doen?
Herhaling
Leerdoelen doornemen
Uitleg basisstof 4: Celorganellen
Aan het werk
Verwerking
Leerdoelen
Aan het eind van deze les kan ik...
Een cel beschrijven als een zelfstandig functionerende biologische eenheid
Benoem de onderdelen
(zie binas)
Celorganellen
Grote organellen in de cel:
Celkern, vacuolen en plastiden
Celkern bestaat uit kernplasma en kernmembraan met kernporiën
In de celkern liggen chromosomen in een kernlichaampje wat ribosomen maakt.
Endoplasmatisch reticulum en golgisysteem
In het cytoplasma ligt het endoplasmatisch reticulum (ER)
Ruw endoplasmatisch reticulum (RER) bevat ribosomen (deze maken eiwitten die worden afgegeven in de holten van de membranen)
Glad endoplasmatisch reticulum (GER)
Golgi-apparaat/golisysteem neemt de blaasjes met eiwitten op en geeft deze hun uiteindelijke vorm.
Golgisysteem/golgi apparaat
Bewerkt de eiwitten gemaakt door ribosomen tot ze hun definitieve vorm hebben.
De eiwitten worden in blaasjes vervoerd. Soms naar buiten de cel (exocytose).
Als hierbij stoffen vrijkomen, spreek je van secretie.
Soms blijven de blaasjes in de cel: lysosomen.
Lysosomen spelen een rol bij de vertering in de cel.
Mitochondriën
Mitochondriën
Dubbele membranen, binnenste is sterk geplooid
In het cyoplasma vindt verbranding plats
De vrijgemaakte energie wordt opgeslagen in ATP (adenosinetrifosfaat).
ATP is de belangrijkste energieleverancier voor celprocessen
Bladgroenkorrels
Plantaardige cellen hebben bladgroenkorrels
Zetten lichtenergie, water en CO2 om in glucose en zuurstof
Dubbel membraan met daarbinnen platte blaasjes die enzymen bevatten voor fotosynthese.
Endoplasmatisch reticulum: Dubbele membranen met afgeplatte holtes en kanaaltjes
Ruw: Bevat ribosomen
Golgisysteem: Neemt blaasjes met eiwitten op en bewerkt de eiwitten tot hun uiteindelijke vorm
Celkern: Regelt alles wat er in de cel gebeurt
Kernlichaampje: Produceert ribosomen
Ribosomen: Produceren eiwitten