6 Veiligheidspictogrammen

• newEditor
• BOL OBS
• Buitengewoon secundair onderwijs
• Opleidingsvorm 3
• Observatiejaar

Veiligheidspictogrammen

Ons leerdoel

Ik kan veiligheidspictogrammen herkennen en indelen in vier categorieën: brandtekens, waarschuwingstekens, reddingstekens en verbodstekens.

Welke veiligheidsborden ken jij al?

Laat leerlingen woorden noemen zoals brandblusser, nooduitgang, niet roken, gevaar of EHBO. Gebruik de antwoorden als start om voorkennis te activeren.

DE VEILIGHEIDSDETECTIVES

Zoektocht door onze school

JULLIE MISSIE

Zoek samen 4 verschillende veiligheidsborden in de school. Blijf bij je partner, wandel rustig en stoor geen andere klassen. Ga niet zomaar lokalen binnen en raak geen materiaal aan. Weet je het niet? Schrijf wat je denkt.

Wat neem je mee?  Potlood, gom en kleurpotloden: geel • rood • groen • blauw • zwart

Waar zie je deze pictogrammen?

• op de werkvloer

• in openbare gebouwen

• in gangen, lokalen en werkplaatsen

• bij nooduitgangen en gevaarlijke plaatsen

Open met herkenbare plaatsen in school, station, sporthal of stageplaats. Leg kort uit dat pictogrammen snel informatie geven zonder veel tekst.

Waarom zijn ze belangrijk?

Veiligheidspictogrammen helpen ons om snel juist te reageren.

• ze waarschuwen voor gevaar

• ze tonen wat verboden is

• ze wijzen de weg naar hulp of een uitgang

• ze tonen waar brandmateriaal hangt

Vier categorieën

Er zijn vier groepen pictogrammen in deze les:

• brandtekens

• waarschuwingstekens

• reddingstekens

• verbodstekens

Hou de vier namen consequent aan in de rest van de les. Vermijd extra categorieën die hier niet in het leerdoel staan.

Kleur en vorm helpen mee

Je herkent een pictogram niet alleen aan het symbool.

• rood komt vaak voor bij brandtekens en verbodstekens

• geel hoort bij waarschuwingstekens

• groen hoort bij reddingstekens

• de vorm helpt ook: cirkel, driehoek of rechthoek

Benadruk dat leerlingen eerst naar kleur en vorm kunnen kijken en daarna naar het symbool in het bord.

Brandtekens

Brandtekens tonen materiaal voor brandbestrijding.

• vaak rood

• vaak rechthoek of vierkant

• helpt je iets te vinden bij brand

Koppel brandtekens aan materiaal, niet aan vluchten. Dat onderscheid helpt later tegenover reddingstekens zoals nooduitgang.

Voorbeelden van brandtekens

• brandblusser

• brandslang

• brandalarm

• deze borden tonen waar het materiaal hangt

Wat vertelt een brandteken?

Een brandteken zegt:

• hier is materiaal voor brand

• zoek dit bord als je hulp nodig hebt bij een brand

• het bord helpt om snel te handelen

Maak duidelijk dat een brandteken niet zegt dat je daar naartoe moet vluchten, maar dat er daar brandmateriaal aanwezig is.

Welk bord helpt je brandmateriaal vinden?

A

reddingsteken

B

brandteken

C

verbodsteken

D

waarschuwingsteken

Toetst het verschil tussen brandtekens en reddingstekens. Een nooduitgang is geen brandteken.

Vul de juiste woorden in

Een brandteken is vaak rood. Het is vaak een rechthoek of vierkant. Zo vind je snel blusmateriaal bij brand.

brandteken

rechthoek

blusmateriaal

driehoek

reddingsteken

gevaar

cirkel

De drie kernwoorden komen rechtstreeks uit de vorige slides: categorie, vorm en betekenis.

Waarschuwingstekens

Waarschuwingstekens tonen een gevaar.

• meestal geel

• meestal een driehoek

• ze zeggen: let op

Voorbeelden van waarschuwing

• gevaarlijke stoffen

• elektrische spanning

• gladde vloer

• struikelgevaar

Gebruik voorbeelden die leerlingen echt kunnen tegenkomen in school, werkplaats of openbaar gebouw.

Wat vertelt een waarschuwingsteken?

• hier kan gevaar zijn

• wees voorzichtig

• kijk goed rond voor je handelt

• raak niets aan als je het gevaar niet kent

Waarschuwingstekens verbieden niet automatisch iets; ze maken vooral een risico zichtbaar.

Welke kleur hoort bij waarschuwingstekens?

A

groen

B

rood

C

blauw

D

geel

Blauw is bewust als afleider gebruikt, omdat het in de les kort genoemd wordt maar niet centraal staat in deze vier categorieën.

Wat zegt een waarschuwingsteken vooral?

1

let op

2

hier is hulp

3

dit mag niet

4

hier is brand

Reddingstekens

Reddingstekens tonen hulp of een veilige richting.

• meestal groen

• vaak rechthoek of vierkant

• ze helpen bij noodsituaties

Noem dat 'redding' hier gaat over hulp vinden of veilig weggaan.

Voorbeelden van reddingstekens

• EHBO

• nooduitgang

• vluchtroute

• verzamelplaats

De gebruiker noemt nooduitgang als voorbeeld; dat past hier als reddingsteken.

Wat vertelt een reddingsteken?

Een reddingsteken helpt je om veilig te handelen.

• hier is hulp

• hier is een veilige uitgang

• volg deze richting bij nood

Zet reddingstekens expliciet naast brandtekens: groen wijst de weg naar veiligheid, rood toont brandmateriaal.

Welk bord wijst je naar een veilige uitgang?

A

brandteken

B

reddingsteken

C

verbodsteken

D

waarschuwingsteken

Controleert of leerlingen nooduitgang en vluchtroute juist koppelen aan reddingstekens.

Vul de juiste woorden in

Een reddingsteken is meestal groen. Het toont hulp of een veilige uitgang.

reddingsteken

groen

veilige uitgang

rood

gevaar

brandteken

cirkel

Benadruk het verschil met brandtekens: beide kunnen rechthoekig zijn, maar de kleur maakt het onderscheid.

Verbodstekens

Verbodstekens tonen wat niet mag.

• meestal rood

• meestal een cirkel

• vaak met een schuine rode streep

Voorbeelden van verbod

• roken verboden

• toegang verboden

• verboden voor voetgangers

• niet aanraken

Wat vertelt een verbodsteken?

• dit mag je niet doen

• stop voor je verdergaat

• volg de regel op het bord

• zo vermijd je gevaar of schade

Help leerlingen het verschil zien tussen waarschuwing en verbod: geel = pas op, rood in cirkel = niet doen.

Welke vorm hoort meestal bij een verbodsteken?

A

driehoek

B

cirkel

C

rechthoek

D

vierkant

Een vierkant is hier een plausibele afleider omdat brand- en reddingstekens vaak vierkant of rechthoekig zijn.

Wat is een voorbeeld van een verbodsteken?

1

EHBO

2

niet roken

3

brandalarm

4

gladde vloer

Kleur en categorie

• rood: brandtekens, verbodstekens

• geel: waarschuwingstekens

• groen: reddingstekens

Betekenis

• rood = brand of verbod

• geel = gevaar

• groen = hulp of veilige weg

Kleuren

Blauw wordt in de invoer genoemd, maar valt niet binnen de vier categorieën van dit leerdoel. Noem eventueel mondeling dat blauw ook bestaat, maar niet in deze les centraal staat.

Vorm en categorie

• driehoek: waarschuwing

• cirkel: verbod

• rechthoek/vierkant: brand of redding

Bij een rechthoek kijk je extra naar de kleur:

• rood = brandteken

• groen = reddingsteken

Vormen

Let goed op

Deze vergelijking is een kernslide voor het indelen. Laat zien dat vorm alleen soms niet genoeg is.

Zo deel je een pictogram in

1. Kijk naar de kleur.

2. Kijk naar de vorm.

3. Kijk naar het symbool.

4. Koppel het aan de juiste categorie.

Dit is de eenvoudige strategie die rechtstreeks naar het leerdoel leidt.

Samenvatting

• brandtekens: rood, vaak rechthoek, tonen brandmateriaal

• waarschuwingstekens: geel, driehoek, tonen gevaar

• reddingstekens: groen, vaak rechthoek, tonen hulp of uitgang

• verbodstekens: rood, cirkel, tonen wat niet mag

Je ziet een groen rechthoekig bord. Welke categorie past best?

A

brandteken

B

verbodsteken

C

reddingsteken

D

waarschuwingsteken

Toetst de strategie kleur + vorm samen gebruiken. Rechthoek alleen is niet genoeg.

Vul de juiste woorden in

Kijk eerst naar de kleur. Kijk dan naar de vorm. Kijk daarna naar het symbool en kies de juiste categorie.

kleur

vorm

symbool

uitgang

regel

gevaar

plaats

Dit volgt exact de stappen van de strategieslide.

Wat ga jij zeker onthouden uit deze les?

Bespreek antwoorden zoals: kleur helpt, vorm helpt, symbool helpt, of een concreet voorbeeld zoals nooduitgang, brandblusser of niet roken. Er is geen exact goed antwoord; focus op wat de leerling heeft onthouden.

Opdracht

Vul per 2 jullie werkblaadjes in.

Je mag internet gebruiken als hulpmiddel.

We sluiten af met een quiz.

Hoe goed kan jij nu veiligheidspictogrammen indelen?

Woordenlijst

veiligheidspictogram - een bord met een duidelijk symbool voor veiligheid

brandteken - een pictogram dat brandmateriaal aanduidt

waarschuwingsteken - een pictogram dat voor gevaar waarschuwt

reddingsteken - een pictogram dat hulp of een veilige uitgang toont

verbodsteken - een pictogram dat toont wat niet mag

nooduitgang - uitgang die je gebruikt bij nood

EHBO - eerste hulp bij ongevallen

Woordenlijst

gevaarlijke stoffen - stoffen die schadelijk of gevaarlijk kunnen zijn

elektrische spanning - elektriciteit die gevaar kan geven

brandblusser - toestel om een kleine brand te blussen

verboden - niet toegelaten

waarschuwen - laten weten dat er gevaar is

vluchtroute - weg naar een veilige plaats bij nood

categorie - groep waartoe iets behoort