De VOC: Handelen in Oost-Azië
De VOC: Handelen in Oost-Azië
Europese landen willen zelf winst maken
De Portugezen ontdekken de route naar Azië
(1498).
Portugezen houden deze Carreira da India strikt geheim.
Nederlanders willen dat ook!
Spionage...
Jan Huygen van Linschoten reist mee en beschrijft de reis in zijn Itinerario.
Nederlanders in Azië
Cornelis de Houtman komt in 1596 als eerste Nederland in Oost-Indië, aan.
De reis duurde 2,5 jaar. Van de 250 bemanningsleden overleven 90 de reis.
Toch is het doel bereikt: een route via Kaap de Goede Hoop naar Oost-Indië is bewezen.
Nieuw probleem!
Steeds meer Nederlandse (compagnieën) bedrijven gaan naar Indië varen.
Hierdoor ontstaat veel concurrentie tussen Nederlanders onderling.
De prijs van de specerijen daalt hierdoor snel, de winst dus ook.
Verenigde Oostindische Compagnie (1602)
Nederlandse regering grijpt in.
Compagnieën moeten samengaan in één bedrijf, de VOC.
De VOC kreeg het monopolie op de handel in Azië. Andere Nederlandse handelaren en bedrijven mochten er geen handel drijven.
Ook namens Nederland forten bouwen, oorlog voeren, land veroveren en besturen.
Jan Pieterszoon Coen
In 1619 veroverde JPC de Javaanse havenstad Jayakarta. Nederlanders hernoemde de stad Batavia. Batavia werd het hoofdkwartier van de VOC.
Vermoorden of verbannen van de bevolking van de Banda-eilanden.
Factorij
Een factorij is een versterkte handelspost. In het buitenland, met kantoren en pakhuizen.
De VOC had factorijen in heel Azië.
Ze hadden toestemming van de plaatselijke vorsten.
Voordeel vorsten: deelname handel, steun VOC oorlogen tegen andere vorsten.
Ondergang VOC
De VOC werd in 18e eeuw minder winstgevend:
Corruptie, handelaren houden winst in eigen zakken.
Slecht bestuur, slechte boekhouding
Buitenlandse concurrentie.
Oorlog Nederland en Engeland.
Fransen veroveren Nederland.
1799 - VOC failliet