De tijd van wereldoorlogen
1.4 Europa na de Eerste Wereldoorlog
De tijd van wereldoorlogen
1.4 Europa na de Eerste Wereldoorlog
Leerdoel
Je kunt uitleggen waarom de Republiek van Weimar grote politieke en economische problemen kende.
Je kunt uitleggen hoe in Italië het fascisme op kwam.
Planning
Gevolgen van het verdrag van Versailles
Duitsland na WOI
Fascisme
Kenmerken van het fascisme
Opkomst Hitler
Historische vaardigheden
Afsluiting
Interbellum
Een interbellum (van het Latijn inter, tussen en bellum, oorlog) is een periode tussen twee oorlogen.
Het interbellum is de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog (1919-1939)
Gevolgen van het verdrag van Versailles
Oprichting Republiek van Weimar (Eerste democratie in Duitsland).
Door schadevergoeding waren er veel economische problemen in Duitsland.
Duitsland was altijd een keizerrijk geweest en kende geen democratie, daarnaast was dit de regering die de wapenstilstand had getekend...
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
De herstelbetalingen zijn niet op te brengen door de regering, en de inflatie is groot.
Regering besluit geld bij te drukken: gevolg het wordt nog minder waard.
Verschillende groepen (extreemlinks/extreemrechts) proberen de macht te grijpen (staatsgreep) en er is veel politiek geweld (o.a. moorden op politici).
Vrijkorpsen
Gewapende groeperingen van (rechtse) oud-militairen
Ze geloofden sterk in de Dolkstootlegende
Volgens de aanhangers van deze Dolkstootlegende lag de oorzaak van de nederlaag van de oorlog bij de communisten en joden, en niet bij de militairen.
Bierkellerputsch
Bezetting van het Ruhrgebied
Omdat Duitsland de herstelbetalingen niet meer kan opbrengen, bezetten Franse troepen het Ruhrgebied om Duitsland te dwingen tot betalen.
Dit was toegestaan volgens het Verdrag van Versailles.
Franse troepen blijven in het Saargebied tot 1925.
Crisis in de wereld
Door overproductie van fabrieken, veel kopen op afbetaling en teveel vertrouwen in aandelenhandel, klapt de Amerikaanse economie in elkaar.
Landen die veel met de VS handelen, worden de crisis mee in gesleept...
Fascisme
Fascisme is een politieke stroming,
Wordt ook wel extreem-rechts genoemd
De naam komt van het voorwerp dat je hier ziet: een fasces
Dit voorwerp, een bijl met takken, stond symbool voor de macht van bestuurders in het Romeinse Rijk.
Benito Mussolini
Leider, of 'Il Duce', van Italië (1922-1943)
Oprichter van de Fasci di Combattimento (Zwarthemden, knokploegen)
Na de Eerste Wereldoorlog en de Vrede van Versailles was er veel onvrede, en dat kwam door de onderhandelingen van de 'slechte' Italiaanse regering.
Kenmerken van fascisme (1)
Fascisme is overal tegen: vooral dingen die vreemd zijn en andere culturen
Fascisme is anti-democratisch: het volk hoeft niet mee te praten. Er is één leider.
Sterk nationalisme: ieder moet zich inzetten voor zijn land.
Kenmerken van fascisme (2)
Fascisme is tegen persoonlijke vrijheid. Persoonlijke vrijheid ondermijnd de gehoorzaamheid van de leider.
Fascisme gaat uit van ongelijkheid tussen mensen: de hoogontwikkelden moeten de laagontwikkelden leiden. (Het recht van de sterkste: Sociaal-Darwinisme)
Kenmerken van fascisme (3)
Niet denken maar doen. Gevoel is belangrijker dan denken.
Militarisme: geweld is goed: geen woorden maar daden
De vrouw is ondergeschikt: haar taak is het krijgen van kinderen.
Opkomst Hitler
Opkomst van Hitler: hij speelt in op de Duitse onvrede over het Verdrag van Versailles
Uiteindelijk ook de Tweede Wereldoolog, waarbij Hitler er alles aan zou doen om de gevolgen van het Verdrag van Versailles te vernietingen...en daarin ook slaagt.
Leerdoel
Je kunt uitleggen waarom de Republiek van Weimar grote politieke en economische problemen kende.
Je kunt uitleggen hoe in Italië het fascisme op kwam.
Hyperinflatie
Het Duitse geld, de Deutschmark,
was niks meer waard...
Fascisme (ideologie Mussolini)
Kenmerken fascisme:
Extreem-nationalistisch
Militaristisch
Antidemocratisch
Eén leiderprincipe
Verheerlijking geweld (bv. knokploegen)
Totalitair (de regering wil alles bepalen voor iedereen)
Turkije/Ottomaanse Rijk
1914: groot, niet zoals vroeger
Centralen, dus verliezer
1) Afstand doen Arabische gebieden (mandaatgebieden)
2) Turkije ontstaat
Atatürk sticht republiek
Modernisering, Turkse moslims
Parlementaire democratie, Atatürk alle macht.
Einde Ottomaanse rijk en stichting van de Turkse republiek 1918 - 1923
Republiek Turkije
Ottomaanse rijk
De opkomst en val van het Ottomaanse rijk
Nederland?
Neutraliteitspolitiek, niet lid geweest van een bondgenootschap.
Niet betrokken bij de oorlog, wel last van gehad.
Rust in het land na 1918, de meeste mensen zijn tevreden.
Afkeer van oorlog en militarisme.