80-jarige oorlog
De 80-jarige oorlog
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
De 80-jarige oorlog
Aan het einde van deze les kun je...
- uitleggen waarom Willem van Oranje en de watergeuzen belangrijk waren voor de opstand - beschrijven hoe de bevolking zich verzette tegen de Spanjaarden - verklaren hoe de Nederlanden uiteenvielen in noord en zuid
Wat weet jij al over de opstand van de Nederlanden tegen Spanje?
De Nederlanden in de 16e eeuw
De Nederlanden bestonden uit zeventien gewesten met eigen regels, bestuur en religie. Ze werden sinds 1555 bestuurd door Filips II van Spanje.
Filips II: streng katholiek vorst
Filips II was tegen protestantisme. Hij wilde de Nederlanden katholiek houden en voerde centralisatiebeleid.
De beeldenstorm van 1566
Veel protestanten waren tegen katholieke beelden in kerken. In 1566 leidde dat tot vernielingen in veel kerken: de beeldenstorm.
Reactie uit Spanje: Alva
Filips II stuurde de Hertog van Alva naar de Nederlanden. Alva voerde harde straffen in tegen deelnemers aan de beeldenstorm.
De Raad van Beroerten
Alva stelde de Raad van Beroerten in (de Bloedraad), die duizenden mensen vervolgde en veroordeelde. Veel opstandelingen vluchtten naar het buitenland.
Ontstaan van verzet
Het harde optreden van Alva en de vervolging versterkten het verzet onder de bevolking. Vooral protestanten kwamen in opstand.
Willem van Oranje als leider
Willem van Oranje was een belangrijke leider van de opstandelingen. Hij pleitte voor vrijheid van godsdienst en samenwerking tussen gewesten.
De rol van de watergeuzen
De watergeuzen waren opstandige zeevaarders. Zij veroverden in 1572 Den Briel, waarmee de opstand nieuw leven kreeg.
Verzet tegen de Spanjaarden
Steden sloten zich aan bij de opstand. Geuzen en burgers vielen Spaanse troepen aan.
Actieve opstand
Sommigen hielpen opstandelingen in het geheim, bijvoorbeeld door hen te verbergen of te voorzien van voedsel.
Passief verzet
Uiteenvallen van de Nederlanden
Door verschillen in religie en opvattingen kozen de zuidelijke gewesten (nu België) de kant van Spanje. De noordelijke gewesten verklaarden zich onafhankelijk.
De Unie van Utrecht (1579)
De noordelijke gewesten sloten een verbond:
de Unie van Utrecht.
Ze wilden samen de opstand voortzetten.
De Unie van Atrecht
De zuidelijke gewesten sloten de Unie van Atrecht met Spanje. Hiermee raakte de Nederlanden definitief verdeeld.
Reflectie: Wat heb je geleerd?
Bedenk waarmee de opstand begon. Kun je benoemen waarom Willem van Oranje en de watergeuzen belangrijk waren? Wat was het gevolg voor de Nederlanden?
Schrijf 2 dingen op die je deze les hebt geleerd.
