Klas 5
10.3: (Elektro)magnetisme
Ga naar LessonUp en doe mee met de les
Klas 5
10.3: (Elektro)magnetisme
Ga naar LessonUp en doe mee met de les
Permanente magneten
Hebben altijd een noordpool en een zuidpool.
Kunnen o.a. ijzeren voorwerpen magnetiseren.
Hebben een onzichtbaar magnetisch veld om zich heen.
Kompas
Een kompasnaald is zelf een kleine magneet.
De magnetische noordpool van de kompasnaald wijst naar het geografische noorden.
(Zo komt het dat de termen noord- en zuidpool overgenomen zijn voor magneten).
Waarom draait de kompasnaald mee met de magneet?
Magnetisch veld
Een kompasnaald krijgt een bepaalde oriëntatie door het magnetisch veld van een (staaf)magneet.
Door allemaal kompasnaalden om een magneet heen te plaatsen, breng je het magnetisch veld in kaart .
Magnetisch veld en veldlijnen
Veldlijnen
Binnen de magneet:
van zuid naar noord
Buiten de magneet:
van noord naar zuid
Gesloten "loops"
Kruisen nooit
Magnetische veldsterkte
Sterkte van het magneetveld: B
"Magnetische inductie"
Eenheid: Tesla
B is een vector: heeft een
grootte en een richting.
Raaklijn aan veldlijn geeft
richting van B op dat punt.
B is een kracht en de magnetische veldlijnen geven de richting van die kracht.
waar
onwaar
Veldlijnen
Magnetische inductie B is geen kracht (kan wel een kracht overdragen).
[B] = Tesla (geen Newton).
B geeft een bepaalde
oriëntatie aan een
kompasnaald (of ander
magnetische voorwerp).
De kompasnaald wordt
opgelijnd met het magneetveld.
Aardmagnetisch veld
De aarde is een grote magneet.
Een kompasnaald wordt opgelijnd met het aardmagnetische veld.
En wijst altijd naar de geografische Noordpool.
Aardmagnetisch veld
De aarde is een grote magneet.
Een kompasnaald wordt opgelijnd langs het aardmagnetische veld.
En wijst altijd naar de geografische Noordpool.
Aardmagnetisch veld
Z
N
Maak opg. 18
5 minuten
Quizvraag
B is een vector
Elektromagnetisme
Waarom elektro?
Elektromagnetisme
Bewegende lading (bijv. in een stroomdraad) blijkt ook een magneetveld te veroorzaken!
wel stroom
geen stroom
Rechterhandregel 1
Het B veld vormt ringen om de draad heen.
Laat je duim in de richting wijzen van de stroom I, dan krullen je vingers mee met B.
Richting van het magneetveld
Zie de veldlijnen als pijlen
Puntjes: de "voorkant" van de pijlen, dus B wijst naar je toe, het papier uit.
Kruisjes: de "achterkant" van de pijlen, dus B wijst het papier in.
Magneetveld om een spoel
Rechterhandregel 2:
laat je vingers in de richting van de stroom I om de windingen heen krullen, dan wijst je duim naar de magnetische noordpool.
Een spoel waar stroom doorheen loopt, gedraagt zich als een magneet.
Huiswerk
Maak de quiz "De richting van het magnetisch veld" (link op magister)