Nederland in verandering:
sociaal-culturele ontwikkelingen 1950-2000
Nederland in verandering:
sociaal-culturele ontwikkelingen 1950-2000
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je uitleggen hoe sociaal-culturele ontwikkelingen Nederland tussen 1950 en 2000 hebben beïnvloed.
Nederland na de
Tweede Wereldoorlog
De samenleving draait in de jaren veertig en vijftig om orde, wederopbouw en zekerheid.
Verzuiling als structuur
Nederland was verdeeld in zuilen: katholiek, protestants, socialistisch en liberaal. Iedere groep had eigen instellingen, normen en waarden.
Traditioneel gezinsleven
Het gezin stond centraal. Mannen werkten, vrouwen zorgden voor huis en kinderen en het geloof speelde een grote rol.
Normen en waarden
Gehoorzaamheid, discipline en respect voor gezag waren leidend in het dagelijks leven.
Economische groei en consumptie
Rond 1950-1960 groeide de welvaart. Huishoudelijke apparaten, televisie en auto’s werden bereikbaar voor veel mensen.
Eerste verandering: nozems
In de tweede helft van de jaren vijftig ontstond een jongerencultuur, de nozems.
Nozems zetten zich af tegen heersende waarden.
Nozems luisterden naar rock-’n-roll, reden op brommers en ontwikkelden een eigen stijl.
De spanning tussen generaties
Volwassenen zagen het gedrag van nozems als bedreigend, wat wijst op beginnende culturele veranderingen.
Jaren zestig: tijd van verandering
Verzuiling neemt af, individualisering en kritiek op bestaande structuren nemen toe.
Provo en protests
De Provo-beweging en internationale protesten tegen oorlog, voor vrijheid en democratie kenmerken deze periode.
Seksuele revolutie
Met de introductie van de anticonceptiepil ontstaat meer openheid en vrijheid rondom seksualiteit.
Jaren zeventig: emancipatie en protest
Tweede feministische golf
Vrouwenorganisaties als Dolle Mina strijden voor gelijkheid op het werk, in het gezin en onderwijs.
Krakers en punk
Krakers bezetten panden vanwege woningnood, punkers provoceren met uiterlijk en muziek.
Nieuwe maatschappelijke aandacht
Milieu, kernwapens en mensenrechten krijgen aandacht. De samenleving wordt opener en pluriformer.
Jaren tachtig: crisis en aanpassing
Economie stagneert, werkloosheid groeit. Protestbewegingen en subculturen blijven zichtbaar aanwezig.
Beatrix’ kroning en protest
De leus “Geen woning, geen kroning” van krakers symboliseert sociale onvrede in 1980.
Individualisering
Ontzuiling zet door, de Nederlandse burgers en overheid richten zich meer op persoonlijke ontwikkeling, zelfontplooiing en individuele verantwoordelijkheid.
Jaren negentig: groei en globalisering
De economie groeit, de dienstensector domineert en er ontstaat een internationale oriëntatie.
Nieuwe jeugdculturen
House en gabber zijn uitingen van nieuwe jeugdcultuur, gericht op beleving en identiteit in plaats van protest.
Nederland als multiculturele samenleving
Door immigratie ontstaat meer diversiteit, wat leidt tot debat over integratie en samenleven.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.