Welkom bij PGP-Maatschappij
Welkom bij PGP-Maatschappij
Tijd: 8 minuten. Doel: leerlingen welkom heten en het thema van de les openen. Vertel kort wie je bent, wat PGP-Maatschappij is in grote lijnen en dat deze eerste les draait om oriëntatie op het vak, het schooljaar en de SDG's. Gebruik in LessonUp hierna een open vraag: 'Waar denk jij aan bij het woord praktijkgericht?' Laat leerlingen eerst individueel reageren en bespreek enkele antwoorden. Toon daarna mondeling of op een volgende slide de centrale lesvraag van vandaag: 'Welke maatschappelijke uitdaging verdient volgens jou een plek in een museum?'
Dit ben ik: Jan Twigt
Slide text
Deze slide heeft geen instructies
Wat is PGP-Maatschappij?
PGP draait om denken én doen.
Je werkt aan realistische opdrachten rond maatschappelijke thema’s, vaak met een echte of nagebootste opdrachtgever.
Tijd: 12 minuten voor fase 2. Doel: een eerste, begrijpelijke definitie geven. Vermijd lange theorie. Leg uit dat PGP anders kan voelen dan een traditioneel vak: minder alleen leren uit een boek, meer onderzoeken, maken, presenteren en bijstellen.
Voorlopige afspraken voor onze klas
We werken het prettigst als we:
elkaar laten uitspreken
voorbereid starten
taken eerlijk verdelen
feedback serieus nemen
deadlines duidelijk afspreken
hulp vragen als dat nodig is
Laat deze afspraken voortkomen uit de bespreking, niet als opgelegd lijstje. Formuleer ze samen en noteer eventueel aanvullingen. Benoem dat dit voorlopige afspraken zijn die later aangescherpt kunnen worden.
Wat verwacht je van mij?
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij praktijkgericht?
Gebruik dit als laagdrempelige opener na het leerdoel. Verwachte woorden: doen, samenwerken, onderzoeken, echte opdrachten, presenteren, praktijk, toepassen. Bespreek kort welke woorden al goed passen bij PGP en welke nog vaag zijn.
Verwachtingen over en weer
Bij PGP werken we samen aan:
veilig leren
actief meedoen
eerlijk samenwerken
duidelijk communiceren
verantwoordelijkheid nemen
Tijd: 15 minuten voor fase 4. Start met een woordwolk in LessonUp rond wat leerlingen willen leren of verwachten. Gebruik daarna de vragen uit het lesplan: wat wil je leren, welke vaardigheid wil je verbeteren, wat verwacht je van de docent, wat heb je zelf nodig, wat mag de docent van jou verwachten, wanneer voelt groepswerk eerlijk?
Aan het einde van deze les kan ik...
uitleggen wat PGP-Maatschappij inhoudt en een maatschappelijk onderwerp verbinden aan een SDG én aan een idee voor een museumzaal.
Formuleer dit expliciet in leerlingtaal. Houd de slide rustig: alleen het leerdoel. Licht mondeling toe dat de les ook vooruitkijkt naar de projecten van dit jaar en naar presenteren, samenwerken en kiezen.
De centrale vraag van vandaag
Welke maatschappelijke uitdaging verdient volgens jou een plek in een museum?
Vandaag verken je:
wat PGP-Maatschappij is
welke projecten centraal staan
welke SDG past bij een onderwerp dat jij belangrijk vindt
Tijd: 2 minuten binnen de openingsfase. Doel: de les inhoudelijk richten. Verbind deze centrale vraag aan het museumbezoek en aan het latere Museonproject. Benadruk dat een museum niet alleen over voorwerpen gaat, maar ook over verhalen, keuzes en maatschappelijke betekenis.
Hoe werk je bij PGP?
Bij PGP oefen je met:
onderzoeken
ontwerpen en adviseren
samenwerken
plannen
presenteren
feedback gebruiken
betrouwbare bronnen gebruiken
reflecteren
Gebruik herkenbare voorbeelden: informatie zoeken, keuzes onderbouwen, taken verdelen, een prototype of idee uitwerken, presenteren aan klas of opdrachtgever. Benoem ook kort dat kennismaken met opleidingen en beroepen onderdeel kan zijn van PGP.
Niet alleen weten, maar toepassen
In PGP laat je zien dat je kennis kunt gebruiken in een echte context.
Dus niet alleen wat je weet, maar ook hoe je dat inzet.
Maak hier het verschil duidelijk tussen reproductie en toepassing. Voorbeeld: niet alleen weten wat een SDG is, maar uitleggen waarom die relevant is en hoe je die zichtbaar maakt in een museumzaal.
Wat past wel bij PGP?
Herkenbare PGP-voorbeelden:
een maatschappelijk probleem onderzoeken
een idee ontwerpen voor bezoekers
een planning maken voor een project
bronnen vergelijken op betrouwbaarheid
een presentatie geven met onderbouwing
Gebruik deze slide als basis voor een interactieve controle in LessonUp, bijvoorbeeld met een poll of sleepvraag: wat past wel of niet bij PGP? Mogelijke contrastvoorbeelden voor mondelinge bespreking: 'alleen losse feitjes stampen' past minder goed; 'informatie gebruiken voor een echt product' past juist wel.
Wat past het best bij PGP-Maatschappij?
Een ontwerp maken
Feitjes stampen
Alleen luisteren
Los werk nakijken
Toetst het kernidee uit slides 3-6: denken én doen, toepassen in een echte context. Afleiders verwijzen naar traditioneler, minder praktijkgericht werken.
De twee grote projecten dit jaar
Museonproject
museumbezoek
kijken naar tentoonstellingen
publieksbeleving onderzoeken
werken rond één of meer SDG’s
techniekgroep: maquette van een museumzaal bij één SDG
Maatschappij: les maken en geven die aansluit bij museumzaal en SDG
NAVO-project
tweede grote project van dit jaar
exacte opdracht: Verdiep je in een land en verdedig haar standpunten in een debat.
Periode 2.
Alleen voor Maatschappij
Tijd: 15 minuten voor fase 3. Doel: leerlingen laten zien waar het schooljaar om draait. Verzin geen ontbrekende NAVO-informatie. Benoem expliciet dat deze later moet worden ingevuld. Leg bij het Museonproject uit dat de koppeling met SDG's centraal staat en dat beleving voor bezoekers belangrijk is.
Waarom een museumproject?
Een museum maakt een onderwerp zichtbaar en beleefbaar.
Je denkt na over:
wat bezoekers moeten begrijpen
wat zij moeten zien of doen
hoe een ruimte een verhaal vertelt
Verbind dit aan de centrale vraag. Een museumzaal is niet zomaar informatie op muren; het is een ervaring. Laat leerlingen alvast denken aan vormgeving, keuze van beelden, objecten, geluid, routes en interactie.
Welk project spreekt je nu het meeste aan?
Museonproject
NAVO-project
Beide evenveel
Nog geen idee
Deze slide heeft geen instructies
Waarom kies je juist dit project?
Laat leerlingen hun keuze koppelen aan wat zij al weten uit de jaarlijn en de uitleg over publieksbeleving, museumzaal en maatschappelijke relevantie. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld creativiteit, actualiteit, interesse in oorlog/vrede, ontwerpen, presenteren of onderzoeken.
Wat wil jij dit jaar leren?
Denk aan:
een vaardigheid die je wilt verbeteren
iets dat je moeilijk vindt
iets waarin je zelfstandiger wilt worden
Laat leerlingen eerst individueel nadenken. Mogelijke voorbeelden: presenteren, plannen, bronnen beoordelen, samenwerken, vragen stellen, creatief ontwerpen. Houd de slide open genoeg zodat verschillende antwoorden mogelijk zijn.
Wat wil je leren?
Deze slide heeft geen instructies
Eén vaardigheid die jij dit jaar wilt verbeteren
Gebruik de opbrengst om de klasverwachtingen te bespreken. Verwachte antwoorden: plannen, presenteren, samenwerken, onderzoeken, feedback geven, bronnen gebruiken.
Wanneer voelt groepswerk het meest eerlijk?
Taken verbergen
Alles samen doen
Taken duidelijk verdelen
De snelste beslist
Sluit aan op de voorlopige afspraken: duidelijk communiceren, verantwoordelijkheid nemen en taken eerlijk verdelen.
Het programmaboekje
Online en uitgeprint!
Deze slide heeft geen instructies
Waar vind je hoe een opdracht beoordeeld wordt?
In de chat
In het programmaboekje
Op het bord
In je agenda
Gebruik dit als controle tijdens de bespreking van het programmaboekje. Als het boekje nog niet compleet is, benoem expliciet waar leerlingen deze informatie straks kunnen terugvinden.
Welke vraag heb je nog over het programmaboekje?
Doel is inventariseren welke onderdelen van het programmaboekje nog onduidelijk zijn, bijvoorbeeld planning, deadlines, beoordeling of samenwerken. Geen vaste goede antwoorden.
Even pauze
5 minuten pauze
Na de pauze kiezen we een maatschappelijk thema en een SDG.
Tijd: 10 minuten. Zet in LessonUp een timer aan. Houd de terugkeertijd zichtbaar. Kondig kort aan wat er na de pauze komt, zodat de overgang helder blijft.
Wat vind jij belangrijk in de maatschappij?
Maak voor jezelf een lijst van minimaal 10 onderwerpen die jij belangrijk vindt.
Denk aan wat goed gaat, beter moet of meer aandacht verdient.
Tip: bekijk het nieuws.
Tijd: 10 minuten voor fase 7. Benadruk dat dit individuele keuzes zijn en dat verschillende antwoorden waardevol zijn. Gebruik eventueel een korte timer voor de schrijffase.
Denkrichtingen
Nog meer voorbeelden
gezondheid
veiligheid
klimaat
armoede
onderwijs
discriminatie
oorlog en vrede
gelijke kansen
Mogelijke thema’s
technologie
wonen
werk
democratie
natuur
welzijn
internationale samenwerking
Deze voorbeelden zijn denkrichtingen, geen verplichte keuzes. Licht toe dat leerlingen ook andere onderwerpen mogen noemen als zij die maatschappelijk belangrijk vinden.
Van lange lijst naar één keuze
Kies daarna:
je top 3
waarom elk onderwerp belangrijk is
één onderwerp waarover je meer wilt weten
Laat leerlingen kort toelichten waarom hun gekozen onderwerpen ertoe doen. Dit vormt de brug naar de SDG-keuze in de volgende fase.
De 17 Sustainable Development Goals
Tijd: 10 minuten voor fase 8. Laat hier een visueel overzicht van alle 17 SDG's zien, bij voorkeur met de officiële pictogrammen en kleuren. Leg kort uit dat de SDG's wereldwijde doelen zijn voor grote maatschappelijke uitdagingen. Houd de uitleg compact en visueel.
Wat is een SDG?
Een SDG is een wereldwijd doel om grote problemen aan te pakken, zoals armoede, ongelijkheid, klimaat en vrede.
De 17 SDG’s helpen om maatschappelijke thema’s te ordenen en met elkaar te verbinden.
Noem desgewenst dat SDG staat voor Sustainable Development Goal. Leg de nadruk op betekenis en relevantie, niet op het uit het hoofd leren van alle 17 namen.
SDG's presentatie
Je krijgt een SDG toegewezen. Deze ga je het aankomende half uur helemaal onderzoeken. Je maakt een presentatie over dit SDG. Waarom is dit belangrijk? Wat hoort er allemaal bij? etc. Je presentatie moet 3-5 minuten duren (mag in groepjes van 2).
Deze slide heeft geen instructies
Checklist inhoud
Verder ook
Wat moet erin?
nummer en officiële naam van het SDG
korte uitleg van het probleem
waarom jij dit SDG koos
wie of welke gebieden ermee te maken hebben
minstens 2 feiten of cijfers
Hoe kan je dit laten zien in het museum.
minstens 2 betrouwbare bronnen
actueel of herkenbaar voorbeeld
mogelijke oplossingen of acties
idee voor een museumzaal
duidelijke conclusie
Loop de checklist mondeling door. Leg bij 'betrouwbare bronnen' uit dat leerlingen moeten letten op afzender, actualiteit en controleerbaarheid. Laat zien waar zij betrouwbare informatie kunnen vinden als dat nodig is.
Zo sluit je af
Eindig met de zin:
Dit SDG verdient een plek in het museum, omdat…
Deze vaste slotzin helpt leerlingen om hun argument samen te vatten en de koppeling met het museumproject expliciet te maken. Stimuleer een duidelijke conclusie, geen open einde.
Wat moet zeker in je SDG-presentatie staan?
Alle 17 SDG's
Alleen meningen
Bronnen en feiten
Zoveel tekst mogelijk
Toetst of leerlingen de checklist begrijpen: feiten/cijfers en betrouwbare bronnen zijn verplicht; veel voorleestekst juist niet.
Hoe zeker voel jij je over jouw SDG-presentatie?
Heel zeker
Redelijk zeker
Nog onzeker
Ik moet nog starten
Deze slide heeft geen instructies
Feedback tijdens het luisteren
Noteer per presentatie:
één ding dat je hebt geleerd
het sterkste argument voor dit SDG
één vraag die je nog hebt
of dit SDG geschikt lijkt voor een museumzaal
Gebruik hiervoor een feedbackkaart of digitaal formulier. Benadruk dat feedback kort, concreet en respectvol moet zijn. Laat leerlingen echt luisteren naar de onderbouwing en de museumkoppeling.
Kiezen!!!
Maak een top 5 van SDG's waarover jij een museumzaal zou willen ontwerpen.
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Kijk terug op vandaag:
wat heb je geleerd over PGP?
welk SDG van een klasgenoot bleef hangen?
welke vaardigheid wil jij ontwikkelen in het Museonproject?
Tijd: 5 minuten voor fase 11. Gebruik hier een individueel exit ticket in LessonUp. Neem daarnaast de overige twee vragen uit het lesplan mee: wat heb je van de docent nodig en hoe actief deed je mee op een schaal van 1 tot 5 met korte toelichting.
Vooruitblik
Volgende stap:
verdere uitwerking van je SDG
vervolg op het Museonproject of museumbezoek
eventuele resterende presentaties
Sluit af met een snelle stemming: 'Welke drie SDG's zijn volgens onze klas het meest geschikt voor een interessante museumzaal?' Kondig daarna helder aan wat de volgende les of stap is.
Reserveblok: observeren of beoordelen?
Observatie = wat je waarneemt
Interpretatie = wat je ervan vindt of denkt
Bij observeren let je op zichtbaar gedrag en concrete voorbeelden.
Gebruik dit blok alleen als er tijd over is of als presentaties doorschuiven. Duur: 15 tot 20 minuten. Leg het verschil tussen observeren en beoordelen uit met korte voorbeelden.
Waar let je op in een goede les?
Kenmerken van een goede les:
duidelijke leerdoelen
actieve deelname
begrijpelijke uitleg
controle van begrip
passende ondersteuning
feedback
veiligheid
duidelijke afsluiting
Laat leerlingen dit verbinden aan lessen die zij kennen. Je kunt ook bespreken waarom deze kenmerken helpen om beter te leren.
Observatie of interpretatie?
Voorbeelden:
'Drie leerlingen stelden een vraag.'
'De leerlingen vonden de les saai.'
'De docent herhaalde het leerdoel aan het einde.'
'De docent gaf een goede uitleg.'
Laat leerlingen uitspraken indelen als observatie of interpretatie. Antwoorden: 1 observatie, 2 interpretatie, 3 observatie, 4 interpretatie. Sluit het reserveblok af met: 'Als jij één les mocht ontwerpen die leerlingen nooit zouden vergeten, wat zou er dan in die les moeten gebeuren?'
Wat heb jij vandaag geleerd over PGP?
Exit ticket: laat leerlingen kort terugblikken op de lesinhoud. Verwachte elementen kunnen zijn: wat PGP inhoudt, welke projecten centraal staan, hoe SDG's helpen ordenen, of hoe je een thema aan een museumzaal koppelt.
Welke vaardigheid wil jij verder ontwikkelen?
Exit ticket met focus op transfer naar het project. Mogelijke antwoorden: presenteren, plannen, bronnen zoeken, samenwerken, creatief ontwerpen, feedback gebruiken.
Eén ding uit deze les dat je onthoudt
Laat leerlingen in één woord of korte frase terugblikken. Gebruik dit als snelle afsluiting vlak voor de begrippenlijst.
Begrippenlijst
PGP-Maatschappij - praktijkgericht programma waarin je maatschappelijke thema’s onderzoekt en toepast in realistische opdrachten
praktijkgericht - leren door kennis te gebruiken in een echte of nagebootste situatie
opdrachtgever - persoon of organisatie voor wie een opdracht wordt uitgevoerd
SDG - Sustainable Development Goal; wereldwijd ontwikkeldoel
publieksbeleving - hoe bezoekers een tentoonstelling ervaren
betrouwbare bron - bron waarvan de informatie controleerbaar, actueel en geloofwaardig is
reflecteren - terugkijken op wat je deed, leerde en kunt verbeteren
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
museumzaal - ruimte in een museum waarin een onderwerp wordt gepresenteerd
maquette - ruimtelijk model op schaal
presentatiecarrousel - werkvorm waarbij meerdere leerlingen na elkaar in kleine groepen presenteren
feedback - reactie waarmee je iemand helpt te verbeteren
observatie - concrete waarneming van wat je ziet of hoort
interpretatie - betekenis of oordeel dat je aan een waarneming geeft
Museonproject - project waarin museum, maatschappelijke thema’s en SDG’s samenkomen
Docentenchecklist ter voorbereiding: programmaboekje klaarzetten; ontbrekende informatie over Museon en NAVO invullen; controleren of alle leerlingen een device hebben; lijst of formulier voor de SDG-keuzes klaarzetten; presentatiegroepen vooraf bepalen; timers instellen; feedbackformulieren klaarzetten; SDG-overzicht beschikbaar maken; controleren hoeveel leerlingen binnen 25 minuten kunnen presenteren; vervolgafspraak plannen voor resterende presentaties.