Wat is fictie?
Wat is realistische fictie?
Wat is niet-realistische fictie?
Wat is Non-Fictie?
Startopdracht:
Wat is fictie?
Wat is realistische fictie?
Wat is niet-realistische fictie?
Wat is Non-Fictie?
Startopdracht:
Fictie KLAS 3 herhaling
DOEL VAN DE LES
We herhalen de meeste begrippen, zodat jij ze kunt toepassen op een tekst. Hiermee ben al een eind op weg met leren voor de toets in de toetsweek.
Stel vragen vandaag!
Fictie en non-fictie
Fictie zijn teksten en beelden over gebeurtenissen en mensen die verzonnen zijn
Non-fictie zijn teksten en beelden over de werkelijkheid, met feiten over echte mensen en gebeurtenissen, niet verzonnen
Fictie of non-fictie?
Fictie
Non-fictie
Geen van beiden
Allebei
Fictie of non-fictie?
Is dit fictie of non-fictie?
Fictie
Non-fictie
Realistisch en niet-realistisch
Fictie kan realistisch of niet-realistisch zijn:
Realistisch:
-Verhaal lijkt heel erg op de werkelijkheid, alles kan in het echt ook gebeuren.
Niet-realistisch:
-Verhalen met veel dingen die niet echt kunnen gebeuren.
Realistische of niet realistische fictie?
Fictie of non-fictie?
Realistische fictie
Niet-realistische fictie
Thema: waar gaat het verhaal over
Wat het thema van een verhaal is kun je soms met één woord zeggen, soms ook met een paar woorden of een zin.
In veel verhalen kun je meerdere thema’s herkennen. Voorbeelden van thema’s zijn: vriendschap; eenzaamheid; verraad; geld, sport, liefde,....
Genre
Leeservaring beschrijven
Als je je leeservaring gaat beschrijven, dan vertel je wat je van het boek vond dat je gelezen hebt.
Je kunt beoordelingswoorden gebruiken om je leeservaring te beschrijven.
Beoordelingswoorden
Welk woord in de zin is een beoordelingswoord? 'Die rode sportauto vind ik mooi.'
sportauto
mooi
rode
ik
Wat is een mening?
Een mening kun je checken.
Een mening is waar of niet waar.
Een mening is wat jij vindt van iets.
Wat is een argument?
Met een argument leg je je mening uit.
Een argument en een beoordelingswoord zijn hetzelfde.
Met een argument geef je je mening.
Ik vind de film spannend omdat er spannende dingen gebeuren.
goed argument
slecht argument
Geef eens een goed argument waarom een film spannend is?
Personages
Hoofdpersoon -bijfiguren
Meestal één hoofdpersoon. Maar soms ook meer.
Hoofdpersoon
Belangrijkste personage
Wordt uitgebreid beschreven: je leest wat deze persoon denkt en voelt.
Heeft meestal een probleem of opdracht in het verhaal dat opgelost of volbracht moet worden.
Bijfiguren
minder belangrijk
Karakter wordt minder uitgebreid beschreven
helper/ tegenstander/ ...
sociaal – op zichzelf
voorzichtig – avontuurlijk
gevoelig – bot
serieus – zorgeloos
somber – vrolijk
volgzaam – opstandig
dromerig – nuchter
moedig – neemt geen risico
Uiterlijk
Hoe een persoon er aan de buitenkant uitziet noemen we het uiterlijk.
Het uiterlijk van Harry Potter kun je als volgt beschrijven:
Litteken op voorhoofd, rond brilletje, bruin kort haar .....
Bron: time.com
Innerlijk
Hoe een persoon aan de binnenkant in elkaar steekt noemen we het innerlijk.
Het innerlijk van Harry Potter kun je als volgt beschrijven:
Moedig, nergens bang voor, vriendelijk, hulpvaardig...
Bron: time.com
Tijd in verhalen
De tijd waarin een verhaal zich afspeelt.
De vertelde tijd binnen een verhaal.
Virginia schoof haar mobiel over de tafel naar Jill en liet
het filmpje afspelen. Het gehuil van het jongetje, het
geschreeuw van de hooligans, het roepen van de angstige
treinpassagiers, zelfs het geluid van iemand die werd
geslagen, klonk blikkerig door de keuken.
Jill staarde naar het schermpje. ‘Heb jij ook gefilmd …’
begon ze.
Eva probeert op de wekker te kijken. Ze schrikt van stemmen op straat.
‘Daar … daar gaan ze. Allemaal Duitse vliegtuigen!’ roept iemand.
‘Het is zover!’ klinkt een vrouwenstem. ‘Mijn God, het is zover. We zijn verloren!’
De slaapkamerdeur gaat open. Daar staan papa en mama, hand in hand.
‘Lieve schatten. Het is oorlog. De Duitsers zijn vannacht Nederland binnengevallen.
Tien mei is het. Bijna Pinksteren.’ Papa heeft tranen in zijn ogen.
‘Hoor, onweer’, zegt Lisa die nu ook wakker is.
‘Oorlog’, fluistert papa. ‘Dit is het grootste onweer dat we ooit zullen meemaken.’
De schrijver geeft aanwijzingen over de tijd die voorbij gaat.
Hij vertelt bijvoorbeeld of het ochtend is, of avond. Of hoe laat het is. Of het een week later is, of hij noemt een maand of een leeftijd van een persoon.
De tijd die voorbij gaat kan ook belangrijk zijn.
Een verhaal kan gaan over 1 dag van 7:00 uur 's morgens tot 23:00 uur 's avonds. De tijd die voorbij gaat is dan 16 uren.
Virginia schoof haar mobiel over de tafel naar Jill en liet
het filmpje afspelen. Het gehuil van het jongetje, het
geschreeuw van de hooligans, het roepen van de angstige
treinpassagiers, zelfs het geluid van iemand die werd
geslagen, klonk blikkerig door de keuken.
Jill staarde naar het schermpje. ‘Heb jij ook gefilmd …’
begon ze.
Na het eten gaat Amy meteen naar haar kamer. Het opruimen laat ze over aan anderen. Ze haalt haar schoolboeken tevoorschijn en baalt. Waarom is ze nu niet iets eerder begonnen met leren voor de toetsweek. Ze loopt hopeloos achter. Als ze zo doorgaat haalt ze het straks weer nieten dat wil ze voorkomen.
Het is dezelfde leerstof als vorig jaar, niet moeilijk, maar ze moet zich er toch even flink in verdiepen. Het lukt haar om haar aandacht erbij te houden tot haar telefoon gaat. Het is Ryan, hij vraagt of ze nog even naar het strandje komt, even pauze van het leren. Amy twijfelt, het is 21 uur ....zal ze gaan?
Vertelperspectief
Als je een verhaal leest, bekijk je alles vanuit een bepaald persoon = vertelperspectief.
- Ik-perspectief = alles door een persoon in de ik-vorm
- Hij/zij-perspectief = alles door een persoon in de hij/zij-vorm
Ik-perspectief
Als alles wordt verteld door een persoon in de ik-vorm, is er een ik-perspectief.
Vooral bij het ik-perspectief kun je zo goed meeleven met de hoofdpersoon, dat het bijna lijkt alsof jij zelf de hoofdpersoon bent.
hij-/zij-perspectief:
Als de gebeurtenissen heel nadrukkelijk gaan over een bepaalde persoon en worden verteld in de hij- of zij-vorm is er een hij-/zij-perspectief.
Alwetende verteller
De alwetende verteller speelt zelf geen rol in het verhaal, maar hij weet alles van alle personen en gebeurtenissen. Hij geeft soms ook commentaar op het verhaal.
Een bord spaghetti
Adriaan van Dis (1984)
Muller was hinderlijk keurig. Hij zag er altijd uit of hij zojuist van de stomerij kwam, broek vlekkeloos in de plooi, regenjas opgesteven, blauwe blazer ongekreukt en zijn lippen in een glimlach geperst. Niemand mocht zich aan hem storen. Hij wilde een onberispelijke indruk maken. Muller was beleefd, hij knikte altijd begrijpend als een ander wat betoogde, ja als het ja moest zijn, soms nee. Een vertegenwoordiger mag nooit opvallen, vond hij. Vaak wisten de mensen met wie hij onderweg te maken had, niet eens of hij komen moest of al was langs geweest.
De kroongetuige
Maarten 't Hart
‘Kijk’, zei ik, ‘het is niet één valbijl, maar er zijn vier mesjes, twee die naar beneden scharen en twee die naar boven scharen, een rat wordt vier keer zo snel onthoofd als met een gewone guillotine, het is gebeurd voor hij het zelfs maar gemerkt heeft,’ en ik liet de mesjes speels op en neer bewegen en het zonlicht flikkerde op het glanzende, roestvrije staal. Het was alsof ik een kunstwerk demonstreerde.
Waar draagt de ruimte aan bij?
hoofdpersoon beter leren kennen
sfeer
achtergrondinformatie
De hoofdpersoon maakt een ontwikkeling door.
Hebben de personages telefoons?
Speelt het verhaal zich af op een school?
Tijd
Ruimte
Personages
Spanning
- Hoofdpersoon zit in gevaarlijke situatie/omgeving
- Open plek in verhaal = vragen waarop je nog geen antwoord weet
- Onverwachte wending: er gebeurt iets wat je niet verwacht
- Vermoeden hoe het verhaal zal aflopen, maar je weet het niet precies
- Uitstel van de afloop, je moet wachten
- Cliffhanger: een onderbreking van het verhaal op een spannend moment.
Verhaaleinde
De meeste verhalen eindigen met een gesloten einde. Je hebt antwoorden gekregen op alle vragen in het verhaal en weet hoe het met de personen afloopt.
Bij een open einde wordt de afloop niet verteld. Aan het einde van het verhaal weet je dan niet op alle vragen het antwoord.