Thema 13 Gaswisseling en Uitscheiding

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 4

Startklaar

• Zit op je plek.

• Spullen op tafel: boek, schrift, etui

• Telefoon weg, oortjes uit

• Jas uit, tas op de grond.

3

minute

00

second

add30s

Thema 13

Gaswisseling en Uitscheiding

Basisstof 2

De huid en de onderhuidse bindweefsel

Bouw en functie van de huid

De huid bestaat uit twee delen:

• Opperhuid

• Lederhuid

Bescherming uv-straling, beschadiging, infectie.

Opperhuid

opperhuid bestaat uit twee lagen:

• Kiemlaag

  • Levende cellen

• Hoornlaag

  • Dode, verhoornde cellen

Lederhuid

Bloedvaten en zenuwen

• In de lederhuid liggen bloedvaten, zintuigen + zenuwuitlopers

Haarspiertjes

• Aan de haarzakjes zitten haarspiertjes

• Als ze samentrekken

  • Gaat het overeind staan

  • Dit heet kippenvel

Onderhuidse bindweefsel

In het onderhuidse bindweefsel ligt vet opgeslagen in vetcellen.

• Reservestof

• Isolerende laag om warmteverlies te voorkomen

Basisstof 13

Het ademhalingsstelsel van de mens

Gaswisseling

Adem je in

• Veel zuurstof

• Weinig koolstofdioxide

Adem je uit

• Veel koolstofdioxide

• Weinig zuurstof

Gaswisseling vindt plaats in de longen.

Het ademhalingsstelsel

• Neusholte

• Mondholte

• Keelholte

• Strottenhoofd

• Luchtpijp

• Bronchiën

• Long

  • Luchtpijptakje

  • longblaasjes

Je moet de onderdelen van het ademhalingsstelsel weten

Gaswisseling in de longen

• lucht met veel zuurstof

• Longblaasjes

• Zuurstof via longblaasje naar bloedvat.

• Zuurstof naar alle cellen in het lichaam

• Bloed met veel koolstofdioxide

• Koolstofdioxide afgeven aan longblaasje

• Lucht met veel koolstofdioxide

Basisstof 7

De lever en de nieren

De lever

Functies van de lever:

• Het constant houden van het glucosegehalte

• Voedingstoffen omzetten

• Produceren van gal - wordt tijdelijk opgeslagen in de galblaas

• Afbreken van afvalstoffen

• Afbreken van overtollig vet

  • Er onstaat ureum - dit wordt uitgescheiden door de nieren.

• Filteren van gifstoffen - drugs, alcohol en medicijnen.

De nieren

Liggen boven in de buikholte achter de lever en de maag.

• Nierslagaders

  • Stroom zuurstofrijkbloed naar de nieren

  • Bevat schadelijke afvalstof ureum

• Nierader

  • Stroomt het gezuiverde bloed weg uit de nieren

Bouw en werking van de nieren

Je hebt twee nieren

Nier bestaat uit

• de nierschors

• het niermerg

• het nierbekken

Functie nieren

Functie van de nieren:

• Halen afvalstoffen uit het bloed zoals zouten en afgebroken medicijnen.

Nierschors + Niermerg:

• Scheiden samen water met afvalstoffen uit

• Dit noem je urine

Nierbekken:

• Hier wordt urine verzameld en vervoerd naar de blaas

Urine stroomt van de nieren naar de nierbekken.

• Urineleiders

• Urineblaas

• Wordt urine tijdelijk opgeslagen

Als de urineblaas vol is krijg je plasdrang

• Urineblaas trekt samen

• Urine gaat naar buiten via urinebuis