P4: Wetten en de grondwet. Het parlement controleert

Het parlement controleert


1 / 27
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het parlement controleert


Deze slide heeft geen instructies

Herhaling:

  • Verkiezingen

  • Zetelverdeling

  • Grootse partijen vormen een coalitie en komen tot een 

  • regeerakkoord

  • Overige partijen:

  • Oppositie

Deze slide heeft geen instructies

herhaling

En dan gaan,  na de coalitiebesprekingen en beëdiging door de koning,  de regering en de Tweede kamer aan de slag

Wat is hun taak:

  • Maken van regels en wetten

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen!

150 parlementsleden direct door burgers gekozen.

75 parlementsleden indirect door burgers gekozen (via de verkiezingen voor de provincie).




De Tweede Kamer en de Eerste Kamer samen.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom komen er nieuwe wetten?

  • Er veranderen dingen in Nederland. 

                - 20 jaar geleden : Bijna niemand een telefoon.

                - 2020: telefoon is niet meer weg te denken.

  • Er moet een aanleiding zijn voor een wet. Vaak een probleem.

                - vb. Tim Hofman en het kinderpardon van net.

  • Minister bedenkt een voorstel voor een wet.

Deze slide heeft geen instructies

Wie schrijven het wetsvoorstel?

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen de tweede kamerleden met het wetsvoorstel?

A

Ze mogen alleen om meer uitleg vragen

B

Ze mogen ja of nee stemmen.

C

Ze mogen de wet nog aanpassen.

D

A,B,C zijn alle 3 goed.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen ze in de eerste kamer?

Deze slide heeft geen instructies

Kortom het wetsvoorstel in het kort:

  1. Er is een probleem.

  2. minister maakt wet.

  3. tweede kamer stelt vragen, mag wet aanpassen en stemt over de wet.

  4. Eerste kamer stelt vragen en stemt over de wet.

  5. De koning moet zijn handtekening zetten onder de wet.

  6. De wet wordt gepubliceerd en is nu geldig in Nederland.

Deze slide heeft geen instructies

Sleepvraag

Zet de stappen van het wetsvoorstel in de juiste volgorde.

Deze slide heeft geen instructies

De grondwet

Grondwet: hierin staan de belangrijkste rechten en plichten van burgers én de overheid.


  • Klassieke grondrechten: Beschermen ons tegen de overheid.
     Geven ons rechten  tegen een te machtige overheid.

  • Sociale grondrechten:
    Plichten van de overheid: zorgen voor een goed bestaan

M4c al gedaan


GRONDRECHTEN

GRONDWET     

&

Deze slide heeft geen instructies

Na de les:

  • kan je omschrijven wat de Grondwet en grondrechten betekenen;

  • kan je het verschil tussen klassieke en sociale  grondrechten benoemen;

  • kan je uitleggen hoe de Nederlandse Grondwet en  de daarbij behorende grondrechten invloed  hebben op jezelf en je dagelijks leven.

Aan het eind van de les kunnen de leerlingen omschrijven wat de grondwet en grondrechten betekenen.


Daarnaast weten de leerlingen hoe de Nederlandse grondwet en de daarbij behorende grondrechten invloed hebben op hunzelf en hun dagelijks leven.


Wat weet jij al over

de Grondwet ?

Deze slide heeft geen instructies

De Grondwet

zelfst.naamw. (m./v.) Afbreekpatroon: grond·wet Verbuigingen: grondwetten (meerv.)

De belangrijkste Nederlandse wet. In de Grondwet zijn onder meer de bevoegdheden van koning, regering en parlement geregeld. Ook zijn in de Grondwet de belangrijkste rechten en plichten van de burgers vastgelegd. De plichten van de overheid staan hier ook in benoemd.

Een grondwet is een set regels en principes die het fundament vormen van een land. Het beschrijft hoe de regering werkt, wat de rechten en plichten van burgers zijn, en de basisprincipes van rechtvaardigheid en gelijkheid binnen de samenleving. 


Vereenvoudigde uitleg: Het is als een soort 'handleiding' die de regels en grenzen bepaalt voor hoe een land wordt bestuurd en hoe mensen met elkaar omgaan.

Het grondrecht

zelfst.naamw. Afbreekpatroon: grond·recht Verbuigingen: grondrechten (meerv.)

Een grondrecht omschrijft waar de inwoners van een land recht op hebben. Ieder land heeft zijn eigen grondrechten.

  • Klassieke grondrechten: de burgerlijke en politieke rechten  Zorgen voor de bescherming van burgers tegen de overheid.

  • Voorbeeld: gelijke behandeling

  • Sociale grondrechten: de economische, sociale en culturele rechten  Zorgen ervoor dat de overheid verantwoordelijk is voor het zorgen voor dingen die mensen  nodig hebben om goed te kunnen leven en deelnemen aan de samenleving. 

  • Voorbeeld: recht op goed onderwijs



"Grondrecht" is een term die verwijst naar de belangrijke rechten die mensen hebben vanwege het feit dat ze in een bepaald land wonen. Deze rechten zijn heel erg belangrijk, omdat ze iedereen beschermen en ervoor zorgen dat mensen eerlijk en gelijk behandeld worden.


Een paar voorbeelden van grondrechten zijn het recht op vrijheid van meningsuiting (zodat je kunt zeggen wat je denkt), het recht op onderwijs (zodat je kunt leren en groeien), en het recht op gelijke behandeling (zodat iedereen eerlijk wordt behandeld, ongeacht wie ze zijn). Dit zijn drie voorbeelden van grondrechten. 


Welke grondrechten kunnen de leerlingen nog meer opnoemen?


Grondrechten zijn als de 'grote spelregels' van een land. Ze zorgen ervoor dat iedereen met respect wordt behandeld en dat mensen kunnen leven en werken in vrijheid en gelijkheid.


1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23

Alle grondrechten staan in de Grondwet. In Nederland zijn er momenteel 23 grondrechten.


In de hotspots staan alle 23 grondrechten die momenteel gelden in Nederland. Open de hotspots om te kijken welke grondrechten er hier gelden.


Hulpvragen die je kan stellen:

Wat vind je van de 23 grondrechten?

Welk grondrecht snap je (nog) niet helemaal? Wie uit de klas kan die toelichten?



Formuleer drie 'grondrechten' 

die in jullie klas gelden.

Laat de leerlingen drie grondrechten die in hun klas gelden formuleren. Wat vindt de klas een 'absolute must' in gedrag/omgang/etc.?

Hoe hebben 

deze grondrechten

met jou te maken?

1.

2.

Hoe hebben deze grondrechten met jou te maken?


Met devices:

Klik op de eerste spinner. Hierin staan alle 23 grondrechten. Een willekeurig grondrecht wordt gekozen. Klik vervolgens op 'ga verder zonder' en klik naast de spinner.


Klik nu op de tweede spinner. Hierin staan de namen van de leerlingen in de les. Een willekeurige leerling wordt gekozen. Kies vervolgens 'ga verder zonder' en klik naast de spinner.

Vraag aan de gekozen leerling hoe die denkt dat het willekeurig geselecteerde grondrecht met diegene te maken zou kunnen hebben.

Herhaal deze stappen een aantal keer tot je als docent het gevoel hebt dat jouw klas doorheeft hoe de grondrechten effect hebben op de leerlingen zelf. Suggestie: minimaal drie.

Zonder devices:

Herhaal dezelfde stappen als 'Met devices', maar sla de tweede spinner over. Laat in plaats daarvan de leerlingen zelf hun vinger opsteken.

Geef jouw mening! Maak jouw top drie grondrechten 

die jij voor jezelf het meest belangrijk vindt.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23

Laat de leerlingen hun mening geven over de Grondwet. Welke grondrechten vinden vinden zij het meest belangrijk voor zichzelf?

Note: Er is geen goed of fout antwoord bij deze opdracht.

Tip: klik op de hotspot om de grondrechten opnieuw te lezen.


Met device:

Klik op 'toon bij leerling', zodat de leerlingen op hun eigen device de hotspots kunnen aanklikken en verslepen.

 Laat de leerlingen zelfstandig nadenken over hun eigen top drie. De hotspots met de grondrechten kunnen ze verslepen naar de cirkels met medaille 1, 2 en 3.

Laat ze daarna voor zichzelf beredeneren waarom deze drie zo belangrijk zijn voor hen. Wat voor effect hebben deze grondrechten op in je dagelijks leven?

Maak vervolgens groepjes van vier. Ieder groepje bespreekt hun eigen top drie en hun redeneringen. 

Het groepje maakt na de bespreking een gezamenlijke top drie en maakt per team één screenshot van de top drie van het team. Deze screenshot is nodig voor de volgende opdracht.

Zonder device:

De leerlingen schrijven op een blaadje hun eigen top drie en bedenken hierbij hun eigen beredenering. (Waarom zijn deze belangrijk? Wat voor effect heeft deze grondwet op mij in mijn dagelijks leven?)

Maak vervolgens groepjes van vier. Ieder groepje bespreekt hun eigen top drie en hun redeneringen.

Het groepje maakt na de bespreking één gezamenlijke top drie en schrijft die op een briefje. 


Welke grondrechten zijn

voor en volgens jullie

het belangrijkste?

Fotovraag: Gezamenlijke top 3


Deel je screenshot met de klas. Deel met de klas welke grondrechten voor jullie en volgens jullie het belangrijkste zijn.


Laat de teams hun top drie toelichten.

Is er een gemene deler in de top drieën van de klas?

Sleepvraag

Sleep een vinkje naar wat je nu 

aan het einde van de les weet of kan:

  • Ik kan uitleggen wat een Grondwet is.

  • Ik kan uitleggen wat Nederlandse grondrechten zijn.

  • Ik kan vertellen welke Nederlandse grondrechten voor mij belangrijk zijn.

  • Ik kan vertellen hoe de Nederlandse grondrechten effect hebben op mij.


Reflecteer met de leerlingen terug op de les. Welke leerdoelen hebben zij voor zichzelf behaald?

Sleepvraag

De politie mag je niet zomaar oppakken.


School

Vrijheid van meningsuiting

Belasting betalen

M4c al gedaan

Sleepvraag

plaat: Prodemos

Opdracht: zoek de juiste grondwet op de juiste plek op de afbeelding


Algemeen belang VS persoonlijk belang

Politiek neemt besluiten die van algemeen belang zijn en invloed hebben op ons leven. Denk aan:

  • Openbare orde en veiligheid.

  • Infrastructuur.

  • Welvaart.

  • Welzijn.

  • Onderwijs.

  • Defensie.


Deze slide heeft geen instructies