De bouwstenen van een verhaal
De bouwstenen
van een verhaal!
Lesduur is: 100 minOnderdelen in deze les
De bouwstenen
van een verhaal!
Basisinformatie
Les 6: (leerwerkboek deel 1: p.63 - p.72)
Les 9: (leerwerkboek deel 2: p.112 - p.117)
Aan het einde van deze les kun je:
De verschillende bouwstenen van een verhaal herkennen.
De verschillende bouwstenen van een verhaal benoemen.
De verschillende bouwstenen van een verhaal uitleggen.
Het thema van een verhaal bepalen.
Het thema van een verhaal
Thema
-> de kortst mogelijke omschrijving van waar een verhaal over gaat!
-> één of enkele woorden
-> vaak een persoonlijke interpretatie
Het is dus belangrijk om je keuze te onderbouwen
Wat weet je nog over 'de bouwstenen'?
De bouwstenen van een verhaal
Bouwsteen 1: personages (Wie?)
Bouwsteen 2: tijd (Wanneer?)
Bouwsteen 3: ruimte (Waar?)
Bouwsteen 4: vertelperspectief (Hoe?)
-> Samen vormen ze de basis (= fundament) van je verhaal!
-> Deze bouwstenen geven vorm aan het thema.
Bouwsteen 1: personages
In een verhaal is er meestal een duidelijke rolverdeling.
Protagonist = hoofdpersonage (= belangrijkste figuur!)
-> wordt voor een probleem geplaatst
-> moet oplossing vinden!
Antagonist = tegenspeler
-> werkt de protagonist tegen (klassiek: slechterik)
-> dikwijls directe aanleiding voor problemen!
Bouwsteen 1: personages
Nevenfiguren = helpers of tegenstanders
-> je komt er minder over te weten dan over de protagonist
Figuranten
-> geven kleur aan de achtergrond
-> zijn niet belangrijk
Karakter: vol of vlak
Vol karakter = verschillende karaktertrekken met evolutie.
Vlak karakter = vast en onveranderlijk (vaak stereotiep!).
Bouwsteen 2: tijd
Kalendertijd = de tijdsperiode waarin een verhaal zich afspeelt
-> deze context bepaalt veel!
Tijdsvolgorde = hoe de tijd verloopt
-> chronologisch / flashback / flashforward
(Niet hetzelfde als een korte terugwijzing of vooruitwijzing!)
Vertelde tijd = de tijd die voorbijgaat in een verhaal
-> schrijver geeft tijdsaanwijzingen
Bouwsteen 2: tijd
Verteltijd = hoeveelheid tijd om te kunnen vertellen/lezen
-> minuten of pagina's die de lezer nodig heeft
Verteltempo = relatie tussen vertelde tijd en verteltijd
Bouwsteen 3: ruimte
Geografische ruimte = plaats waar gebeurtenissen zich afspelen
-> echt of fictief
Sfeerscheppende ruimte = beschrijving van de ruimte bepaalt stemming.
-> vb. gebouwen, natuur, mensen, weer, ...
Sociale ruimte = sociale groep van personages
-> afkomst, cultuur, beroep, leeftijd, ...
Symbolische ruimte
-> een ruimte kan symbolisch zijn voor gevoelens/situatie van personage
Bouwsteen 4: vertelperspectief
Vertelperspectief = vertelstandpunt
-> standpunt van waaruit de verteller de gebeurtenissen vertelt
Ik-verteller
Belevende ik-verteller
-> neemt deel aan de actie op het moment dat ze plaatsvindt
Vertellende ik-verteller
-> was wel bij de actie, maar vertelt de gebeurtenis achteraf
Bouwsteen 4: vertelperspectief
Personeel-vertelperspectief
-> lezer volgt één personage en leert verhaal kennen via personage
-> enkel toegang tot gedachten van dat ene personage
-> verhaal lijkt zichzelf te vertellen
Alwetend vertelperspectief = auctorieel vertelperspectief
-> verteller staat buiten verhaal, geen personage!
-> weet alles, kent iedereen!
De leerlingen in actie!
Ga naar de bookwidget in de planner.
