Het ademhalingsstelsel
Het ademhalingsstelsel
Open breed: leerlingen kennen ademen uit het dagelijks leven, maar vaak nog niet de route van de lucht en de functies van alle delen.
Leerdoel
Ik kan de delen van het ademhalingsstelsel benoemen met hun kenmerken en functies.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden denk jij aan bij ademen?
Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: lucht, neus, longen, zuurstof, ademhalen, mond.
Wat is het ademhalingsstelsel?
Een orgaanstelsel voor ademen
Zorgt dat zuurstof het lichaam binnenkomt
Zorgt dat koolstofdioxide het lichaam verlaat
Bestaat uit luchtwegen en longen
Houd het hier eenvoudig: nog geen diepgaande gaswisseling, alleen functie van het stelsel als geheel.
De weg van de lucht
Neus of mond → keelholte → luchtpijp → bronchiën → longen → longblaasjes
In de longblaasjes gaat zuurstof naar het bloed en koolstofdioxide uit het bloed naar de lucht.
Benadruk dat leerlingen deze route later ook moeten kunnen terugzeggen.
Neus- en mondholte
Hier komt lucht het lichaam binnen
De neusholte verwarmt en bevochtigt lucht
De mondholte is ook een ingang voor lucht
Ademen door de neus beschermt beter
Gebruik consequent de term 'neus- en mondholte' om aan te sluiten op het opgegeven begrip.
Bescherming in de neus
Slijmvliezen maken de lucht vochtig
Trilharen houden stof en vuil tegen
Samen helpen ze de longen schoon te houden
Zo komt schonere lucht dieper in het stelsel
Veel leerlingen denken dat trilharen gewone haren zijn; leg uit dat het kleine bewegende structuren zijn op cellen.
De keelholte
Verbindt neus en mond met de luchtwegen
Lucht gaat vanuit de keelholte verder naar de luchtpijp
De keelholte is dus een doorgang in de ademweg
Houd de beschrijving functioneel: doorgang van lucht. Vermijd te veel details over het spijsverteringsstelsel.
Waar vindt gaswisseling plaats?
in de longblaasjes
in de bronchiën
in de keelholte
in de luchtpijp
Toetst het verschil tussen de route van de lucht en de plek van gaswisseling.
Vul de juiste woorden in
Het ademhalingsstelsel zorgt dat zuurstof het lichaam binnenkomt. Lucht gaat via de neus- en mondholte naar de keelholte.
Herhaalt de hoofdfunctie van het stelsel en het eerste deel van de route van de lucht.
Huig en strottenklepje
De huig helpt bij het afsluiten van de neusholte bij slikken
Het strottenklepje sluit de luchtpijp af tijdens slikken
Daardoor komt eten normaal niet in de luchtpijp
Noem dat verslikken gebeurt als de afsluiting niet goed op tijd gaat.
De luchtpijp
Buis waardoor lucht naar de longen gaat
Verbindt keelholte met de bronchiën
Blijft open zodat lucht er goed doorheen kan
Geen extra details nodig over kraakbeenringen als dat niet in de begrippenlijst zit; focus op naam, kenmerk en functie.
Bronchiën
De luchtpijp splitst zich in twee bronchiën
Elke bronchus gaat naar één long
Bronchiën verdelen de lucht verder in de longen
Gebruik enkelvoud en meervoud kort: één bronchus, twee bronchiën, als verrijking indien passend.
Deze slide heeft geen instructies
Welk deel sluit de luchtpijp af bij slikken?
de huig
het middenrif
het strottenklepje
de keelholte
Veel leerlingen halen huig en strottenklepje door elkaar. De huig helpt bij afsluiten van de neusholte, het strottenklepje sluit de luchtpijp af.
Hoe heet de buis tussen keelholte en bronchiën?
Deze slide heeft geen instructies
Wat doen bronchiën?
ze maken bloed schoon
ze verdelen lucht
ze sluiten de neus af
ze maken slijm
Controleert of leerlingen begrijpen dat de bronchiën lucht verder de longen in verdelen.
De longen
De longen zijn de organen van de ademhaling
In de longen vertakken de luchtwegen steeds verder
Die vertakkingen eindigen bij de longblaasjes
Laat leerlingen de longen zien als eindorgaan van de luchtweg, niet als één lege ruimte.
Longblaasjes
Longblaasjes zijn kleine blaasjes aan het einde van de luchtwegen
Hier vindt gaswisseling plaats
Zuurstof gaat naar het bloed
Koolstofdioxide gaat uit het bloed naar de lucht
Dit is een kernslide: leg rustig uit dat gaswisseling juist hier gebeurt en niet in de hele long als één geheel.
Longhaarvaten
Om de longblaasjes liggen longhaarvaten
Dat zijn heel kleine bloedvaten
Hier kan zuurstof het bloed in
Koolstofdioxide kan hier het bloed uit
Koppel longhaarvaten direct aan de longblaasjes; samen vormen ze de plaats van uitwisseling.
Deze slide heeft geen instructies
Middenrif
Het middenrif is een grote spier onder de longen
Deze spier helpt bij inademen en uitademen
Door beweging van het middenrif verandert de ruimte in de borstkas
Nog geen volledige ademhalingsbeweging uitwerken; focus op functie als spier die ademen mogelijk maakt.
Overzicht van functies
Neus- en mondholte: lucht komt binnen
Slijmvliezen en trilharen: reinigen, bevochtigen en beschermen
Keelholte, luchtpijp en bronchiën: voeren lucht verder
Longblaasjes en longhaarvaten: gaswisseling
Middenrif: helpt bij ademen
Gebruik deze slide als samenvattend schema van structuur en functie.
Wat ligt om de longblaasjes heen?
slijmvliezen
trilharen
longhaarvaten
bronchiën
Koppelt longblaasjes direct aan longhaarvaten als plaats van uitwisseling.
Vul de juiste woorden in
In de longen eindigen de luchtwegen bij de longblaasjes. Daaromheen liggen longhaarvaten. Het middenrif helpt bij inademen en uitademen.
Laat leerlingen de eindplaats van de luchtweg, de bloedvaten en de ademhalingsspier samen benoemen.
Wat gebeurt er met lucht vanaf je neus tot in je longblaasjes?
Goede antwoorden noemen in eigen woorden: lucht komt binnen, lucht wordt gereinigd en bevochtigd, lucht gaat via luchtwegen naar de longen, gaswisseling in longblaasjes/longhaarvaten.
Wat heb jij vandaag geleerd over ademen?
Laat leerlingen kort terugblikken op wat ze geleerd hebben. Mogelijke antwoorden: namen van delen, functies, route van de lucht, gaswisseling.
Welk deel vond jij het makkelijkst om te onthouden?
Gebruik antwoorden om te zien welke uitleg of afbeelding het meest hielp.
Welk begrip vind jij nog lastig?
Gebruik dit als afsluitende check op lastige begrippen zoals longblaasjes, longhaarvaten, huig en strottenklepje.
Begrippen
ademhalingsstelsel - het orgaanstelsel dat zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide
neus- en mondholte - plaatsen waar lucht het lichaam binnenkomt
slijmvliezen - laagjes die lucht vochtig maken en helpen beschermen
trilharen - kleine bewegende structuren die stof en vuil tegenhouden
keelholte - doorgang van neus en mond naar de luchtwegen
huig - deel achter in de mond dat helpt afsluiten bij slikken
strottenklepje - klepje dat de luchtpijp afsluit tijdens slikken
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
luchtpijp - buis waardoor lucht naar de bronchiën gaat
bronchiën - twee vertakkingen van de luchtpijp naar de longen
longen - organen waarin de ademhaling en gaswisseling plaatsvinden
longblaasjes - kleine blaasjes waar gaswisseling gebeurt
longhaarvaten - kleine bloedvaten rond de longblaasjes
middenrif - spier onder de longen die helpt bij ademen
Deze slide heeft geen instructies