Het ademhalingsstelsel M2

Het ademhalingsstelsel

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolmavoLeerjaar 2

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het ademhalingsstelsel

Open breed: leerlingen kennen ademen uit het dagelijks leven, maar vaak nog niet de route van de lucht en de functies van alle delen.

Leerdoel

Ik kan de delen van het ademhalingsstelsel benoemen met hun kenmerken en functies.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden denk jij aan bij ademen?

Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: lucht, neus, longen, zuurstof, ademhalen, mond.

Wat is het ademhalingsstelsel?

  • Een orgaanstelsel voor ademen

  • Zorgt dat zuurstof het lichaam binnenkomt

  • Zorgt dat koolstofdioxide het lichaam verlaat

  • Bestaat uit luchtwegen en longen

Houd het hier eenvoudig: nog geen diepgaande gaswisseling, alleen functie van het stelsel als geheel.

De weg van de lucht

Neus of mond → keelholte → luchtpijp → bronchiën → longen → longblaasjes


In de longblaasjes gaat zuurstof naar het bloed en koolstofdioxide uit het bloed naar de lucht.

Benadruk dat leerlingen deze route later ook moeten kunnen terugzeggen.

Neus- en mondholte

  • Hier komt lucht het lichaam binnen

  • De neusholte verwarmt en bevochtigt lucht

  • De mondholte is ook een ingang voor lucht

  • Ademen door de neus beschermt beter

Gebruik consequent de term 'neus- en mondholte' om aan te sluiten op het opgegeven begrip.

Bescherming in de neus

  • Slijmvliezen maken de lucht vochtig

  • Trilharen houden stof en vuil tegen

  • Samen helpen ze de longen schoon te houden

  • Zo komt schonere lucht dieper in het stelsel

Veel leerlingen denken dat trilharen gewone haren zijn; leg uit dat het kleine bewegende structuren zijn op cellen.

De keelholte

  • Verbindt neus en mond met de luchtwegen

  • Lucht gaat vanuit de keelholte verder naar de luchtpijp

  • De keelholte is dus een doorgang in de ademweg

Houd de beschrijving functioneel: doorgang van lucht. Vermijd te veel details over het spijsverteringsstelsel.

Waar vindt gaswisseling plaats?

A

in de longblaasjes

B

in de bronchiën

C

in de keelholte

D

in de luchtpijp

Toetst het verschil tussen de route van de lucht en de plek van gaswisseling.

Vul de juiste woorden in

Het ademhalingsstelsel zorgt dat zuurstof het lichaam binnenkomt. Lucht gaat via de neus- en mondholte naar de keelholte.

ademhalingsstelsel
zuurstof
neus- en mondholte
keelholte
bronchiën
longen
middenrif
slijmvliezen

Herhaalt de hoofdfunctie van het stelsel en het eerste deel van de route van de lucht.

Huig en strottenklepje

  • De huig helpt bij het afsluiten van de neusholte bij slikken

  • Het strottenklepje sluit de luchtpijp af tijdens slikken

  • Daardoor komt eten normaal niet in de luchtpijp

Noem dat verslikken gebeurt als de afsluiting niet goed op tijd gaat.

De luchtpijp

  • Buis waardoor lucht naar de longen gaat

  • Verbindt keelholte met de bronchiën

  • Blijft open zodat lucht er goed doorheen kan

Geen extra details nodig over kraakbeenringen als dat niet in de begrippenlijst zit; focus op naam, kenmerk en functie.

Bronchiën

  • De luchtpijp splitst zich in twee bronchiën

  • Elke bronchus gaat naar één long

  • Bronchiën verdelen de lucht verder in de longen

Gebruik enkelvoud en meervoud kort: één bronchus, twee bronchiën, als verrijking indien passend.

Deze slide heeft geen instructies

Welk deel sluit de luchtpijp af bij slikken?

A

de huig

B

het middenrif

C

het strottenklepje

D

de keelholte

Veel leerlingen halen huig en strottenklepje door elkaar. De huig helpt bij afsluiten van de neusholte, het strottenklepje sluit de luchtpijp af.

Hoe heet de buis tussen keelholte en bronchiën?

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen bronchiën?

A

ze maken bloed schoon

B

ze verdelen lucht

C

ze sluiten de neus af

D

ze maken slijm

Controleert of leerlingen begrijpen dat de bronchiën lucht verder de longen in verdelen.

De longen

  • De longen zijn de organen van de ademhaling

  • In de longen vertakken de luchtwegen steeds verder

  • Die vertakkingen eindigen bij de longblaasjes

Laat leerlingen de longen zien als eindorgaan van de luchtweg, niet als één lege ruimte.

Longblaasjes

  • Longblaasjes zijn kleine blaasjes aan het einde van de luchtwegen

  • Hier vindt gaswisseling plaats

  • Zuurstof gaat naar het bloed

  • Koolstofdioxide gaat uit het bloed naar de lucht

Dit is een kernslide: leg rustig uit dat gaswisseling juist hier gebeurt en niet in de hele long als één geheel.

Longhaarvaten

  • Om de longblaasjes liggen longhaarvaten

  • Dat zijn heel kleine bloedvaten

  • Hier kan zuurstof het bloed in

  • Koolstofdioxide kan hier het bloed uit

Koppel longhaarvaten direct aan de longblaasjes; samen vormen ze de plaats van uitwisseling.

Deze slide heeft geen instructies

Middenrif

  • Het middenrif is een grote spier onder de longen

  • Deze spier helpt bij inademen en uitademen

  • Door beweging van het middenrif verandert de ruimte in de borstkas

Nog geen volledige ademhalingsbeweging uitwerken; focus op functie als spier die ademen mogelijk maakt.

Overzicht van functies

  • Neus- en mondholte: lucht komt binnen

  • Slijmvliezen en trilharen: reinigen, bevochtigen en beschermen

  • Keelholte, luchtpijp en bronchiën: voeren lucht verder

  • Longblaasjes en longhaarvaten: gaswisseling

  • Middenrif: helpt bij ademen

Gebruik deze slide als samenvattend schema van structuur en functie.

Wat ligt om de longblaasjes heen?

A

slijmvliezen

B

trilharen

C

longhaarvaten

D

bronchiën

Koppelt longblaasjes direct aan longhaarvaten als plaats van uitwisseling.

Vul de juiste woorden in

In de longen eindigen de luchtwegen bij de longblaasjes. Daaromheen liggen longhaarvaten. Het middenrif helpt bij inademen en uitademen.

longblaasjes
longhaarvaten
middenrif
bronchiën
keelholte
huig
luchtpijp

Laat leerlingen de eindplaats van de luchtweg, de bloedvaten en de ademhalingsspier samen benoemen.

Wat gebeurt er met lucht vanaf je neus tot in je longblaasjes?

Goede antwoorden noemen in eigen woorden: lucht komt binnen, lucht wordt gereinigd en bevochtigd, lucht gaat via luchtwegen naar de longen, gaswisseling in longblaasjes/longhaarvaten.

Wat heb jij vandaag geleerd over ademen?

Laat leerlingen kort terugblikken op wat ze geleerd hebben. Mogelijke antwoorden: namen van delen, functies, route van de lucht, gaswisseling.

Welk deel vond jij het makkelijkst om te onthouden?

Gebruik antwoorden om te zien welke uitleg of afbeelding het meest hielp.

Welk begrip vind jij nog lastig?

Gebruik dit als afsluitende check op lastige begrippen zoals longblaasjes, longhaarvaten, huig en strottenklepje.

Begrippen

ademhalingsstelsel - het orgaanstelsel dat zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide

neus- en mondholte - plaatsen waar lucht het lichaam binnenkomt

slijmvliezen - laagjes die lucht vochtig maken en helpen beschermen

trilharen - kleine bewegende structuren die stof en vuil tegenhouden

keelholte - doorgang van neus en mond naar de luchtwegen

huig - deel achter in de mond dat helpt afsluiten bij slikken

strottenklepje - klepje dat de luchtpijp afsluit tijdens slikken

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

luchtpijp - buis waardoor lucht naar de bronchiën gaat

bronchiën - twee vertakkingen van de luchtpijp naar de longen

longen - organen waarin de ademhaling en gaswisseling plaatsvinden

longblaasjes - kleine blaasjes waar gaswisseling gebeurt

longhaarvaten - kleine bloedvaten rond de longblaasjes

middenrif - spier onder de longen die helpt bij ademen

Deze slide heeft geen instructies