Hoofdstuk 6 paragraaf 6.2 elektrische schakelingen
Hoofdstuk 6 paragraaf 6.2 elektrische schakelingen
Leerdoelen par 6.2
Je kunt van een schakeling een schema tekenen.
Je kunt uitleggen wat een serie- en een parallelschakeling is.
Je kunt de spanning en de stroomsterkte meten.
4, e kunt het vermogen en energieverbruik van een apparaat berekenen.
gesloten stroomkring
Stroom kan alleen lopen als de stroomkring gesloten is.
Je kan het vergelijken met een CV installatie van een huis.
Begrippen
Grootheid Spanning (U) = Electrische energie die stroom met zich meedraagt.
Eenheid = Volt (V)
Meetinstrument = Voltmeter
Grootheid Stroomsterkte (I) = Hoeveelheid stroom die door apparaat heen gaat.
Eenheid = Ampère (A)
Meetinstrument = Ampèremeter
Grootheid Vermogen (P) = Hoeveel energie een apparaat per seconde verbruikt
Eenheid = Watt (W)
Berekenen met Spanning en Stroomsterke (P = U x I)
Serieschakeling
Een serieschakeling heeft geen vertakkingen: de stroom kan maar één route kiezen.
De stroom gaat door alle onderdelen van de schakeling.
Elektronische symbolen voor schakelschema's
Tabel 14 basisbinas VMBO-kgt
Bij een serieschakeling wordt de spanning verdeeld over de apparaten in de stroomkring. De Stroomsterkte is in de gehele stroomking gelijk.
Rekenregel
De totale spanning door stroomkring = de spanning door stroomkring 1 + spanning door stroomkring 2 +
spanning door stroomkring 3 + …
De totale stroomsterkte is gelijk aan de stroomsterkte door de gehele stroomkring
Schakelaar
Een schakelaar onderbreekt of sluit de stroomkring. Je schakelt een schakelaar in serie met het apparaat dat aan- of uitgezet moet worden.
Parallelschakeling
Een serieschakeling bestaat uit één stroomkring.
Een parallelschakeling heeft twee of meer stroomkringen.
Bij een parallelschakeling wordt de stroomsterkte verdeeld over de apparaten in de stroomkring. De Spanning is in de gehele stroomkring gelijk.
Rekenregel
De totale stroomsterkte = stroomsterkte door stroomkring 1 + stroomsterkte door stroomkring 2 +
stroomsterkte door ....
Ibron = I1 + I2 = ….
De totale spanning is in alle stroomkringen gelijk aan de bronspanning
Ubron = U1 = U2 + …….
Vermogen (P)
Slide tekst
Het vermogen is de hoeveelheid energie die een apparaat per seconde verbruikt
Het vermogen geeft ook aan wat een apparaat kan.
Apparaten met een hoger vermogen kunnen meer maar gebruiken ook meer elektrische energie.
Het vermogen van een apparaat staat altijd op het typeplaatje.
Berekening vermogen
P = U x I
Stroom I in Ampère (A)
Spanning U in Volt (V)
Vermogen P in Watt (P)
P = U x I
6 = 2 x 3
3 = 6 / 2 I = P / U
2 = 6 / 3 U = P / U
Vermogen omrekenen
Wanneer je een apparaat hebt dat veel energie per seconde verbruikt, heb je dus een groot vermogen.
Dan wordt vaak gewerkt met kW.
Dit werkt net als bij meter en kilometer.
1800 W = 1,8 kW
298 W = 0,298 kW
1,4 kW = 1400 W
0,78 kW = 780 W
huiswerk
Maken paragraaf 6.2
Huiswerk vraag 1 t/m 27
Leerdoelen par 6.4
Je kunt uitleggen hoe een huisinstallatie werkt.
Je kunt veiligheidsmaatregelen voor elektriciteit noemen.
Je kunt het energieverbruik van een apparaat berekenen.
Je kunt het rendement van elektrische apparaten berekenen.
Je kunt uitleggen wat de capaciteit van een batterij is.
Huisinstallatie (1)
Zekeringen
Een huisinstallatie bestaat uit groepen. Iedere groep wordt beveiligd door een eigen zekering.
Als de stroomsterkte in een groep te groot wordt,
schakelt de zekering de stroom uit.
De draden kunnen dan niet zo heet worden
dat er brand ontstaat.
Soorten zekering
smeltzekering: brandt door bij te grote stroom
Installatie-automaat: bij te grote stroom klapt de schakelaar om
De aardlekschakelaar
Soms gebeurt het dat er ergens stroom ‘weglekt’. Bijvoorbeeld doordat de isolatie van een apparaat kapot is. Er kan dan stroom ‘ontsnappen’.
Als je dat apparaat aanraakt, kun je een schok krijgen.
De aardlekschakelaar kan in 1 klap alle stroomkringen onderbreken als er een groter verschil is tussen ingaande en uitgaande stroom van 30 mA.
Het ‘lekken’ van stroom
Stroom kan op verschillende manieren weglekken uit een apparaat of uit de elektriciteitsdraden.
Vocht (water)
Kapot apparaat
Isolatie om de draad kapot
Mens of dier de draad met spanning
aanraakt
Lekt stroom weg via de aarde
De groepenkast
De huisinstallatie is verdeeld in groepen.
De groepenkast vind je in de meterkast.
Overbelasting
Als te veel apparaten tegelijk aanstaan en daardoor de stroom in een groep te groot wordt.
Groepszekering
Onderdeel dat de groep beveiligt tegen een te grote stroomsterkte.
De hoofdzekering schakelt de stroom in het hele huis uit.
De groepenkast in de meterkast.
Randaarde
Lekstroom gaat via de aardedraad naar de meterkast door de aardlekschakelaar en dan de grond in.
Wanneer er stroom door de aardlekschakelaar gaat, schakelt deze de elektriciteit uit.
Enkele/dubbele isolatie
Bij een apparaat met dubbele isolatie is er een extra isolatielaag en meestal een plastic buitenkant.
Energie-verbruik
Energiekosten berekenen
Energie (kWh) = Vermogen (kW) x tijd (h)
Kosten = Energie (kWh) x prijs van 1 kWh
Rendement.
Veel apparaten verliezen een deel van de energie die ze gebruiken ⇨ energieverlies!
CAPACITEIT
Alle batterijen hiernaast leveren 1,5 V
Maar je hebt dikke en dunne batterijen
Welke batterij gaat het langste mee?
Capaciteit
De capaciteit van een batterij geeft aan hoeveel energie er in opgeslagen kan worden.
Een iPhone 7 batterij heeft een capaciteit van 1.960 mAh
Capaciteit:
De hoeveelheid elektriciteit opgeslagen in een batterij.
Wordt opgegeven in mAh
2 000 mAh gaat twee keer zo lang mee als een batterij van 1 000 mAh
Capaciteit
Symbool: C
Eenheid: Ah (Ampère-uur) of mAh (milli Ampère-uur)