Les 1: Werkwoordspelling
Les 1: Werkwoordspelling
Een werkwoord is:
Een ander woord voor het onderwerp
Een woord die een handeling aangeeft
Een woord die aangeeft welk werk iemand doet
Een woord die je weg kunt laten uit een zin
Welke woorden in deze zin is een werkwoord: Die film heb ik vast al gezien.
Schrijf zoveel mogelijk werkwoorden op!
Wat gaan we de aankomende lessen doen?
Herhaling van werkwoordspelling:
PV Tegenwoordige tijd
PV Verleden tijd
Voltooid deelwoord
Onvoltooid deelwoord
Deze les..
Werkwoordspelling tegenwoordige tijd
Wanneer gebruik je een D, T of DT?
Persoonsvorm:
De persoonsvorm is een werkwoord dat in een zin van tijd kan veranderen en van getal.
voorbeeld:
Tijd: Ik eet een broodje / ik at een broodje
Getal: De agent regelt het verkeer / de agenten regelen het verkeer
Let op! soms staan er meer werkwoorden in een zin. De PV is dan het woord dat verandert. In een samengestelde zin staan meer PV's.
Persoonsvorm + Onderwerp
Bij een pv (persoonsvorm) hoort een ond (onderwerp). Het ond bepaalt hoe de pv geschreven moet worden.
Regel: Staat het ond in enkelv/meerv dan staat de pv ook in enkelv/ meerv
Voorbeeld: Pv en ond
(enkelv) Ik loop naar het station
(meerv) Wij lopen naar het station
De tegenwoordige tijd:
- Als je een zin in de TT (tegenwoordige tijd) schrijft, schrijf je iets over het nu of in de toekomst.
- Werkwoorden kun je vervoegen om het woord goed in een zin te laten passen. Dit doe je met: ik, jij, hij/zij/het/u, wij, jullie, zij
Voorbeeld: ik loop, jij loopt, hij loopt, wij lopen, jullie lopen, zij lopen.
UITZONDERING:
Bij sommige werkwoorden moet je even opletten:
1. De stam van beloven (belov) ziet er raar uit. Toch is belov echt de stam van beloven. Ik-vorm moet je aanpassen -> beloof
2. Sommige stammen wijken iets af -> staan (sta), zien (zie), doen (doe).
Opdrachten:
Maak de opdrachten over persoonsvorm tt
Neem onderstaande link over en plak deze in de adresbalk:
https://www.cambiumned.nl/theorie/spelling/werkwoordspelling/de-persoonsvorm-in-de-tegenwoordige-tijd/
Les 2 Werkwoordspelling
Wat gaan we deze les doen?
-werkwoorden verleden tijd
- opdrachten maken
Verleden tijd:
De verleden tijd kan op 2 manieren worden gevormd:
- door achter de ik-vorm de(n) of te(n) te zetten bij klankvaste werkwoorden (zwakke werkwoorden) werk - werkte
- door klankverandering bij klankveranderende werkwoorden (sterke werkwoorden) loop - liep
Vervolg Verleden tijd
Meestal kun je wel horen of je in de verleden tijd de(n) of te(n) moet gebruiken. Lukt dat niet..?
Gebruik dan: ' T EXKOFSCHIP
Regel van 't exkofschip: kijk naar de laatste letter van de stam (werkwoord - en). Als dat een x, t, k, f, s, ch of p is, schrijf je
ik-vorm + -te(n). Zo niet, ik-vorm + -de(n)
Opdrachten:
Maak de opdrachten over persoonsvorm vt
Neem onderstaande link over en plak deze in de adresbalk:
https://www.cambiumned.nl/theorie/spelling/werkwoordspelling/de-spelling-van-de-persoonsvorm-in-de-verleden-tijd/
Les 3 Werkwoordspelling
Wat gaan we vandaag doen?
Herhaling TT en VT
Uitleg Voltooid deelwoord, infinitief en bijvoegelijk naamwoord.
Hoe vervoeg je een werkwoord (TT) met jij/hij/zij/het/u...
Met 'T Exfokschaap
Door de stam te zoeken
Stam + T
Stam + en
Goed of Fout: een sterk werkwoord verandert van klank
Goed
Fout
Schrijf de VT goed: Omdat Fee te laat bij het station aankwam,.... zij de trein. - (missen)
Uitleg infinitief, (on)voltooid deelwoord en (on)vdw als bijvoeglijk naamwoord
Als het werkwoord in een zin niet van tijd kan veranderen, is het geen persoonsvorm. Welke werkwoordsvorm is het dan?
Infinitief
Voltooid deelwoord
Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Infinitief
Als een werkwoord in de zin geen persoonsvorm en geen voltooid deelwoord is, maar wel op -en of-n eindigt, heb je waarschijnlijk te maken met een infinitief. De infinitief is het hele werkwoord.
- Voorbeeld: wij willen vroeg vertrekken / wij wilden vroeg vertrekken. Vertrekken kan niet van tijd veranderen en het is nog niet voltooid (anders vertrokken) dus is het een infinitief.
Let op: willen in de bovenstaande zin lijkt op een infinitief, maar is pv tt meervoud. Willen kan wel van tijd veranderen!
Voltooid deelwoord:
Het voltooid deelwoord heeft een aantal kenmerken:
Het geeft aan dat iets voltooid is (het is klaar of voorbij)
Het kan niet van tijd veranderen
Meestal staat er een hulpwerkwoord bij (hebben, zijn of worden)
Veel voltooide deelwoorden beginnen met de voorvoegsels ge-, be-, of ver-
Het onvoltooid deelwoord is makkelijk: hele werkwoord + d(e) = spelen + d(e)
De spelende jongen
Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord. Een zelfstandig naamwoord is een woord waar je de, het of een voor kunt zetten.
- Voorbeeld: Het grote huis, Het leuke idee, De gladde stoep enz...
Je kunt ook een voltooid deelwoord gebruiken als bijvoeglijk naamwoord.
Opdrachten:
Maak de opdrachten over het (on)voltooid deelwoord en (on)voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Neem onderstaande link over en plak deze in de adresbalk:
https://www.cambiumned.nl/theorie/spelling/werkwoordspelling/de-spelling-van-deelwoorden/
Extra oefenen Nieuw Nederlands
Hoofdstuk 6 - paragraaf spelling - blz. 243 -245
- Lezen theorie op bladzijde 243 - 244
- Maken opdracht 5 t/m 9