Longaandoeningen
Longaandoeningen
Deze slide heeft geen instructies
Anatomie: ademhalingsstelsel
Je luchtwegen vormen de verbinding tussen de buitenlucht en het longweefsel. Via de luchtwegen vindt transport van zuurstof en koolzuurgas (kooldioxide) plaats. De zuurstof gaat naar je longen en het koolzuurgast wordt uit je longen verwijderd. Dit proces heet de ademhaling.
Het ademhalingsstelsel bestaat uit bovenste en onderste luchtwegen:
Bovenste luchtwegen: mondholte, neusholte, keelholte, strottenhoofd.
Onderste luchtwegen: luchtpijp, luchtpijpvertakkingen, longbuisjes, longblaasjes.
Deze slide heeft geen instructies
Anatomie: longen
Een long is opgebouwd uit kwabben. Je linkerlong bestaat uit twee kwabben, de rechterlong heeft drie kwabben. De longen zijn omgeven door het longvlies.
De luchtpijp heeft een diameter van 2 tot 3 centimeter.
Deze slide heeft geen instructies
Gaswisseling
In je longen wordt zuurstof (O2) opgenomen uit de lucht en koolzuurgas (ofwel kooldioxide, CO2) afgegeven aan de lucht. Dit gebeurt in de longblaasjes.
Longblaasjes hebben een zeer dunne wand. Doordat zij omgeven worden door een dicht haarvatennetwerk, komen bloed en ingeademde lucht met elkaar in contact. De zuurstof die je opneemt doordat je inademt, bindt zich aan de hemoglobine in het bloed. Het koolzuurgas bindt zich ook aan hemoglobine voor transport door de bloedvaten.
Het in de longen afgegeven koolzuurgas adem je uit aan de lucht.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom moeten mensen die hyperventileren in een zakje ademen?
Deze slide heeft geen instructies
Hyperventileren
Bij hyperventilatie adem je meestal te snel of te diep. Daardoor blaas je te veel koolstofdioxide (CO₂) uit. Dat zorgt ervoor dat de verhouding van gassen in je bloed verandert, wat klachten kan geven zoals:
duizeligheid
tintelingen in handen of rond de mond
benauwd gevoel
hartkloppingen
een licht gevoel in het hoofd
Het idee achter ademen in een zakje is dat je een deel van de uitgeademde CO₂ weer inademt. Daardoor stijgt het CO₂-gehalte weer iets en kunnen de klachten afnemen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je over COPD?
Deze slide heeft geen instructies
COPD
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke oorzaken hoorde je in het filmpje?
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel mensen in Nederland hebben COPD?
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken COPD
In ons land hebben zo'n 550.000 mensen COPD.
COPD komt op de zevende plaats van ziektes die de hoogste sterfte in Nederland veroorzaken. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is longschade door COPD wereldwijd doodsoorzaak nummer 4.
Ongeveer één op de vijf mensen met COPD heeft nooit gerookt. Bij hen heeft COPD een andere oorzaak, zoals:
- Anderen longaandoeningen
- Erfelijke ziekten
- Schadelijke stoffen zoals houtstof, lijm en verfdampen
- Luchtvervuiling, bijvoorbeeld door fijnstof
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een exacerbatie?
Deze slide heeft geen instructies
Klachten bij COPD
COPD = ademnood! Door ontstekingen in je longen gaan je longblaasjes langzaam kapot. Hierdoor krijgen patiënten klachten als hoesten en benauwdheid.
- Slijm ophoesten
- Kortademigheid
- Vermoeidheid
- Weinig spierkracht
- Gewichtsverandering
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de belangrijkste oorzaak van COPD?
Erfelijkheid
Luchtvervuiling
Roken
Injecties
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling van COPD
- Begeleiding bij stoppen met roken
- Behandeling met medicijnen (luchtwegverwijders & ontstekingsremmers)
- Longrevalidatie
(fysio en ergo)
- Operatie
(slechte delen van de longen verwijderen)
- Longtransplantatie
Deze slide heeft geen instructies
Waarom krijgen COPD patienten vaak een griepvaccinatie?
Om de longen sterker te maken
Om infecties en exacerbaties te voorkomen
Om slijm op te hoesten
Om de zuurstofopname te verhogen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken astma
Erfelijkheid
Te vroeg geboren kinderen
Meer kans op astma door roken tijdens de zwangerschap
Allergische prikkels door huisstofmijt, huisdieren of andere prikkelende stoffen
Deze slide heeft geen instructies
Klachten bij een astma aanval:
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Astma en COPD
Astma:
Vaak normaal longfunctioneren tussen aanvallen door
Oorzaak: allergie
Begint op jonge leeftijd
Normale levensverwachting
COPD:
Verminderde longfunctie tussen aanvallen door
Oorzaak: (vaak) roken
Begint na 40e
Vroeger overlijden
Beide lijken veel op elkaar! Er is geen zwart-wit onderscheid, maar veel overlap
Exacerbatie / longaanval
Als iemand last heeft van een (COPD / astma) aanval kan in paniek zijn. Stel de patiënt eerst gerust. Gebruik eventueel een inhalator indien aanwezig.
Paniek is grotere benauwdheid.
Deze slide heeft geen instructies
Wat te doen bij een exacerbatie?
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Benauwdheid betekent niet altijd zuurstof geven!
Normaal:
Als CO₂ (koolzuur) stijgt → hersenen krijgen signaal → je gaat sneller ademen.
COPD patienten:
CO₂ (koolzuur) is chronisch verhoogd
Het lichaam “went” aan hoge CO₂-waarden.
De ademprikkel wordt minder gevoelig voor CO₂
Het lichaam gaat dan meer reageren op:
Zuurstoftekort (lage O₂ - saturatie)
Dat noemen we de hypoxische ademprikkel.
Als je plots veel zuurstof geeft:
Het zuurstofgehalte (saturatie) stijgt snel
Het lichaam “denkt” dat er geen probleem meer is
De ademprikkel kan verminderen
De patiënt gaat oppervlakkiger ademen
CO₂ (koolzuur) loopt verder op
Gevolg:
Sufheid
Verwardheid
Slaperigheid
In ernstige gevallen: ademhalingsdepressie
Deze slide heeft geen instructies
Wat wel te doen?
Wat wel te doen...
Rechtop zetten
Gerust stellen
Rust creëren
Ademhalingsoefeningen (lippengetuite ademhaling)
Hulp roepen
Inhalatiemedicatie volgens voorschrift
Saturatie meten
Rapporteren bij afwijkingen
Deze slide heeft geen instructies