Luxe of Sober?
of hoe te leven in een kloosterorde
Luxe of Sober?
of hoe te leven in een kloosterorde
Deze slide heeft geen instructies
kloosterleven
rond 1000 hebben de kloosters veel bezit
Deze slide heeft geen instructies
Hoe vergaarden de kloosters hun rijkdom?
Deze slide heeft geen instructies
Romaans
1000 - 1200
‘Romaans’ is afgeleid van ‘Romeins’. De bouwstijl doet Romeins aan vanwege de rondbogen en dikke muren.
Christelijke geloof centrale rol.
Pelgrimstochten => extra ruimte nodig in kerken.
Romeins bouwwerk: Colosseum
Romaanse kerk
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bouwkunst
Tongewelven in plaats van houten daken.
Het gewicht van dit dak werd gedragen door dikke muren met steunberen.
Kleine ramen.
Rondbogen gaven de constructie voldoende stevigheid.
Exterieur versierd met ornamenten (= versieringen) en beeldhouwwerk.
Deze slide heeft geen instructies
Meerdere rondbogen na elkaar maakt een tongewelf.
Deze slide heeft geen instructies
Tongewelf
Koepelgewelf
Kruisgewelf
Deze slide heeft geen instructies
Tongewelf Kruisgewelf Kruisribgewelf
Deze slide heeft geen instructies
Plattegrond van Romaanse kerk
op basis van Latijns kruis.
Deze slide heeft geen instructies
Vanwege pelgrimstochten was er meer ruimte nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Vieringtoren
Verhoogd middenschip
Westwerk
Apsis
Kleine ramen met rondbogen
Transept
Steunberen
Zijbeuk
Deze slide heeft geen instructies
Sainte Madeleine, Vezelay
goud en zilver niet langer aanwezig, maar was er wél!
veel detaillering bij zuilen
Cluniacenzers, rijke orde
Deze slide heeft geen instructies
Kapiteel/Timpaan/Apsis??
Deze slide heeft geen instructies
Latijns kruis met:
Dwarsschip (transept)
Zijbeuken
Kooromgang
Straalkapellen
Dikke muren
Kleine ramen
Rondbogen
Steunberen
Tongewelven
Pijlers (vrijstaande ondersteuning van een boog, kan een zuil zijn)
Kenmerken Romaanse bouwkunst
Deze slide heeft geen instructies
maar er komt verzet; kloosterlingen zouden juist sober moeten leven. Waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Cisterciënzers:
soberheid naar het voorbeeld van Christus
luxe ter ere van God
Deze slide heeft geen instructies
Cisterciënzers
soberheid naar voorbeeld van Christus
olv Bernardus van Clairvaux
sobere kerken zonder versieringen
eenvoudige materialen
kloosters staan in afgelegen gebieden
Cluniacenzers vs
luxe ter ere van God
grote rijkdom en veel macht
pracht en praal; veel versieringen
dure materialen in kerk; goud, zilver en dure stoffen
kloosters staan in steden
Deze slide heeft geen instructies
Bernardus van Clairvaux
Bernardus van Clairvaux leefde van ongeveer 1090 tot 1153.
Hij was een belangrijke Cisterciënzer monnik, abt en religieuze denker.
Bernardus vond dat het kloosterleven vooral moest draaien om:
gebed
eenvoud
stilte
contemplatie
gerichtheid op God
Hij was kritisch op overmatige pracht en praal in de kerk.
Bernardus is niet tegen schoonheid of kunst, maar vindt dat schoonheid een religieus doel moet dienen en niet de aandacht van God mag afleiden.
kloostercomplex Fontenay
Abbaye de Fontenay is een Cisterciënzer klooster in Frankrijk. Het werd in 1118 gesticht en is een belangrijk voorbeeld van de sobere kloosterarchitectuur van de Cisterciënzers.
De Cisterciënzers sloten aan bij de ideeën van Bernardus van Clairvaux over een eenvoudig en streng religieus leven.
Kloostercomplex Fontenay kun je heel goed begrijpen als een ruimtelijke uitwerking van de ideeën van Bernardus van Clairvaux. V
Leg uit waarom het Gregoriaanse muziek past bij de opvattingen van Bernardus van Clairvaux.
Bernardus vond dat monniken tijdens het zingen vooral hun muzikale talent moesten laten horen.
Bernardus was tegen muziek en vond dat er helemaal niet gezongen mocht worden in de kerk.
Bernardus van Clairvaux vond dat muziek zo ingewikkeld mogelijk moest zijn om de macht van God te benadrukken.
Gregoriaans heeft een relatief sobere muzikale vorm
Deze slide heeft geen instructies
hw
L 28-30 m 12-22
Deze slide heeft geen instructies