Workshop mediawijsheid brugklas TD3 2025-2026

Workshop mediawijsheid leerjaar 1

Leerdoel: na deze workshop weet je hoe je je telefoon kunt instellen om:

  • iets meer gefocust je huiswerk te kunnen maken;

  • wellicht beter te kunnen slapen :-)

  • tijdens de les minder afgeleid te worden.


Na deze workshop weet je:

  • hoe 'cookies' op het internet werken;

  • nog beter welke privégegevens je beter kunt beveiligen.

1 / 80
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMediawijsheidMentorlesMiddelbare schoolvmbo t, mavo, havo, vwoLeerjaar 1,2

In deze les zitten 80 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Introductie

In deze les gaat het over de overdosis aan schermtijd die kinderen, jongeren én volwassenen ondergaan. Leerlingen verdiepen zich in wat zoveel schermtijd met je doet en waarom het slecht voor je is. Natuurlijk worden ze in deze les ook geconfronteerd met hun eigen schermgebruik, maar daar mogen ze dan zelf conclusies uit trekken. Download de handige docentenhandleiding en lesbrief voor de leerlingen in de bijlage!

Onderdelen in deze les

Workshop mediawijsheid leerjaar 1

Leerdoel: na deze workshop weet je hoe je je telefoon kunt instellen om:

  • iets meer gefocust je huiswerk te kunnen maken;

  • wellicht beter te kunnen slapen :-)

  • tijdens de les minder afgeleid te worden.


Na deze workshop weet je:

  • hoe 'cookies' op het internet werken;

  • nog beter welke privégegevens je beter kunt beveiligen.

Deze slide heeft geen instructies

 Vierkante ogen 

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent mediawijs zijn?


Deze slide heeft geen instructies

Definitie

  • Je begrijpt hoe media werken, zoals internet, tv, en sociale media.

  • Je leert nadenken over wat je ziet en hoort, en maakt bewuste keuzes.

  • Mediawijsheid gaat over het slim gebruiken van alle informatie die je via (sociale) media binnenkrijgt.

    Het is alsof je een soort 'media-expert' wordt, zodat je kunt genieten van media én tegelijkertijd slimme beslissingen kunt nemen.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe mediawijs ben jij op je telefoon?


Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel schermuren maak jij op een dag? 

Deze slide heeft geen instructies

Welke social media apps gebruik je?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is er leuk aan de social media apps/ games?

Deze slide heeft geen instructies

Welke apps zijn er nu heel populair?

Deze slide heeft geen instructies


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Als ik me even verveel, 

dan pak ik meteen mijn telefoon.

Vraag 3

Deze slide heeft geen instructies


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Ik voel me onrustig als ik mijn telefoon 

niet kan gebruiken.

Vraag 4

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel uur zit jij per (doordeweekse) dag op je telefoon?

A

Minder dan 4 uur

B

4-6 uur

C

6-8 uur

D

Meer dan 8 uur

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel schermtijd had je gisteren?

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel schermtijd had je de afgelopen week?

Deze slide heeft geen instructies

Schermtijd per app

Controleer nu eens je schermtijd per app. Kijk eens hoeveel tijd je op de volgende social media zit: 

  • Snapchat 

  • TikTok

  • Roblox

  • Insta

  • Games

  • andere apps...

Deze slide heeft geen instructies

Schermtijd

Controleer eens hoeveel schermtijd je op je telefoon hebt

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel tijd brengt een kind van 3 jaar gemiddeld door achter een scherm?

A

1,5 uur

B

3,6 uur

C

4,7 uur

D

7,2 uur

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel procent van de jongeren tussen de 13 en de 18 jaar gebruikt een scherm in de avond?

A

94%

B

83%

C

75%

D

33%

Deze slide heeft geen instructies

Heb je thuis afspraken over het gebruik van de smartphone?

Deze slide heeft geen instructies

Welke afspraken heb je thuis over het gebruik van je telefoon?

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

Mijn ouders zouden de internet- en belkosten van mijn telefoon moeten betalen. => klassengesprek

Deze slide heeft geen instructies

Doordat we geen smartphones op school mogen gebruiken, is het gezelliger in de pauzes => klassengesprek

Deze slide heeft geen instructies


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Ook tijdens het huiswerk maken, 

blijf ik ondertussen bezig op mijn telefoon.

Vraag 6

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer en op welke plekken kijk jij op je telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Vind jij dat je teveel, te weinig of normaal op je telefoon zit?

Deze slide heeft geen instructies

Hoe zorgen telefoonmakers en appmakers dat hun apps opvallen?

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen appmakers in de app om je aandacht vast te houden?

Deze slide heeft geen instructies

Welke oplossingen worden er genoemd?

Deze slide heeft geen instructies

Wie kan er (ECHT) 

een dag zonder zijn smartphone? 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Als ik met vrienden ben en ik krijg een notificatie, 

dan kijk ik direct op mijn telefoon.

Vraag 1

We doen nu een quiz om te kijken hoe verslaafd je bent aan je telefoon. Breng het speels. (Noem het eventueel anders: gehecht, afhankelijk, of je nog zonder kunt). 


Instructie: Schrijf op een blaadje de cijfers 1 t/m 10 onder elkaar. Beantwoord elk van de tien vragen met een cijfer op een schaal van 1 t/m 5, waarbij 1 staat voor ‘totaal niet herkenbaar’ en 5 voor ‘heel herkenbaar!’ (Of gebruik het werkblad - beschikbaar november 2022.)


Eventueel kunnen de leerlingen gebruik maken van hun device en vervolgens hun score opschrijven. 


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Ik zit vaak veel langer te scrollen,

dan ik van plan ben.

Vraag 5

Deze slide heeft geen instructies


1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

Als ik online een post heb geplaatst, dan check ik daarna voortdurend mijn telefoon (om te zien of er reacties en likes zijn)

Vraag 7

Deze slide heeft geen instructies

Welke trucs gebruiken appmakers om je 'verslaafd' te maken?

Deze slide heeft geen instructies

Antwoorden

  • Toestemming aan app geven om veel van jouw informatie te gebruiken.

  • Rode bolletjes vallen op. Je moet wel kijken: beloning?

  • Blijven swipen voor nieuwe foto's op Insta.

  • Netflix en YouTube: doorgaan is makkelijker dan stoppen.

  • WhatsApp: blauwe vinkjes. Je móet wel reageren.

  • Spotify: als je 'liket' krijg je tips voor nieuwe muziek. Je blijft langer op Spotify.

Deze slide heeft geen instructies


Ik ga vaak te laat slapen, 

omdat ik nog op mijn telefoon bezig ben.

Vraag 8

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat merk jij als je laat op de avond nog op je telefoon speelt/ kijkt?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Schermbingo


  • Bekijk eerst alle kaartjes op het werkblad.

  • Schrijf jouw naam bij alle kaartjes die voor jou van toepassing zijn.

  • Zoek bij elk kaartje iemand (anders) die dit heeft/ doet/ kan.

  • Schrijf zijn of haar naam erbij.

  • Zoek dan weer iemand anders.

  • Vul zoveel mogelijk kaartjes in. Lukt ‘t om schermbingo te krijgen?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wie checkt er na 10 uur 's avonds nog berichten op zijn/ haar telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Wie speelt er na 10 uur 's avonds nog spelletjes op zijn/ haar telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Wie wordt er 's nachts wel eens wakker en checkt dan de telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je van de tips geleerd?

Deze slide heeft geen instructies

Wat zou je hierna anders doen op je telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Verstandig delen

Wat is volgens jou een 'digitale voetafdruk'?

Reputatie is voor leerlingen een abstract begrip. Vraag aan de leerlingen waaraan ze denken bij het woord 'reputatie'. Dit mogen zoveel woorden zijn die bij hen te binnen schieten.


Na afloop kunnen de woorden worden omgedraaid en klassikaal worden besproken.


Extra: laat de leerlingen of doe dit samen met de leerlingen 4 categorieën bedenken waarbinnen zoveel mogelijk van de gegeven woorden in kunnen vallen: een linksboven, rechtsboven, rechtsonder en linksonder. Versleep vervolgens met klas deze woorden naar een van de categorieën.

Wat is je digitale voetafdruk?

A

Advertenties die je ziet als je online bent

B

Alle gegevens die je op internet achterlaat

C

De kruimels van de cookies

D

Bewust gedeelde informatie

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ontstaat jouw digitale voetafdruk?

A

Als je een berichtje plaatst op TikTok, Insta of Snap.

B

Als je informatie en foto's deelt met vrienden op internet of via apps.

C

Als je online winkelt op winkels als Temu of Ali Express

D

Als je apps van winkels gebruikt (kortingen enz.).

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat deel jij op je telefoon op het internet
of denk jij dat je deelt?

Deze slide heeft geen instructies

Wat deel jij op het internet?

Deze slide heeft geen instructies

Wat denk jij dat er over jou op internet te vinden is?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welke informatie laat je op het internet zoal achter vanaf je telefoon?

Deze slide heeft geen instructies

Welke informatie was er allemaal over Sosha vindbaar?

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is het handig als je online 'kruimels' (sporen) achterlaat?

Deze slide heeft geen instructies

Waarom kunnen digitale 'kruimels' irritant zijn?

Deze slide heeft geen instructies

Big Brother is watching you

Sosha komt er achter wat bedrijven en organisaties allemaal over haar weten.




Let goed op want je moet er er drie opschrijven.

Deze slide heeft geen instructies


A

dokter, sportclub, discotheek, bedrijf, zwembad

B

dokter, school, reisbureau, bedrijf, zwembad

C

leraar, winkel, reisbureau, bedrijf, zwembad

D

leraar, winkel, tennisclub, bedrijf, bowling

Deze slide heeft geen instructies

Welke tips worden er gegeven?

A

Locatiegegevens niet altijd aanzetten.

B

Voorzichtig met apps die toegang tot camera willen

C

Oppassen met gratis spelletjes.

D

Stoppen met internet :-)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een cookie?

A

informatie die een website op je computer zet als je een site bezoekt.

B

een programma dat een website in je Favorieten opslaat.

C

een virus dat je computer kan laten crashen.

D

een bestand dat jou volgt op het internet.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ga jij om met cookies op het internet?

A

Ik weiger altijd alle cookies.

B

Ik accepteer alle cookies.

C

Soms stel ik de cookies in, soms accepteer ik gewoon.

D

Cookies? Huh?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een digitale voetafdruk?

A

Vieze voeten op de vloer nadat je in de modder hebt gelopen.

B

Alle sporen die je achterlaat tijdens het gebruik van internet.

C

Cookies

D

Alles wat je op internet doet

Deze slide heeft geen instructies

Dankzij cookies laat jij een spoor achter op internet. Je geeft anderen een beetje informatie over jezelf. Je kunt ook zonder cookies surfen. Weet jij hoe? Er zijn meerdere antwoorden goed.

A

Stel een cookiemonster in.

B

Gebruik een goede virusscanner.

C

Laat cookies automatisch verwijderen door Chrome, Safari, Edge.

D

Gebruik een andere browser gebruiken: DuckDuckGo

Deze slide heeft geen instructies

Exit Ticket Ik weet nu hoe ik veiliger op het internet kan surfen Ik weet hoe ik minder privé-informatie 'zomaar' deel.

Deze slide heeft geen instructies

Verwerking: Poster met do's & don'ts

En nu aan de slag!


Je gaat in groepjes een poster maken met TIPS over veilig internet en gezond telefoongebruik.


  • Je hebt geleerd hoe je veiliger op het internet kan surfen (Safari, Chrome, Edge) kunt beveiligen.

  • Ter voorbereiding maak je een mindmap. Hiermee denk je alvast na over tips over veilig internet.


Deze slide heeft geen instructies

Opdracht: ontwerp een poster.
Tips voor gezond telefoongebruik en veiliger internetten. 

Tips over: 

  • wanneer en waar je je telefoon beter op stil kunt zetten

  • hoe je minder snel door apps en meldingen afgeleid wordt

  • hoe je de schermtijd kunt instellen

  • hoe je beter kunt omgaan met social media

  • hoe je thuis niet afgeleid wordt tijdens het huiswerk

  • hoe je alleen die informatie deelt die je wilt delen

  • hoe je jouw digitale voetafdruk verkleint (cookies verwijderen, oppassen met foto's delen enz.)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Nog meer schermtijd?

Deze slide heeft geen instructies