Nederlands
Leerjaar 1
Nederlands
Leerjaar 1
§1.3 Lezen
Titel • tussenkopje • onderwerp • alinea
blz. 18, boek 1A
Lesdoel
Aan het einde van deze les…
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Ik kan in een tekst de titel, tussenkopjes en alinea’s herkennen én het onderwerp in één of een paar woorden opschrijven.
Waarom?
Zo vind je sneller waar een tekst over gaat en waar belangrijke informatie staat.
LESSONUP • Lesdoel - 1 min
Wanneer beheers je het lesdoel?
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
1
Ik wijs de titel en tussenkopjes aan.
2
Ik bepaal het onderwerp met titel, opvallende woorden, plaatje.
3
Ik schrijf het onderwerp kort op.
4
Ik herken waar een nieuwe alinea begint.
Voorkennis activeren: waar lees jij?
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
LESSONUP • WOORDWEB • 2 min
Welke teksten heb jij vandaag al gelezen?
appje
rooster
nieuws
ondertiteling
verpakking
Voorkennis activeren: kijken of lezen?
Kies wat het best bij jou past
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
LESSONUP • POLL • 2 min
Een nieuwssite staat open. Hoe kies jij een tekst?
A Ik bekijk de plaatjes
B Ik lees de vetgedrukte tekst
C Ik lees het eerste stukje
D Ik kies de kortste tekst
Coöperatief: denken – delen – uitwisselen. Leg je keuze uit aan je buurman/buurvrouw
minute
second
Instructie: titel en tussenkopje
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
TITEL
• staat boven de tekst
• heeft vaak grotere letters
• noemt het onderwerp of geeft een aanwijzing
• heet in een krant ook kop of krantenkop
TUSSENKOPJE
• staat boven een tekstgedeelte
• vertelt waar dat deel over gaat
• helpt je deelonderwerpen vinden
• wordt ook kopje genoemd
Onthoud: kijk eerst – lees daarna
Modeling: ik denk hardop
Hoe herken ik titel en tussenkopjes?
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Mijn denkstappen
1 Bovenaan + grootste letters → titel
2 Boven tekstdeel + vet → tussenkopje
3 Ik controleer: zegt het kopje waar dat deel over gaat?
Begeleide inoefening
We doen het samen
We doen het samen
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Begeleide inoefening
tussenkopje
titel
tussenkopje
witregel
Korte lesafsluiting
Waar vind ik de titel en waar herken ik deze aan?
Wat kun je zeggen over een tussenkopje?
Maak opdracht 3,4 en 5 individueel.
Instructie: onderwerp van de tekst
De tekst in één of een paar woorden
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Stel jezelf steeds de vraag:
Waarover gaat deze tekst?
1
Lees de titel
2
Kijk naar vet- of schuingedrukte woorden
3
Bekijk het plaatje
Schrijf het onderwerp zo kort mogelijk op. Geen hele zin.
Wel: “hondenbiatlon” of “een ontsnapt konijn”.
4
Schrijf kort op
Modeling: zo vind ik het onderwerp
Ik gebruik aanwijzingen vóór ik alles lees
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Ik denk hardop
Titel → vreemde gast
Plaatje → konijn
Eerste zinnen → ontsnapt
Dus het onderwerp is:
een ontsnapt konijn
Begeleide inoefening: onderwerp
Kies eerst zelf, leg daarna uit
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
LESSONUP • MEERKEUZE • 3 min
Wat is het onderwerp van de tekst “Een vreemde gast”?
A
de Dierenambulance Gouda
B
de politie in Schoonhoven
C
een nacht in de cel
D
een ontsnapt konijn
Coöperatief: check in tweetallen. Gebruik minstens twee aanwijzingen uit de tekst.
minute
second
Begeleide inoefening: denken–delen–uitwisselen
Coöperatieve werkvorm
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
DENKEN
Schrijf zelf het onderwerp op.
DELEN
Vergelijk met je buurman/buurvrouw. Geef één reden.
UITWISSELEN
Formuleer samen het beste korte antwoord.
Wat is het onderwerp van de tekst?
blz. 20
Kleine lesafsluiting
Hoe vind je het onderwerp?
Kijk naar:
de titel
vet- of schuingedrukte woorden
de plaatjes
Hoe schrijf ik het onderwerp op?
Zo kort mogelijk (één of een paar woorden)
Maak opdracht 7, 8 en 9 individueel.
Instructie: alinea (blz. 24)
Een tekstblokje van zinnen die bij elkaar horen
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Wat is een alinea?
• twee of meer zinnen
• de zinnen horen bij elkaar
• gaat over een deel van het onderwerp: een deelonderwerp
Zo herken je een alinea
ALTIJD
✓ begint op een nieuwe regel
SOMS
✓ witregel ertussen
✓ de eerste regel springt in
✓ de laatste zin vult de regel niet
Modeling: ik zie drie alinea’s
Let op de nieuwe regel en de witregels
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Mijn denkstappen
1 Ik zoek waar een nieuwe regel begint.
2 Ik kijk of er een witregel staat.
3 Ik controleer of de zinnen bij hetzelfde deelonderwerp horen.
Begeleide inoefening: waar begint de alinea? (blz. 23)
Iedereen antwoordt tegelijk
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Omcirkel de nummers waar een nieuwe alinea begint. Hoe weet je dat?
Begeleide inoefening: placemat
Coöperatief in groepjes van vier
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
MIDDEN
ons beste antwoord
1
2
3
4
Vraag: noem vier manieren om een alinea te herkennen.
1. Ieder schrijft één antwoord in een eigen vak. 2. Bespreek. 3. Zet jullie complete antwoord in het midden.
minute
second
Kleine lesafsluiting
Check vóór het zelfstandig werken
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Wat is waar bij een alinea?
ALTIJD
✓ begint op een nieuwe regel
SOMS
✓ witregel ertussen
✓ de eerste regel springt in
✓ de laatste zin vult de regel niet
Maak individueel opdracht 10, 11 en 12
Zelfstandige verwerking
Laat zien dat je het zelf kunt
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Maak de leestaak vanaf blz. 26
Opdrachten 14 t/m 18
Ben je klaar?
maak Test jezelf -> online 1.3
Grote lesafsluiting: eindquiz
Nu toon je individueel wat je kunt
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
1
1 Wijs de titel en het tussenkopje aan.
2
2 Kies het beste onderwerp.
3
3 Geef aan waar alinea 2 begint.
4
4 Leg uit welke aanwijzing jou hielp.
Grote lesafsluiting: exit-ticket
Kijk terug naar het lesdoel
Lesdoel
Voorkennis activeren
Instructie
Modeling
Begeleide inoefening
Kleine lesafsluiting
Zelfstandige verwerking
Grote lesafsluiting
Schrijf in één zin:
“Ik vind het onderwerp van een tekst door…”
Hoe zeker ben je?
1
Ik heb hulp nodig
2
Ik kan het met een voorbeeld
3
Ik kan het zelf
4
Ik kan het uitleggen