Planning voor vandaag
herhaling
uitleg over 14.6 en 14.7
Planning voor vandaag
herhaling
uitleg over 14.6 en 14.7
Herhaling
Wat is het verschil tussen COPD en astma?
Leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe de gaswisseling plaatsvindt bij verschillende diergroepen
Gaswisseling bij dieren kan plaatsvinden via:
Longen
Huid
Kieuwen
Tracheeën
Aantekening 14.6
Zoogdieren > longen
Vogels > longen
Reptielen > longen
Jonge amfibie > kieuwen en huid
Volwassen amfibie > huid (+ longen)
Vissen > kieuwen
Eencelligen > celmembraan
Longen
Zoogdieren, vogels en reptielen
Reptielen > koudbloedig dus hoeven lichaamstemperatuur niet op peil te houden >
minder verbranding > minder O2 nodig > oppervlakte longen van reptielen is daarom kleiner
Huid
Hoe komt zuurstof vanaf de slijmlaag aan de buitenzijde terecht bij de haarvaten in de lederhuid?
Zuurstof wordt via het weefselvloeistof naar de haarvaten getransporteerd.
Kieuwen
Hierin liggen veel haarvaten
Opname O2 en afgifte CO2
Ademen met kieuwen
Tracheeën
Luchtbuizen in het insectenlichaam
Via openingen aan de zijkant van het lichaam komt lucht in de tracheeën, die openingen heten stigma's.
Tracheeën vertakken zich steeds verder tot aan spieren en organen = lucht met O2 komt overal in het lichaam terecht
O2 wordt vanuit tracheeën opgenomen in de cellen> groot opp dus gaat snel
Bij veel soorten insecten zitten vooral stigma's in het achterlijf
> door pompende bewegingen achterlijf = verversen lucht
Geen ademhalingsorganen
Gaswisseling vindt plaats via het celmembraan
Aan de slag
Leerdoelen
Je kunt de functies van de lever noemen.
Je kunt de delen van de nieren en van de urinewegen noemen met hun kenmerken en functies.
14.7 Functies lever
- glucose wordt omgezet in glucogeen en opgeslagen in de lever
- fibrinogeen maken = voor bloedstolling
- maakt gal voor het emulgeren van vetten
- afvalstoffen afbreken (dode rode bloedcellen).
Dit is een aantekening
Opdracht
1. Zoek uit wat hepatitis is (+oorzaak+klachten)
2. Schrijf de functies van de nieren op.
minute
second
HEPATITIS
Ontsteking door het hepatitis virus
Hepatitis kan je oplopen door bloed, sperma of vocht uit de vagina.
Klachten: moe, koorts, minder eten, misselijk en geel oogwit
Langere termijn zelfs leverkanker
De nieren
Doorsnede van de nier
De nieren
Uitscheiding van overtollig water, overtollig zouten, afvalstoffen en schadelijke stoffen:
Niermerg en nierschors
Urine: alle verwijderde stoffen.
Urine wordt in nierbekkens verzameld.
Afgevoerd via urineleiders
-> urineblaas -> urinebuis -> WC
Samenstelling urine
Veel zouten --> donkere urine
Weinig zouten (veel water) --> lichte urine