§1.1 Het rampjaar

Het Rampjaar 1672



1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 37 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het Rampjaar 1672



Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen vandaag? 

- Welkom

- Terugblik

- Uitleg Rampjaar

- Zelf afmaken §1.1

- Afsluiting


Deze slide heeft geen instructies



Leerdoelen

Je kunt uitleggen:

- Hoe de Republiek wordt bestuurd en wat daar bijzonder aan is

- Dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hebben

- Hoe de Gouden Eeuw ten einde komt

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

Zet de bevolkingsgroepen van de Republiek op de juiste plek van de sociale piramide





Deze slide heeft geen instructies

Bijzonder bestuur

Het bestuur van de Republiek is bijzonder om twee redenen

De macht is in handen van regenten 

De regenten verdelen de macht onder zichzelf

In de Gewestelijke Staten besturen de gewesten zichzelf. De Republiek is dus niet centraal bestuurd, behalve in de Staten-Generaal

Deze slide heeft geen instructies

Gewest Holland

  • Elk gewest had 1 stem in de Staten-Generaal.

  • Holland het rijkste gewest: meeste invloed.
    --> betaalden het meeste aan leger en vloot.  

Deze slide heeft geen instructies

Regenten

Stadhouders

Deze slide heeft geen instructies

Twee machthebbers

In de Republiek spelen twee mannen een grote rol

Stadhouder

Hij geeft leiding aan het leger en de vloot. Hij werkt voor de Gewestelijke Staten

Raadspensionaris

Hij is de hoogste ambtenaar van Holland en leidt de buitenlandse politiek

Deze slide heeft geen instructies

Aan het hoofd van de Republiek

  1. Stadhouder
    - Leider leger en vloot, in dienst van Gewestelijke Staten
    - Altijd een afstammeling van Willem van Oranje. 


  1. Raadpensionaris
    - Hoogste ambtenaar uit het gewest Holland
    - Adviseerde Staten-Generaal over buitenlandse politiek en onderhield contact andere landen. 

Deze slide heeft geen instructies

Taken van de stadhouder

Taken van de raadspensionaris

Bevel over het leger

Contact onderhouden met het buitenland

Leidt de buitenlandse politiek

Adviseert de Staten-Generaal

Deze slide heeft geen instructies

Vrouwen in de Republiek

  • Overal: besturen een mannenzaak.

  • Zij stonden aan het hoofd van het gezin.

  • Mannen hadden de belangrijkste banen (politiek).

  • Maar! Veel vrouwen verdienden in de Republiek hun eigen geld.

Deze slide heeft geen instructies

Ruzie tussen stadhouder en raadspensionaris 


Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies


  • Na 1648 had stadhouder weinig macht meer (einde 80 jarige oorlog).

  • Stadhouder Willem II teleurgesteld; hij wilde doorvechten.

  • Regenten blij met vrede; beter voor handel en economie.


Deze slide heeft geen instructies

Verandering bestuur

  • Regenten verkleinden het leger. 

  • Willem II was boos!

  • Na dood Willem II (1650); geen nieuwe stadhouder.


  • Raadspensionaris Johan de Witt was nu de machtigste bestuurder in Republiek. Hij bezuinigde op het landleger, niet op vloot.


Deze slide heeft geen instructies

Johan de Witt

Willem II en
later III 

Willem III werd geboren op 4 november 1650,

en zijn vader Willem II stierf 8 dagen later, op 6 november 1650.


👉 Willem III kende zijn vader dus nooit. Hij werd opgevoed door zijn moeder en regenten, in een periode zonder stadhouder (het Eerste Stadhouderloze Tijdperk: 1650–1672).

Stadhouderloos

Na de oorlog --> stadhouder overbodig

Vanaf 1650 heeft de Republiek geen stadhouder meer

De raadspensionaris Johan de Witt wordt de machtigste man

Hij bezuinigt op het landleger, niet op de vloot

Deze slide heeft geen instructies

Stadhouderloos

In 1672 aanval van ENG, FR en DUI op de Republiek


Engeland

Wilde de handel overnemen

Frankrijk

Koning (Lodewijk XIV) land uitbreiden

Duitsland

Macht van de Republiek breken

Deze slide heeft geen instructies

Stadhouderloos

Op zee --> Engeland verslagen

FR en DUI bezetten veel gebied

Daarom.. het Rampjaar (1672)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

Stadhouder is terug

Johan de Witt kreeg de schuld en werd vermoord

Willem III werd stadhouder --> oorlog ging door

Koste veel geld --> 1700 einde Gouden Eeuw


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Zelf aan het werk


Afmaken 1.1 (tl t/m 10, havo t/m 12)


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Rampjaar

Deze slide heeft geen instructies

Het rampjaar


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Rampjaar 1672


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag


Wat? opdracht 8 t/m 11 van par. 3

Hoe? individueel

Tijd? 15 minuten 



15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies



Afsluiting

Je kunt uitleggen:

- Hoe de Republiek wordt bestuurd en wat daar bijzonder aan is

- De de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hebben

- Hoe de Gouden Eeuw ten einde komt



Deze slide heeft geen instructies

Opdracht --> Werk uit.

Werk in tweetallen.

Opdracht 1: Stadhouder en Raadspensionaris - Wie zijn ze?

-Schrijf een korte definitie van de functies van de stadhouder en de raadspensionaris.

-Wie was Willem van Oranje?
-Waarom is de stadhouder vaak een lid van het Huis van Oranje?


Opdracht 2: Vergelijking Stadhouder en Raadspensionaris

-Maak een vergelijkingstabel waarin je de taken en bevoegdheden van de stadhouder en de raadspensionaris opneemt.
--> Denk hierbij aan hun politieke rol, macht, en relatie met andere bestuursorganen.




Deze slide heeft geen instructies