Het Rampjaar 1672
Het Rampjaar 1672
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen vandaag?
- Welkom
- Terugblik
- Uitleg Rampjaar
- Zelf afmaken §1.1
- Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt uitleggen:
- Hoe de Republiek wordt bestuurd en wat daar bijzonder aan is
- Dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hebben
- Hoe de Gouden Eeuw ten einde komt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Zet de bevolkingsgroepen van de Republiek op de juiste plek van de sociale piramide
Deze slide heeft geen instructies
Bijzonder bestuur
Het bestuur van de Republiek is bijzonder om twee redenen
De macht is in handen van regenten
De regenten verdelen de macht onder zichzelf
In de Gewestelijke Staten besturen de gewesten zichzelf. De Republiek is dus niet centraal bestuurd, behalve in de Staten-Generaal
Deze slide heeft geen instructies
Gewest Holland
Elk gewest had 1 stem in de Staten-Generaal.
Holland het rijkste gewest: meeste invloed.
--> betaalden het meeste aan leger en vloot.
Deze slide heeft geen instructies
Regenten
Stadhouders
Deze slide heeft geen instructies
Twee machthebbers
In de Republiek spelen twee mannen een grote rol
Stadhouder
Hij geeft leiding aan het leger en de vloot. Hij werkt voor de Gewestelijke Staten
Raadspensionaris
Hij is de hoogste ambtenaar van Holland en leidt de buitenlandse politiek
Deze slide heeft geen instructies
Aan het hoofd van de Republiek
Stadhouder
- Leider leger en vloot, in dienst van Gewestelijke Staten
- Altijd een afstammeling van Willem van Oranje.
Raadpensionaris
- Hoogste ambtenaar uit het gewest Holland
- Adviseerde Staten-Generaal over buitenlandse politiek en onderhield contact andere landen.
Deze slide heeft geen instructies
Taken van de stadhouder
Taken van de raadspensionaris
Bevel over het leger
Contact onderhouden met het buitenland
Leidt de buitenlandse politiek
Adviseert de Staten-Generaal
Deze slide heeft geen instructies
Vrouwen in de Republiek
Overal: besturen een mannenzaak.
Zij stonden aan het hoofd van het gezin.
Mannen hadden de belangrijkste banen (politiek).
Maar! Veel vrouwen verdienden in de Republiek hun eigen geld.
Deze slide heeft geen instructies
Ruzie tussen stadhouder en raadspensionaris
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Na 1648 had stadhouder weinig macht meer (einde 80 jarige oorlog).
Stadhouder Willem II teleurgesteld; hij wilde doorvechten.
Regenten blij met vrede; beter voor handel en economie.
Deze slide heeft geen instructies
Verandering bestuur
Regenten verkleinden het leger.
Willem II was boos!
Na dood Willem II (1650); geen nieuwe stadhouder.
Raadspensionaris Johan de Witt was nu de machtigste bestuurder in Republiek. Hij bezuinigde op het landleger, niet op vloot.
Deze slide heeft geen instructies
Johan de Witt
Willem II en
later III
Willem III werd geboren op 4 november 1650,
en zijn vader Willem II stierf 8 dagen later, op 6 november 1650.
👉 Willem III kende zijn vader dus nooit. Hij werd opgevoed door zijn moeder en regenten, in een periode zonder stadhouder (het Eerste Stadhouderloze Tijdperk: 1650–1672).
Stadhouderloos
Na de oorlog --> stadhouder overbodig
Vanaf 1650 heeft de Republiek geen stadhouder meer
De raadspensionaris Johan de Witt wordt de machtigste man
Hij bezuinigt op het landleger, niet op de vloot
Deze slide heeft geen instructies
Stadhouderloos
In 1672 aanval van ENG, FR en DUI op de Republiek
Engeland
Wilde de handel overnemen
Frankrijk
Koning (Lodewijk XIV) land uitbreiden
Duitsland
Macht van de Republiek breken
Deze slide heeft geen instructies
Stadhouderloos
Op zee --> Engeland verslagen
FR en DUI bezetten veel gebied
Daarom.. het Rampjaar (1672)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Stadhouder is terug
Johan de Witt kreeg de schuld en werd vermoord
Willem III werd stadhouder --> oorlog ging door
Koste veel geld --> 1700 einde Gouden Eeuw
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Zelf aan het werk
Afmaken 1.1 (tl t/m 10, havo t/m 12)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Rampjaar
Deze slide heeft geen instructies
Het rampjaar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Rampjaar 1672
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Wat? opdracht 8 t/m 11 van par. 3
Hoe? individueel
Tijd? 15 minuten
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Je kunt uitleggen:
- Hoe de Republiek wordt bestuurd en wat daar bijzonder aan is
- De de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hebben
- Hoe de Gouden Eeuw ten einde komt
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht --> Werk uit.
Werk in tweetallen.
Opdracht 1: Stadhouder en Raadspensionaris - Wie zijn ze?
-Schrijf een korte definitie van de functies van de stadhouder en de raadspensionaris.
-Wie was Willem van Oranje?
-Waarom is de stadhouder vaak een lid van het Huis van Oranje?
Opdracht 2: Vergelijking Stadhouder en Raadspensionaris
-Maak een vergelijkingstabel waarin je de taken en bevoegdheden van de stadhouder en de raadspensionaris opneemt.
--> Denk hierbij aan hun politieke rol, macht, en relatie met andere bestuursorganen.
Deze slide heeft geen instructies