6.3. Licht op de verlichting
De Verlichting
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
De Verlichting
Lesprogramma
Huiswerk bespreken
Uitleg
(ver)werken
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
ken je de begrippen ratio, verlichting, grondrechten en trias politica.
kun je denkbeelden van de Verlichting op het gebied van politiek, godsdienst en sociale verhoudingen uitleggen.
Terugblik
Renaissance: er kwam weer interesse naar onderzoek en wetenschap uit de oudheid.
Wetenschappelijke Revolutie: meer onderzoek, experimenteren en nieuwe ontdekkingen.
De Verlichting
vanaf ±1700
Een periode waarin mensen hun kennis (willen) vergroten, door steeds meer uit te gaan van het verstand (rede, ratio).
Ze hadden de hulp van God niet meer nodig.
Hierdoor krijgen mensen ook meer kritiek op de koning, de Kerk en de adel.
Kennis
Wetenschappelijke Revolutie:
Empirisme: kennis door waarneming.
Rationalisme: kennis door het gebruik van de rede (het verstand).
Je gaat zo een filmpje bekijken over wat de Verlichting is. De volgende denkers komen aan bod:
Montesqieu
Rousseau
Locke
Smith
Diderot
Spinoza
Voltaire
Schrijf de namen over in je schrift.
Als je het filmpje kijkt maak je aantekeningen met de volgende twee vragen (schrijf de vragen dus ook op):
1. Geef minimaal 2 oorzaken voor de Verlichting en licht ze kort toe.
2. Noem 4 terreinen/ideeën van de Verlichting en licht ze kort toe.
Als gevolg van de wetenschappelijke revolutie en hervorming
Zelf nadenken, niet alles zomaar geloven (ratio gebruiken)
De Verlichting
De ideeën van de Verlichting
Mensen horen vrij te zijn en mensenrechten te hebben.
Meer macht voor het volk (meer democratie en een grondwet).
Scheiding van kerk, staat en rechtspraak.
Het verstand is belangrijk en moet goed gebruikt worden door iedereen.
De Verlichters en het geloof
Ideeën:
God heeft de aarde gemaakt, maar grijpt niet in (horlogemaker).
Er is niet één waar geloof.
Uitingen:
Voor godsdienstvrijheid.
Tegen een grote invloed van de kerk.
Bekendste verlichte denkers: Voltaire en Spinoza.
Voltaire
(Fr. 1694-1778)
De Verlichters en politiek I
Ideeën
Een koning is er voor het volk.
Het volk mag een slechte koning afzetten.
De echte macht ligt bij het volk.
Uitingen:
Tegen absolutisme.
Voor democratie.
De Verlichters en gelijkheid
Ideeën:
Mensen zijn gelijk en vrij.
Uitingen:
Tegen standenmaatschappij
Tegen slavernij/slavenhandel (Abolitionisme).
Reactie koningen
Ideeën van de Verlichting verbieden.
OF
Sommige ideeën overnemen, zolang de vorst alle macht houdt = Verlicht absolutisme.
De Verlichters en politiek II
John Locke (Eng. 1632-1704)
Het volk geeft de koning macht en zij mogen een slechte koning afzetten. Iedereen heeft grondrechten en de koning moet die bewaken.
Jean Jacques Rousseau (Fr. 1712-1778)
Volksvertegenwoordiging doet wat het volk wil. Het volk moet meer macht hebben dan de koning.
Charles de Montesquieu (Fr. 1689-1755)
Trias Politica, de scheiding der machten. Einde aan absolute macht.
Aan de slag!
Mindmap H6.3 maken.
Portfolio-opdrachten 6.3 maken.
Leg in eigen woorden uit wat het begrip Verlichting betekent.
Leg uit wat de denkbeelden van de Verlichting zijn op het gebied van politiek.
Hoe tevreden ben je met je werkhouding tijdens het zelfstandig werken?