1.2 Steden, netwerken en bestuurders (1)
Atrecht en Brugge
Welke zinnen horen bij welke stad?
1300
Startpunt van de stedelijke dynamiek
Werd bestuurd door rijke patriciërs die veel macht hadden.
Kooplieden organiseerden zich in koopliedengilden en kregen invloed op het stadsbestuur.
Dreef handel met de Hanze, Spanje en Italiaanse steden.
Ontwikkelde zich tot centrum van de lakennijverheid.
Groeide dankzij hoge landbouwproductiviteit en schapenhouderij in de omgeving.
1000
Hier ontstonden spanningen tussen patriciërs en ambachtslieden, wat leidde tot de Guldensporenslag (1302).
Bisschopsstad
Had een gunstige verbinding met de Noordzee.
Was aangesloten op het internationale handelsnetwerk via de jaarmarkten van Champagne.
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Atrecht en Brugge
Welke zinnen horen bij welke stad?
1300
Startpunt van de stedelijke dynamiek
Werd bestuurd door rijke patriciërs die veel macht hadden.
Kooplieden organiseerden zich in koopliedengilden en kregen invloed op het stadsbestuur.
Dreef handel met de Hanze, Spanje en Italiaanse steden.
Ontwikkelde zich tot centrum van de lakennijverheid.
Groeide dankzij hoge landbouwproductiviteit en schapenhouderij in de omgeving.
1000
Hier ontstonden spanningen tussen patriciërs en ambachtslieden, wat leidde tot de Guldensporenslag (1302).
Bisschopsstad
Had een gunstige verbinding met de Noordzee.
Was aangesloten op het internationale handelsnetwerk via de jaarmarkten van Champagne.
1.2 Steden, netwerken en bestuurders (1)
Opkomst van Vlaanderen
eind 13e eeuw
Steden in het noorden van Vlaanderen en de Brabantse steden, nemen de positie over van Atrecht en zijn buursteden. Denk aan Brugge, Gent, Brussel, Leuven en 's Hertogenbosch.
Oorzaken:
1. nieuwe handelsroutes en de handel tussen de jaarmarkten van Noordwest-Frankrijk en Italië werd verstoord door oorlog.
2. Groeiende handel langs de grote rivieren en met de Duitse Hanze.
Brugge
(14e–15e eeuw)
Kooplieden uit heel Europa kwamen hier samen. Hanzekooplieden vestigden zich er; ook Italiaanse handelaren waren actief.
Brugge had een stapelmarktfunctie
--> Internationaal knooppunt: Brugge lag gunstig voor handel tussen Noordzeegebieden (Hanze) en Zuid-Europa (Italië, Spanje, Portugal).
Financieel centrum -
Italiaanse kooplieden waren zeer invloedrijk.
Ze brachten bankieren en boekhouden mee naar Brugge
Zij introduceerden ook de wisselbrief
Rond 1400 kwamen kooplieden bijeen bij het huis van de patriciërsfamilie Van der Beurse. Daar werd werd financiële handel (valuta, leningen, contracten) gedaan.--> ontstaan van de beurs.
Het achterland van Brugge
Brugge kon niet zonder de steun van omliggende gebieden. Het achterland zorgde voor grondstoffen en diende als afzetmarkt.
Innovatie in textiel: nieuwe verf- en weeftechnieken → hogere kwaliteit stoffen.
Schaalvergroting: naast kleine werkplaatsen ontstonden grotere ateliers → efficiëntere productie.
Brugge als exporthaven: verhandelde Brabantse producten verder naar Europa.
Het verhaal van Vlaanderen
Aflevering 'Zwarte dood en gouden tijden'
28.57 t/m 31.25
Maar ook Antwerpen kwam op
Lag gunstig aan de Schelde, verbinding met het Europese achterland door de met verbinding naar Rijn en Maas.
Toegankelijk voor de nieuwe, grotere zeeschepen
In eerste instantie vulden Brugge en Antwerpen elkaar aan in plaats van dat ze elkaar beconcurreren.
Nam rond 1500 Brugges rol als handelscentrum over; handelaren verplaatsten hun activiteiten .
Groeiende belang van de graanhandel
Bevolkingsgroei in de 16e eeuw
Maar door misoogsten in West-Europa ontstonden snel tekorten. Oplossing: graan uit Noord-Frankrijk, Polen en het Baltisch gebied.
Rol Hollanders
Veenbodem in Holland ongeschikt voor graanteelt; moedernegotie.
Hollanders vervoerden het graan naar hun eigen steden, maar ook naar Antwerpen. A'dam werd een gespecialiseerde voorhaven.