Hoe zit je er vanmorgen bij?
Hoe zit je er vanmorgen bij?
Cellen en weefsels
Lesdoelen
Je kunt benoemen wat de gemeenschappelijke kenmerken van cellen zijn
Je kunt uitleggen wat organellen zijn
Je kunt aangeven waar de volgende organellen zich op een afbeelding bevinden: celkern, ribosomen, endoplasmatisch reticulum, golgicomplex, mitochondriën, lysosomen en centrosoom.
Je kunt beschrijven wat de functie(s) van deze organellen is/zijn.
Je kunt uitleggen hoe de celmembraan is opgebouwd.
Je kunt aangeven welke functies de celmembraan heeft.
Je kent de verschillende soorten weefsels en de functie van deze weefsels
De cel
De kleinste bouwsteen van het menselijk lichaam.
De cel functioneert zelfstandig.
Bouw van de cel
Verschillende typen cellen
Elke type cel een andere bouw en functie
Gemeenschappelijke kenmerken
Onderdelen van de cel
Celplasma
Organellen
Celkern
Ribosomen
Endoplasmatisch reticulum
Golgicomplex
Mitochondriën
Lysosomen
Centrosoom
Celplasma
Geleiachtig vocht
Cytoplasma
Bevat structuren (organellen) met elk een specifieke taak
Bevat: eiwitten, suikers, vetten en zouten
Organellen
Structuren in de cel met elk een specifieke taak
Celkern, ribosomen, endoplasmatisch reticulum, golgicomplex, mitochondriën, lyosomen, centrosomen
De celkern
Elke cel heeft 1 celkern (nucleus)
Grootste organel
De celkern stuurt alle stofwisselingsprocessen aan
Bevat alle erfelijke eigenschappen van het individu
Zonder celkern kan de cel niet leven
De celkern
Een bolletje met waterige inhoud (kernplasma)
Omgeven door een vlies (kernmembraan)
Kernmembraan bevat openingen (kern poriën)
Kernplasma bevat chromosomen (DNA)
Kernplasma bevat kernlichaampjes (RNA)
Ribosomen
Zweven in het celplasma
Of zitten vast aan het endoplasmatisch reticulum
Spelen een rol bij de eiwitsynthese
Endoplasmatisch reticulum
'Netwerk in het plasma'
Zorgen voor de eiwitsynthese
Vormen celmembranen
Maken giftige stoffen onschadelijk
Golgi complex
Stapeltje platte blaasjes
Zorgt voor het transport van stoffen
Dit gaat naar de organellen of naar de celmembraan
Mitochondrien
Maken energie in de cel vrij (stofwisselingsreacties).
'Energiecentrale van de cel'
Lysosomen
Dienen als vuilnisvat van de cel
Bevatten enzymen die stoffen in de cel afbreken en opruimen
centrosoom
Komt in actie als de cel gaat delen
celmembraam
Buitenste grenslaag van de cel
Zorgt ervoor dat de samenstelling van het celplasma constant blijft
Schermt de celinhoud af van de buitenwereld
weefsel
weefsel
Een weefsel is een verzameling cellen met dezelfde bouw en een gemeenschappelijke functie
dekweefsel
Deze cellen vormen een aaneengesloten laag
Buitenkant van het lichaam (huid)
Binnenin het lichaam rondom de organen
Binnenbekleding van holle organen (darmen, longen, bloedvaten)
dekweefsel; eigenschappen
'Epitheel'
Aaneengesloten
Geen bloedvaten
Vermogen om te delen
dekweefsel; functies
Bescherming
Transport
Afscheiding van stoffen
dekweefsel; soorten
Eenlagig
Meerlagig
Klierepitheel
steunweefsel
Weefsels die een verbindende, steunende of verzorgende functie hebben
Omgeven door tussencelstof (matrix)
steunweefsel; soorten
Bindweefsel
Vetweefsel
Kraakbeenweefsel
Botweefsel
Bloed
Lymfe
spierweefsel
Zorgt ervoor dat het lichaam kan bewegen
Kan samentrekken en ontspannen
Goede doorbloeding
spierweefsel; soorten
Dwarsgestreept spierweefsel; skeletspieren; willekeurig
Glad spierweefsel; onwillekeurig
Hartspierweefsel; onwillekeurig
zenuwweefsel
Geleiden van de impulsen
Bevindt zich in de hersenen, ruggenmerg en zenuwen
Bevat zenuwcellen en steuncellen
zenuwcel; neuron
Geleiden van de impulsen
Bevindt zich in de hersenen, ruggenmerg en zenuwen
Bevat zenuwcellen en steuncellen
steuncel
Beschermen en ondersteunen de zenuwcel
Verhogen de snelheid van de impulsgeleiding
Oefenen Thieme Meulenhof
Maak de verwerkingsopdrachten behorende bij het boek ANF, module 1 en 2
Bronnen
Oefenen op
- anatomie-online.nl
- biologielessen.nl
Thieme Meulenhoff:
- ANF module 2 en 3
Hoe zit je erbij na deze les?