egoïsme
Filosofie VWO 3
Les 2
egoïsme
Filosofie VWO 3
Les 2
Redevoeringen
Terugblik + Huiswerk
Opdracht 3 en 4
Hoe weet je via het utilisme of een handeling goed of kwaad is?
Prisoners dilemma
Prisoners dilemma
Zelfstandig werken
Maak opdracht 9
Prisoners dilemma
Speltheorie
De rationele egoïst, kiest dus altijd voor zichzelf.
Veel mensen denken dat iedereen in het Prisoner’s dilemma zou kiezen om niet samen te werken en dus een rationele egoïstisch zou zijn. Dat is de ‘’theorie’’ van speltheorie
Er bestaat een verschil tussen vaker samenwerken of eenmalig samenwerken.
Speltheorie zie je niet alleen bij mensen onder elkaar maar ook bij landen en bedrijven.
Speltheorie is eigenlijk overal
Gelukkig blijkt lang niet iedereen een rationele egoïst!
Speltheorie, een verkeerde theorie?
Speltheorie is gebaseerd op een rationeel mensbeeld. Dit betekent dat je gericht bent op de maximalisatie van eigen belang. Zo doet iedereen wat het beste voor zichzelf is, ongeacht wat de consequentie voor anderen is.
Moderne onderzoeken laten zien dat mensen die dit gedraag daadwerkelijk laten zien vooral kleuters zijn. Latere basisschool leerlingen zijn al veel sterker op samenwerking gericht.
Reclame
Zelfstandig werken
Maak de opdracht 10 en 11
egoïsme
Filosofie VWO 3
Les 3
Enquete over de docent
Ga naar de volgende site: https://vil.fss.uu.nl/vragenlijst
Vul je eigen code in en beantwoord de vragen, dit is anoniem, maar doe het wel serieus.
Prisoners dilemma
Hoe egoïstisch zijn wij nou echt?
Zijn mensen uit zichzelf egoïstisch of altruïstisch? Daar denken we nu al twee lessen over na
Vandaag ontdekken we een extra obstakel: we om een antwoord op deze vraag te krijgen niet onszelf en de mensen om ons heen onderzoeken. Wij zijn namelijk al beïnvloed door een hoop dingen: opvoeding, school, cultuur en geloof. Daar is weinig ‘uit zichzelf’ meer aan.
Daarom denken wij vandaag na over de mens die leefde voor het ontstaan van de samenleving
Hoe waren wij vroeger??
Dit gaat over de mens in de tijd dat nog niemand kon lezen, schrijven of tekeningen kon maken. Wij weten dus niks over deze mensen.
Door ons voor te stellen hoe het toen was kunnen wij begrijpen hoe de mens ‘echt’ is
Zelfstandig werken
Lees de tekst over Hobbes op pagina 18
Opdracht 12: Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Hobbes?
Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Hobbes?
Zelfstandig werken
Lees de tekst over Hobbes op pagina 18
Opdracht 12: Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Hobbes?
De mens is uit zichzelf egoïstisch
Het leven in de natuurtoestand was daardoor ‘eenzaam, arm, akelig, beestachtig en kort’
Er is een sterkere derde partij nodig om voor vrede te zorgen: de Leviathan
Hobbes
1588-1679
Hoe was het vroeger:
Natuurtoestand. We zijn allemaal gelijk, niemand is de baas
Hierdoor kan je geen straf als je iets verkeerds doet
Je kan niemand vertrouwen en samenwerken gaat heel moeilijk
Iedereen leeft gedreven door
begeerte naar macht en bezit
Angst voor de dood
Hierdoor leeft de mens in een oorlog van allen tegen allen
Het leven van mensen is kort, wreed en naar
Hobbes
1588-1679
Wat doen wij eraan?
Sociaal contract
Om te zorgen dat iedereen zich ook aan de regels houdt maken wij iemand sterker dan de rest
Hij controleert of iedereen zich gedraagt en zo niet, dan deelt hij de straf uit
Hobbes noemde hem de Leviathan
Dit is de overheid (bijvoorbeeld de politie, het leger, de belastingdienst en de leerplichtambtenaar)
Zelfstandig werken
Lees de tekst over Rousseau op pagina 19
Opdracht 19: Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Rousseau
Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Rousseau?
Lessonup
Lees de tekst over Rousseau op pagina 19
Opdracht 19: Wat zijn de drie belangrijke kenmerken van de filosofie van Rousseau
De mens is van nature vreedzaam en onafhankelijk
Juist binnen de samenleving wordt de mens egoïstisch, op zoek naar status
De oplossing is volgens Rousseau om een samenleving te creeëren op basis van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Niet allen op basis van eigenbelang.
Rousseau
1712-1778
Hoe was het vroeger:
We hadden goede bedoelingen
We waren vrij en iedereen was gelijk
We leefden vooral op onszelf
Het leven van de mensen toen leek veel op het leven van een wild dier
Hoe is het nu:
Mensen maken nu vaak ruzie om eer en roem
Vroeger kon dat niet want je zag weinig andere mensen, en kende er nog minder
Mensen zijn afhankelijk van de mening van anderen
Mensen leven in een schijnwereld van hebzucht en sociale ongelijkheid
Rousseau
1712-1778
Hoe is het nu:
Er zijn hele grote verschillen tussen arm en rijk, dat kan alleen maar als mensen bij elkaar wonen.
Voor het ontstaan van de samenleving was er geen geld!
De arme mensen worden hier boos om en willen oorlog voeren tegen de rijke mensen
Om dit tegen te houden zeggen de rijke mensen dan: ‘Nee dat mag niet, je moet je aan de regels houden.’ Zo blijven de rijke mensen rijk
Rousseau
1712-1778
Hobbes en Rousseau
Vroeger was het leven verschrikkelijk, er was altijd oorlog en je kon niemand vertrouwen
Nu hebben wij alles goed geregeld omdat er iemand sterker is dan de rest, hij controleert of iedereen zich aan de regels houdt
Mensen zijn uit zichzelf egoïstisch
Vroeger was het leven erg fijn. Er was geen oorlog, we waren vrij en gelijk. Iedereen leefde op zichzelf en had goede bedoelingen
Nu hebben wij het voor onszelf verpest. Iedereen is bezig met eer en roem. Ook zijn veel mensen arm omdat de rijke mensen hun onderdrukken.
Mensen zijn uit zichzelf niet egoïstisch
Opdracht 14
Jullie gaan nadenken over hoe het leven was in de tijd waarvan wij niks vanaf weten
Schrijf in tweetallen een verhaal waaruit blijkt hoe het is om voor één dag in de oertijd te leven
Zet dit verhaal bij je aantekeningen
Minstens 250 woorden
Hierin beantwoord je bijvoorbeeld:
Toen de zon opkwam werden mijn familieleden en ik wakker, we hadden al twee dagen niet gegeten omdat de familie aan de andere kant van het bos ons eten had gestolen……..
Ik werd vandaag pas laat wakker, omdat ik gisteravond in het bos een aantal nieuwe mensen tegenkwam waarmee ik heb lopen feesten…….
Met hoeveel mensen leefde je samen en met wie?
Waren mensen vaak aardig tegen elkaar?
Wanneer hadden mensen ruzie?
Was het leuk in die tijd?
Wat voor dingen deed je overdag?
Waren mensen egoïstisch?
Wie hielp elkaar? En wanneer?
Wie kon je vertrouwen?
Was er veel geweld? Was er oorlog?
Waren mensen slim?
Zochten mensen naar eer en roem?
Was er al geld of een ander ruilmiddel?
Wat voor soort gevaren lagen er op de loer?
Werden mensen oud?
egoïsme
Filosofie VWO 3
Les 4
Redevoeringen
Terugblik
Welke ideeën passen bij de filosofie van Hobbes?
A. Kort, status, arm en rijk
B. Leviathan, wild dier, arm en rijk
C. Kort, wreed, Leviathan
D. Arm en rijk, Leviathan, eer
Hobbes en Rousseau
Vroeger was het leven verschrikkelijk, er was altijd oorlog en je kon niemand vertrouwen
Nu hebben wij alles goed geregeld omdat er iemand sterker is dan de rest, hij controleert of iedereen zich aan de regels houdt
Mensen zijn uit zichzelf egoïstisch
Vroeger was het leven erg fijn. Er was geen oorlog, we waren vrij en gelijk. Iedereen leefde op zichzelf en had goede bedoelingen
Nu hebben wij het voor onszelf verpest. Iedereen is bezig met eer en roem. Ook zijn veel mensen arm omdat de rijke mensen hun onderdrukken.
Mensen zijn uit zichzelf niet egoïstisch
Opdracht 15 natuurtoestand deel 2
Wissel met een ander tweetal van verhaal.
Bedenk bij het verhaal dat je net hebt gekregen twee regels waardoor het leven van de mensen in dat verhaal in de toekomst beter wordt.
Neem de tijd voor deze twee opdrachten.
Welke regels hebben jullie bedacht voor welk probleem in de natuurtoestand in het verhaal van een ander koppel?
De beroemde Engelse filosoof Thomas Hobbes) vond mensen erg egoïstisch:
‘Een vrijwillige handeling van een mens is altijd bedoeld ten voordele van hemzelf.’
Alles waar je zelf voor kiest doe je uit eigenbelang
Het accepteren van regels bijvoorbeeld
Maar ook jezelf opofferen, iets voor iemand anders doen ‘zonder dat je er wat voor terug krijgt’
Hobbes 1588-1679
Als je zegt dat je iets waar je zelf voor hebt gekozen niet uit eigenbelang doet, dan lieg je volgens Thomas Hobbes
Wat voor leugens zou je na deze heldendaad kunnen vertellen?
Iemand moest het doen!
Het was mijn plicht
Ik zou een naar persoon zijn als ik het niet deed
Ik houd van hem/haar
Hij/zij heeft mij ook een keer geholpen
Ik weet niet waarom ik het deed
Als ik het niet deed zou ik er een schuldgevoel aan overhouden
Ik wil niet dat mensen denken dat ik een lafaard ben
Ik hoopte meer respect te krijgen van andere mensen
Ik vind het fijn om andere te helpen
Ik wilde een voordeel voor mijzelf behalen
Ik was uit op een prettige ervaring (Hedonisme)
Hedonisme = genieten het enige belangrijke vinden
Maak opdracht 16
Nog een voorbeeld
Wat zou je na deze heldendaad kunnen zeggen?
Iemand moest het doen!
Het was mijn plicht
Ik zou een naar persoon zijn als ik het niet deed
Ik hou van hem/haar
Hij/zij heeft mij ook een keer geholpen
Ik weet niet waarom ik het deed
Als ik het niet deed zou ik er een schuldgevoel aan overhouden
Ik wil niet dat mensen denken dat ik een lafaard ben
Ik hoopte meer respect te krijgen van andere mensen
Ik vind het fijn om andere te helpen
Ik wilde een voordeel voor mijzelf behalen
Ik was uit op een prettige ervaring (Hedonisme)
Meest altruïstisch
Meest egoïstisch
Maak opdracht 17
Kan je iets niet uit eigenbelang doen?
Friends
Opdracht 18
egoïsme
Filosofie VWO 3
Les 9
Redevoeringen
Socrates 469-399 VC
Plato 427-329 VC
Durf te denken
Maak aantekeningen in je schrift tijdens het kijken van dit filmpje
Noem de drie belangrijkste feiten die je hebt opgeschreven over het leven van Socrates
De uitdaging van Thrasymachus
Trasymachus (399vC) was een bekende redenaar in Athene.
Hij daagt Socrates uit omdat hij zich afvraagt of er wel een goed antwoord is op zijn uitdaging
De uitdaging van trasymachus
De uitdaging: je kan beter alles voor je eigenbelang doen dan netjes de regels volgen
Zelfstandig werken
Lees de tekst op pagina 29, ook het witte blok
Maak opdracht 19 tot 25
Met welk verhaal probeert Glaucon zijn stelling duidelijk te maken?
Wat is het antwoord van Socrates op Glaucons verhaal?
Lord of the rings
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring Official Trailer #1 - (2001) HD
Zie je in het verhaal van Lord of The Rings het idee van Glaucon terug: niemand die deze ring heeft zal zich goed gedragen?
Discussie
Na het antwoord van Socrates geeft Glaucon een sterkere versie van zijn uitdaging, en hij vraagt Socrates: ‘als je mag kiezen welke van deze twee leven je moet leiden, kiest dan niet iedereen voor de eerste optie?’
De slechtste person op aarde, niemand zou doorhebben dat hij slecht is
De beste persoon op aarde, die zou het goede doen zelfs als iedereen denkt dat hij slecht is
Wat voor iemand zou jij liever zijn?
Plato’s antwoord
De egoistische en oneerlijke persoon is dus sterker volgens Trasymachus
Plato’s antwoord:
De egoïstische en oneerlijke persoon die alleen is kan niet goed ‘’met zichzelf samenwerken’’
(Hij krijgt last van zijn geweten)
In welke bekend verhaal komt het idee van een onzichtbare ring terug?
egoïsme
Filosofie VWO 3
Redevoeringen
Toetsvoorbereiding
Gebruik je boek en de PowerPoints, controleer of je alles snapt
Dit is laatste kans om vragen te stellen!
Wat doe je deze les:
Maak een samenvatting
Stel vragen
Overhoor elkaar
Oefen: maak een eigen voorbeeld van een prisoners dilemma
Proefvraag
Deze vraag gaat over de tekst ‘twee soorten vrijheid’, op de toets wordt altijd aangeven over welke onderwerp een vraag gaat
Je zou kunnen zeggen: ‘Vrijheid ontstaat juist als je doet wat je moet doen’. Waarom is dit zo?
Mogelijk antwoord: Omdat sommige dingen alleen kunnen als je samenwerkt, maar om samen te werken moet je je aan de regels houden. Je hebt bijvoorbeeld niet de vrijheid om met de tram te gaan als er geen tram is omdat niemand betaalt voor zijn kaartje.
Lessonup
Oefenvragen
Wat moet je leren voor de toets?
Onderwerpen:
Utilisme
Prisoners dilemma en speltheorie
Hobbes en Rousseau over de ‘state of nature’
Hobbes over eerlijkheid
Het verhaal van Plato
Het verhaal van Trasymachus (met Plato’s antwoord)
Begrippen:
Egoïsme
Altruïsme
Het grootste geluk voor de grootste groep mensen
Rationele egoïst en lange termijn egoïst
Speltheorie
Prisoners dilemma
Moreel en immoreel
Hedonisme
Oorlog van allen tegen allen
Leviathan
Bonus: ultimatum spel