Kinderen op het schoolplein
EHBO
Kinderen op het schoolplein
EHBO
Blok 4 Veiligheid en Zorg
Hoofdstuk 6.5 Eerste hulp bij ongelukkken
Wat is EHBO?
Helpend gedrag en eerste zorg bij acute ziekte of letsel.
Eerste schakel in de keten van hulpverlening is
Huisarts(enpost) Ambulance Ziekenhuis
Doelstellingen van een eerstehulpverlener zijn o.a.:
behoud van leven, verlichten van lijden;
voorkomen van verergering of uitbreiding van letsel;
bevorderen van herstel.
Kan in elke situatie worden gestart en omvat ook zelfzorg.
EH1106 | Versie 1.0 juli 2016
EHBO let op eigen veiligheid
Besmetting
Ziekte kiemen overdraagbaar
Lichaamsvloeistoffen
Uit geademende lucht
Vermijd
Bloed-bloed contact
Contact met lichaamsvocht
Was je handen na hulpverlening
Basisregels eerste hulp
1. Let op gevaar
2. Wat er is gebeurd en daarna wat mankeert het slachtoffer
Stel gerust en zorg voor beschutting
3. Zorg voor professionele hulp
4. Help ter plaatse
1-1-2 bellen meld dan
Aantal slachtoffers.
Welk vermoedelijk letsel.
Waar via welke ingang / route de hulpdiensten het beste kunnen rijden.
Zorg voor vrije toegangswegen.
Volg aanwijzingen hulpdiensten op
EHBO geef je zo!
EHBO doe je zo!
Zorg voor veiligheid
Alarmeer.. Schakel hulp in
Beoordeel.. Wat is er gebeurd?
Geef EHBO: verleen eerste hulp!
EHBO op school
Casus:
"Je ziet een leerling liggen die niet reageert nadat hij uit de klimrek is gevallen.
Wat doe je stap voor stap?"
Werk deze casus samen uit en bedenk samen hoe je dit gaat aanpakken.
Les 2
Voorwerp in oor
Wat stel je vast bij een voorwerp in het oor?
Pijn of kriebelingen
Soms gehoorproblemen.
Wat doe je bij een voorwerp in het oor?
Hoofd met voorwerp in het oor naar beneden.
Beweeg de oorschelp voorzichtig naar
voor en achter eruit kan vallen
Insect: Druppel lauw water in het oor bij een ingekropen insect.
Neem contact op met de huisarts:
Als de insect er niet uit kruipt/spoelt
Bij voorwerp in oor
Voorwerp neus
Wat stel je vast bij een voorwerp in de neus?
Tranen
Neuspeuteren
Moeilijke of luidruchtige ademhaling
Wat doe je bij een voorwerp in de neus?
Nooit het voorwerp uit de neus halen met een pincet.
(Kans is groot dat je het wegduwt verergert)
Het niet-verstopte neusgat dichthouden en het kind door de neus laten blazen/snuiten
Laat het kind door de mond ademen.
Vraag om niet in de neus te peuteren.
Neem contact op met de huisarts
Als het voorwerp niet loskomt door te snuiten
of niet volledig verwijderd is.
Vuiltje (zand) in het oog
Wat stel je vast bij een vuiltje in het oog?
Huilen: onrust, vaak toegeknepen oogleden.
Pijn in één of beide ogen.
Rood oog of tranende ogen.
Soms: zichtbaar vuiltje of verminderd gezichtsvermogen: onrust, vaak toegeknepen oogleden.
Vraag het kind/slachtoffer na verwijderen of de klachten weg zijn. Er kan altijd nog iets in het oog zitten.
Vuiltje in het oog
Wat doe je bij een vuiltje in het oog?
Niet knipperen met de ogen (zo min mogelijk)
Voorkom wrijven in het oog
Kijk of je het vuiltje ziet zitten
Spreid de oogleden en laat het kind naar boven, onder, links en rechts kijken.
Zie je (vuiltje) zitten en je weet wat het is dan heb je
2 mogelijkheden:
op het oogwit een zakdoek of gaasje verwijderen.
op het gekleurde deel van het oog ( en is het niet scherp )
kind laten knipperen het vuiltje naar het witte deel van het oog
Veeg een vuiltje (alleen op het oogwit) met de punt
van gaasje/zakdoek naar de dichtstbijzijnde ooghoek. (neus)
Neem contact op met de huisarts
Als dat niet lukt, adviseer dan een huisarts te raadplegen.
BUIL aan het hoofd
Wat stel je vast:
Een onderhuidse blauw gekleurde zwelling op het hoofd.
Waarschijnlijk huilt het kind
Hoe krijg je het: Door vallen of stoten.
Wat kun je doen:
Koud nat washandje erop gedurende ongeveer 10 minuten
Gaat het kind braken of wordt het suf, waarschuw dan de dokter, hersenschudding
Vinger tussen de deur
Wat stel je vast?
Het kind kan de getroffen vinger(s) niet of moeilijk gebruiken.
De vinger doet pijn en is dikwijls gezwollen of verkleurd.
Soms constateer je een abnormale stand van de vinger(s) of verwonding aan de huid.
Wat doe je?
Spoel de vinger(s) met lauw stromend water uit de kraan of ander drinkbaar water.
Is er een wond: spoel deze voorzichtig schoon en dek steriel af.
De vinger(s) kunnen gekoeld worden met ijs of een coldpack (10-20 minuten).
Neem contact op met de huisarts
Vermoeden of bij twijfel van een botbreuk? Beweeg de hand of vinger(s) zo weinig mogelijk.
Wat heb je nodig?
Lauw water of een coldpack of een plastic zak met ijsblokjes en een scheutje water
Schone theedoek
Steriel kompres of snelverband (wond)
Blauwe nagel
Wat stel je vast
Kind huilt en houdt de vinger vast
Wat stel je vast bij een blauwe nagel?
Klein bloedvlekje onder de nagel
Volledig blauwzwarte nagel
Wat doe je bij een blauwe nagel?
Een klein bloedvlekje onder de nagel kan geen kwaad en groeit spontaan uit
Raadpleeg een arts bij:
Een volledig blauwe nagel
Bijkomende wonden aan vinger of teen
Hevige pijn
Contact met brandnetels
Wat stel je vast na contact met brandnetels?
Rode, gezwollen en jeukende huid.
Soms na uren een tintelend gevoel (vooral bij contact met water).
Wat doe je na contact met brandnetels?
Jeuk- en pijnklachten trekken vanzelf binnen 1 uur grotendeels weg.
Bij hevige jeuk kan zalf of crème met menthol, Aloë Vera of Calendula verlichting geven
Splinter
Wat stel je vast bij een splinter?
Een splinter in de huid
Wat doe je bij een splinter?
Met een pincet in de lengterichting uit de huid verwijderen
Spoel de wond schoon met lauw stromend water van de kraan
Omgeving van de wond droog maken met een schone doek.
Met pleister afdekken.
Neem contact op met de huisarts
Als je de splinter er niet uit kan krijgen (te diep in de huid).
Wat heb je nodig?
Pincet
Lauw water
Schone theedoek
Pleister
Steken en beten:
Veel verschillende soorten:
Wespen, bijen, hommels, muggen, teken, mieren, vlooien en dazen.
Steek of beet = niet gevaarlijk tenzij het kind allergisch is.
- geven ongemakken zoals jeuk en pijn, roodheid en zwelling.
- het effect van de steek of beet is per persoon verschillend.
Wespen en hommels: Gladde angel en kunnen deze weer intrekken en kunnen nog een keer steken.
Bijen: Angel heeft weerhaakjes en kunnen maar 1 keer steken. De bij gaat na het steken dood. Bijen en hommels steken bijna nooit. Wespen voelen zich eerder bedreigd en zullen daardoor eerder steken.
Muggen, steekvliegen en dazen: geeft jeukende bulten en irritatie
Mieren: stekend gevoel en een rode plek geeft.
Thuis bekijken muggen
Kenmerken insectenbeet/steek
Grote rode en jeukende vlekken op de huid zijn.
Oogleden kunnen opzwellen.
Heel soms is er ademnood of een stoornis in het bewustzijn.
Wat te doen bij een insectenbeet/steek
Verwijder na een bijensteek de achtergebleven angel met een pincet. Zorg ervoor dat het eventueel nog aanwezige gifblaasje niet wordt leeg geknepen.
Leg een nat kompres (washandje, theedoek, gaasje) of een koud kompres op de plaats van de insectenbeet. Dit vermindert de pijn.
Ga naar de huisarts of huisartsenpost als de steekplaats erg dik wordt.
Ga onmiddellijk naar huisarts/ziekenhuis of bel 1-1-2 wanneer door een wesp in de mond of keel is gestoken.
Bel 1-1-2 bij:
Ademnood en/of stoornis in het bewustzijn.
Sommige kinderen zijn overgevoelig (allergisch) voor insectenbeten.
Wat zie je?:
- huiduitslag
- gaan hoesten
- piepend of moeizaam ademen door opzwellen van de luchtwegen.
- shock (bij een heftige allergische reactie)
Als het kind bekend is met allergie voor insectensteken heeft hij medicijnen (injectiepen: Epipen) bij zich.
Er moet in ieder geval zo snel mogelijk professionele hulp ingeschakeld worden.
Eikenprocessierups
Rond eind april komen de rupsen uit de eitjes.
Ze zijn dan oranje en nog niet behaard.
Na enkele vervellingen krijgen ze van half mei tot juni een bruine kleur en brandhaartjes op de rug.
De brandhaartjes met de weerhaakjes kunnen veel irritatie en ernstige ontstekingen veroorzaken.
Wat stel je vast na contact met de eikenprocessierups?
Irritatie van de huid, ogen en luchtwegen.
Iemand die vaak met de eikenprocessierups in aanraking komt, krijgt steeds hevigere klachten bij elk nieuw contact.
Wat doe je na contact met de eikenprocessierups?
Bel of laat 1-1-2 bellen bij ernstige allergische reacties.
Voorkom krabben of wrijven.
Verwijder brandharen van de huid met plakband of kleefpleister.
Spoel de huid en/of ogen goed met lauw water.
Doe kleding waarin brandharen zitten uit.
Was later de gedragen kleding op 60° C.
Bij hevige jeuk kan zalf of crème met Menthol,
Aloë Vera of Calendula verlichting geven.
Raadpleeg de huisarts: Bij ernstige jeuk
Extra informatie - eikenprocessierups:
Bij contact met de huid (binnen 8 uur na contact):
rode vlekken op de blootgestelde huid,
hevige jeuk, die tot twee weken
Bij contact met de ogen (binnen 1 tot 4 uur na contact):
Roodheid, tranen, jeuk en pijn
Bij algemene reactie
rode vlekken en zweten
zwelling van mond en keel, ademhalingsmoeilijkheden
bewusteloosheid
Les 3
Bloedverlies en wonden
Kleine wonden
Grote wonden
Shock
Wat doe je bij een huid-/schaafwondje?
Kind is op “vuil” oppervlakte gevallen: straat, stoep, tuin, grasveld enz.
EHBO doe je zo!
Spoel wond schoon met lauw stromend water
Droog huid rondom wond met schone doek
Dek wond eventueel af
Pleister
Gaasje
Metaline gaas (knie/broek)
Huisarts gezien moeten worden: niet spoelen en ontsmetten anders niet te hechten
Oefening: Pleisters plakken
EHBO doe je zo!
Zoek de juiste pleister bij
de afmeting van de wond
Of kies voor een wondsnelverband als
een pleister niet groot genoeg is
Breng de pleister aan zonder het
steriele gedeelte aan te raken
Breng deze zo aan dat de wond
geheel bedekt is
Wonden
Wonden beschadigde huid
ziektekiemen in de wond besmet
Lichaam reageert met normale ontstekingsreacties:
Pijn
Roodheid
Zwelling
Bevordert de genezing van de wond
Na 24 uur neemt het af
Besmetting beperken door: spoelen en steriel afdekken
Grote wonden:
Binnen 6 uur behandelt worden daarna niet meer goed te hechten.
Bloedverlies en wonden
Een wond is altijd besmet
3 soorten wonden
Snijwonden (scherp kan diep zijn)
Scheurwonden (rafelig en slordig)
Steekwonden
2 soorten bloedingen
Slagaderlijke: helder rood: zuurstof
Bloed spuit stootsgewijs (hartritme)
Dicht drukken (evt. tussen wond en hart)
Aderlijke: donkerrood
bloed stroomt gelijkmatig
De ernst van een wond wordt bepaald door de hoeveelheid bloedverlies.
Bij veel bloedverlies kans op shock (1-1-2 bellen)
2 min http://www.schooltv.nl/video/ehbo-wonden/
http://www.npo.nl/ehbo-remake/POMS_S_NTR_100238
Eerste hulp kleine wonden
Wat zie/hoor je?
Bloed
Vocht
Wat doe je?
Spoelen met stromend water (basis)
geen water dan ontsmettingsmiddel chloorhexidine
Dep en wrijf schoon washandje of doekje
Maak de huid rondom de wond schoon met ontsmettingsmiddel
chlorexidine (sterilon/dettol) of povidon-jodium (Betadine)
Dek steriel af
Contact met huisarts opnemen
Wond slecht geneest
Pus uit de wond komt
“Rode streep” of zwelling van de lymfeknopen (nek, hals, lies of oksel)
Koorts, vermoeidheidsklachten
Ontsmetten
Ontsmetten of desinfecteren doe je alleen met wonden
die je zelf definitief behandelt.
Wonden die door een huisarts gezien moeten worden mogen
niet gespoeld en niet ontsmet worden.
Ontsmetten en spoelen kan de wond verkleuren waardoor een huisarts de wond moeilijker kan beoordelen.
Wondranden worden week (zacht) waardoor er niet meer gehecht kan worden.
Dek grote, vuile, diepe wonden en wonden met een voorwerp erin dus direct steriel af, geef evt. rust en steun!
Bel huisarts(enpost)
Eerste hulp grote wonden
Grote of diepe wonden zijn:
Actieve (ernstige) bloedingen waarbij veel bloed uit de wond stroomt.
Deze wonden moeten altijd door een arts gezien worden.
Wat zie je / hoor je?
Bloedende wond
Scherp, rafelig, diep, iets in de wond enz.
Wat doe je?
Bel huisarts(enpost) bij
Grote (schaaf)wonden
Diepe wonden
Vuile wonden
Wonden die blijven bloeden
Bel 1-1-2 bij:
Veel bloedverlies
Diepe steekwonden in hoofd, hals, borst of buik
Brandwonden
Blijf drukken op de wond tot de ambulance er is
Eerste hulp grote wonden
Wat doe je?
Trek wegwerp handschoenen aan
Laat het kind liggen
Spoel bijt- en vervuilde wonden wanneer ze niet erg bloeden
Geef druk op de wond (10 min), vraag kind evt. zelf te drukken
Dek de wond zo steriel mogelijk af
Blijf drukken op de wond tot de ambulance er is
Verwijder NOOIT geen voorwerpen die in de wond steken
Steekwond: uit de wond stekende voorwerpen niet verwijderen.
Druk bij bloeding aan weerszijden van het voorwerp op de wond.
Tetanus: vervuilde wonden
Een wond kan leiden tot tetanus
Bijtwond (veelal mens - hond – kat etc.)
Ernstig vervuilde wonden
De arts kan een bijtwond meestal niet hechten.
Let op!
Let op of het kind gevaccineerd is tegen tetanus.
Tetanus ong. 10 jaar geldig
Inenting(vaccinatie) kan nodig zijn.
Bel altijd de huisarts(enpost).
Soms zijn antibiotica nodig.
Beet wilddier kans op hondsdolheid
Les 4
Flauwvallen
Flauwte of flauwvallen is een kort bewustzijnsverlies door onvoldoende bloedtoevoer en daarmee te weinig zuurstof naar de hersenen.
Oorzaken van flauwvallen
Risico's om flauw te vallen:
Benauwde omgeving
Pijn
Te weinig eten of drinken
Oververmoeidheid
Lang stilstaan
Snel opstaan na lang zitten, hurken of liggen
Psychische
Emoties, schokkende gebeurtenissen
Zien van bloed of naalden
Schrik
Angst
Eerste hulp bij flauwte
Wat stel je vast bij flauwte?
Zwakte en misselijkheid.
Bleekheid.
Zweten en koude huid.
Het slachtoffer ziet zwarte vlekken voor de ogen.
Bewustzijnsverlies en vallen.
Wat doe je bij flauwte?
Laat het slachtoffer op de grond liggen. (benen iets omhoog)
Frisse lucht
Bel of laat 1-1-2 bellen als het slachtoffer niet binnen 2 minuten opknapt en bij bewusteloosheid.
Zet je telefoon op de luidspreker.
Controleer bewustzijn en ademhaling.
Bewusteloos: leg het slachtoffer op de zij.
Bij een dreigende flauwte neerleggen op de grond m.b.v. Rautekgreep.
1.45 min
Les 4 Verslikking
EHBO doe je zo!
Wat stel je vast?
Kan praten
Kan (luid) hoesten
Kan diep adem halen
1. Een lichte verslikking
Wat zie je?
1. Wat doe je bij een lichte verstikking
EHBO doe je zo!
“aanmoedigen”
Zeg tegen het kind
dat hij moet blijven hoesten
Controleer of het kind weer een
normale ademhaling krijgt.
Doe verder niets
Eerste Hulp bij lichte verslikking
Wat stel je vast?
Slachtoffer:
kan huilen of spreken;
kan luid hoesten of diep ademhalen.
Wat doe je?
Moedig aan om te hoesten.
Controleer of slachtoffer weer normale ademhaling krijgt.
EH1106 | Versie 1.0 juli 2016
EHBO doe je zo!
Wat stel je vast?
Kan niet praten
Kan niet hoesten
Of niet ademen
Slachtoffer is onrustig
In paniek
Probeert te adem
2. Een ernstige verslikking
Wat zie je?
Eerste Hulp bij ernstige verslikking
Wat stel je vast?
Het kind/slachtoffer:
kan niet spreken, hoesten of ademen
(soms piepende ademhaling);
is mogelijk in paniek en probeert adem te halen;
krijgt verminderd bewustzijn of raakt bewusteloos;
heeft of krijgt een blauwe huidskleur.
EH1106 | Versie 1.0 juli 2016
2. Wat doe je bij een ernstige verslikking?
EHBO doe je zo!
Roep hulp volwassene
Sla 5 x tussen de schouderbladen
Geef 5 x een buikstoot
Herhaal slagen tot voorwerp eruit komt
Herhaal stoten tot voorwerp eruit komt
Bel 112 als slachtoffer bewustzijn verliest
Eerste Hulp bij ernstige verslikking (2)
Wat doe je?
Het kind/slachtoffer hoest niet effectief:
roep direct om hulp en beoordeel bewustzijn;
bel 1-1-2 of laat bellen. Zet telefoon op luidsprekerstand;
geef 5 rug slagen en 5 buikstoten.
Het kind/slachtoffer verliest bewustzijn:
hulp is onderweg of laat alsnog 1-1-2 bellen;
leg slachtoffer voorzichtig op de rug;
start reanimatie.
EH1106 | Versie 1.0 juli 2016
Verslikking: 5 stoten schouderbladen
Geef 5 stoten tussen schouderbladen
Omvat het kind met beide armen en maak een vuist op de buik ter hoogte van de navel
Zorg dat je de ribben en het borstbeen niet raakt
Trek de vuist 5x snel schuin omhoog kijk na iedere serie of het uit de mond is
Samenvatting
EH1106 | Versie 1.0 juli 2016
(dreigende) shock
Dreigende shock (meestal na een ongeval)
Shock = een levensbedreigende situatie
Druk in de bloedvaten te laag
Gebrek aan rondpompend bloed
Te weinig zuurstof (hart, hersenen, organen)
Cellen sterven af
Shock niet verhelpen wel vertragen
Oorzaken
Ernstig uitwendig bloedverlies (druk uitoefenen)
Ernstig inwendig bloedverlies (niets aan te doen)
Vochtverlies door brandwonden
Slecht functioneren van het hart
Vergiftiging, allergische reactie enz.
Filmpjes verslikken
Uitleg qua ademhaling
http://www.npo.nl/ehbo/05-12-2011/NPS_1187350
http://www.schooltv.nl/video/ehbo-verslikking/
Korte uitleg gezondheids
https://www.youtube.com/watch?v=3YP06Dxf8Vw
http://www.schooltv.nl/video/verslikken-wat-gebeurt-er-als-je-je-verslikt/ uitleg niet
http://m.schooltvbeeldbank.nl/vo.html
Tand eruit
http://www.schooltv.nl/video/uitgeslagen-tand-een-tand-is-geen-dood-ding-met-spoed-naar-de-tandarts-en-laat-de-tand-niet-uitdr/
Bloedneus en tand eruit start 2.00 min. En stop bij 6.50
http://www.npo.nl/ehbo-remake/01-11-2010/TELEA_1059362