introductie en les 1 aarde en klimaat

• Aardrijkskunde
• MBO
• Studiejaar 2

Keuzedeel pabo - les 1

Hoofdstuk 2: De aarde

Doelen H2 (de aarde)

De student kan: 

2.1 en 2.2: de positie van de aarde ten opzichte van de zon toelichten;

2.3: uitleggen hoe seizoenen ontstaan;

2.4: de werking van eb en vloed uitleggen.

2.1 De aarde in het zonnestelsel

• 1/3 uit land & 2/3 uit water

• De Atlantische oceaan en de stille oceaan zijn de grootste watervlakten. 
  
• Oceanen en zeeën: voornamelijk zout water
• Sneeuw, ijs, meren, rivieren: voornamelijk zoet water

In hoeveel tijd draait de aarde om de zon?

1. 365 dagen
2. 365 dagen en 6 uur
3. 366 dagen
4. 366 dagen en 6 uur

In hoeveel tijd draait de aarde om zijn eigen as?

1. 24 uur
2. 28 dagen
3. 183 dagen
4. de aarde draait niet om zijn eigen as

Om de hoeveel jaar hebben we een schrikkeljaar?

1. om de 2 jaar
2. om de 4 jaar
3. om de 8 jaar
4. om de 16 jaar

Waarom is er om de 4 jaar een schrikkeljaar?

Omdat de aarde in 365 dagen en 6 uur helemaal om de zon is gedraaid. Een rondje om de zon duurt dus elk jaar 6 uur langer dan een afgeronde dag. Om de vier jaar loop je een dag achter op de kalender. Dat kan natuurlijk niet zo doorgaan anders wordt het straks zomer in december. 

2.2 Geografische coördinaten en tijdzones

Evenaar of equator: denkbeeldige lijn op het aardoppervlak in de vorm van een cirkel midden tussen de Noordpool en de Zuidpool. 

De evenaar deelt de aarde in een zuidelijk halfrond en een noordelijk halfrond.

• De evenaar of equator is een denkbeeldige lijn op het aardoppervlak in de vorm van een cirkel midden tussen de Noordpool en de Zuidpool. De evenaar deelt de aarde in een zuidelijk halfrond en een noordelijk halfrond.
• De denkbeeldige lijnen op aarde die evenwijdig lopen aan de evenaren worden parallellen of breedtecirkels genoemd.
• Meridianen zijn denkbeeldige lijnen op het aardoppervlak in de vorm van cirkels die door de beide polen gaan. De nulmeridiaan verdeelt de aarde in een oostelijk en westelijk halfond.

Breedtegraden (parallellen)

• Parallellen of breedtecirkels
• Lage breedte (dichtbij evenaar)
• Hoge breedte (dichtbij pool)
• Evenaar = 0-lijn
• NB & ZB

Lengtegraden (meridianen)

• Meridianen: lijnen die van pool tot pool lopen. Geven lengtegraden aan.
• Nulmeridiaan verdeelt aarde in oostelijk & westelijk halfrond 

       -> Greenwich - Londen

• Graden WL
• Graden OL

• Geografische coördinaten 

Tijdzones

• verdeling 24 tijdzones
• een tijdzone: komt overeen met 15 lengtegraden 
• tijdgrenzen vallen vaak samen met landgrenzen

Door welke beweging van de aarde hebben wij seizoenen?

1. Het draaien van de aarde om de zon
2. Het draaien om de as
3. Het draaien van de zon om zijn eigen as
4. Het draaien van de maan om de aarde

Het draaien van de Aarde om zijn eigen as veroorzaakt dag en nacht = aardrotatie

Hoe de aarde om de zon draait... 

2.3. De seizoenen

• Aardas staat scheef
• Aardas naar dezelfde kant toegekeerd 

      wanneer aarde om de zon draait

• Herfst/lente: dagen & nachten overal even lang

Meer straling op lage breedte, door:

• Bolling aarde, waardoor zonnestralen daar loodrecht vallen 

en dus meer straling per oppervlakte-eenheid

• Kortere weg door dampkring, waardoor minder energie door lucht wordt opgenomen

Hoe werkt eb en vloed?

2.4. De getijden: eb en vloed

• Onze maan draait in 27 dagen om de aarde, dezelfde kant van de maan staat naar de aarde toegekeerd.
  
• Het zeewater staat onder aantrekkingskracht van de maan, de zon en een kracht die ontstaat door de draaiing van de aarde.
  
• Gevolg: Als het ware krijg je op aarde twee waterbulten waar het vloed is en tussen die bulten is het eb.

• (ge)tij: periodieke wisseling van de waterstand
• Eb: laagste waterstand (2 x per 24 uur)
• Vloed: hoogste waterstand (2 x per 24 uur)