Uitvindingen die alles veranderden

Uitvindingen die alles veranderden

1 / 47
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisBasisschoolGroep 6

In deze les zitten 47 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Uitvindingen die alles veranderden

Centrale vraag van de les: hoe kunnen uitvindingen het dagelijks leven van mensen voorgoed veranderen? De les gebruikt voorbeelden uit verschillende tijden, inclusief toevallige uitvindingen.

Wat is een uitvinding?

Een uitvinding is iets nieuws dat door mensen is bedacht of ontdekt.


Sommige uitvindingen lossen een probleem op.

Andere maken werk sneller, reizen makkelijker of contact eenvoudiger.

Soms verandert één uitvinding het leven van miljoenen mensen.

Benadruk dat een uitvinding niet altijd een machine hoeft te zijn. Ook papier, het wiel of de post-it zijn uitvindingen.

Van lang geleden tot nu

In de geschiedenis kwamen uitvindingen niet tegelijk.


Eerst waren er eenvoudige hulpmiddelen, zoals vuur en het wiel.

Later kwamen uitvindingen voor schrijven, bouwen, genezen en vervoer.

In onze tijd zorgen computers en internet voor snelle veranderingen.

Leg het idee van verandering door de tijd uit: geschiedenis gaat niet alleen over wat er gebeurde, maar ook over hoe het leven stap voor stap veranderde.

Opdracht: verdeel de uitvindingen in categoriën

Je krijgt 30 kaartjes met allerlei uitvindingen en ontdekkingen. Je krijgt 5 minuten de tijd om ze allemaal in te delen in maximaal 8 verschillende groepen.

5

minute

00

second

Dit bereidt de leerlingen voor op meerdere voorbeelden van toevallige uitvindingen later in de les.

Opdracht: verdeel de uitvindingen in andere categoriën

Verdeel de 30 kaartjes opnieuw in andere groepen. Je krijgt weer 5 minuten de tijd om ze allemaal in te delen in maximaal 8 verschillende groepen.

5

minute

00

second

Dit bereidt de leerlingen voor op meerdere voorbeelden van toevallige uitvindingen later in de les.

Eerste grote uitvindingen

1. Vuur - gaf warmte, licht en de mogelijkheid om voedsel te koken.

2. Stenen werktuigen - maakten jagen, snijden en bouwen makkelijker.

3. Het wiel - hielp bij vervoer en zware lasten verplaatsen.

4. De ploeg - maakte landbouw sneller en efficiënter.

Wonen en maken

Overleven en bewegen

5. Aardewerk - handig voor bewaren en koken.

6. Het zeil - maakte reizen over water makkelijker.

7. Glas - bruikbaar voor potten, ramen en later lenzen.

8. Beton - hielp bij stevige gebouwen en wegen.

Koppel deze uitvindingen aan het dagelijks leven van vroeger: eten bewaren, reizen, bouwen en landbouw.

Waarom waren deze uitvindingen zo belangrijk?

  • mensen konden meer voedsel maken

  • dorpen konden groeien

  • spullen waren beter te bewaren

  • reizen en handel werden makkelijker

Leg uit dat vroege uitvindingen vaak direct te maken hadden met overleven. Dat maakt ze historisch zo belangrijk.

Welke uitvinding hielp vooral bij het verplaatsen van zware lasten?

A

Aardewerk

B

Het wiel

C

Glas

D

Vuur

Toetst begrip van de eerste grote uitvindingen. De afleiders komen allemaal uit dezelfde reeks van vroege uitvindingen.

Welke uitvinding hielp bij het bewaren van voedsel?

A

Aardewerk

B

Het wiel

C

Glas

D

Vuur

Toetst begrip van de eerste grote uitvindingen. De afleiders komen allemaal uit dezelfde reeks van vroege uitvindingen.

Vroege uitvindingen

Met vuur konden mensen zich warm houden en voedsel koken.

De ploeg maakte landbouw sneller.

Met aardewerk konden mensen eten beter bewaren.

Met een zeil konden mensen sneller reizen over water.

vuur
ploeg
aardewerk
zeil
glas
beton

De drie kernwoorden komen direct uit de vorige slides en hebben elk een duidelijke plek in de tekst.

Schrijven en kennis bewaren

9. Schrift maakte het mogelijk om verhalen, wetten en afspraken vast te leggen.

10. Papier was lichter en handiger dan steen of klei.

11. De kalender hielp mensen om seizoenen en feesten te plannen.

12. De kaart maakte reizen en ontdekken veiliger.

Benadruk dat geschiedenis beter bewaard bleef door schrift en papier. Zonder bronnen weten we veel minder over vroeger.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Maak een venn-diagram

Kies 2 uitvindingen uit de 12 hieronder en maak een venn-diagram met deze 2.


Kies uit:

Vuur, stenen werktuigen, het wiel, de ploeg, aardewerk, het zeil, glas, beton, het schrift, papier, de kalender en de kaart.


Noem dat boeken vroeger met de hand werden overgeschreven. Door drukwerk verspreidde kennis zich veel sneller.

Deze slide heeft geen instructies

De boekdrukkunst veranderde leren

13. De boekdrukkunst zorgde ervoor dat boeken sneller en goedkoper gemaakt konden worden.


Daardoor konden meer mensen lezen, leren en dezelfde informatie delen.

Noem dat boeken vroeger met de hand werden overgeschreven. Door drukwerk verspreidde kennis zich veel sneller.

Kijken naar een grotere wereld

14. Het kompas hielp zeelieden om koers te houden.

15. De telescoop liet mensen verder de ruimte in kijken.

16. De microscoop maakte piepkleine dingen zichtbaar.


Door deze uitvindingen leerden mensen meer over de aarde, de zee en het menselijk lichaam.

Geschiedenis en wetenschap raken hier elkaar, maar houd de nadruk op historisch gevolg: mensen kregen een nieuw beeld van de wereld.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Meer kennis veranderde ideeën

Boeken, kaarten, telescopen en microscopen deden meer dan alleen helpen.


Ze veranderden ook wat mensen dachten.

Mensen ontdekten dat de wereld groter, ingewikkelder en verrassender was dan ze eerst dachten.

Mooi moment om het historisch perspectief te benoemen: wat mensen geloven, verandert als nieuwe uitvindingen nieuwe bewijzen laten zien.

Welke uitvinding maakte het mogelijk om boeken sneller en in grotere aantallen te maken?

A

Microscoop

B

Kompas

C

Boekdrukkunst

D

Telescoop

Deze slide heeft geen instructies

Met welk instrument konden mensen voor het eerst heel kleine dingen goed bekijken?

A

Telescoop

B

Microscoop

C

Kompas

D

Drukpers

Deze slide heeft geen instructies

Welke uitvinding hielp zeelieden om de juiste richting te vinden op zee?

A

Boekdrukkunst

B

Microscoop

C

Kompas

D

Telescoop

Deze slide heeft geen instructies

Machines en moderne tijd

Werk en energie

17. De stoommachine liet machines draaien zonder spierkracht.

18. Elektriciteit bracht licht en energie in huizen en fabrieken.

19. De gloeilamp maakte avonden lichter.

20. De lopende band versnelde productie van spullen.

Koppel deze uitvindingen aan de industriële tijd: sneller produceren, sneller reizen, grotere afstanden overbruggen.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Machines en moderne tijd

Vervoer

21. De trein maakte snel reizen over land mogelijk.

22. De fiets gaf veel mensen goedkoop vervoer.

23. De auto veranderde werk, vrije tijd en steden.


Koppel deze uitvindingen aan de industriële tijd: sneller produceren, sneller reizen, grotere afstanden overbruggen.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Van handwerk naar machines

spierkracht → machines → sneller werk → meer producten


Daardoor veranderden beroepen, steden en het dagelijks ritme van mensen.

Gebruik dit als oorzaak-gevolg-slide. Niet alleen techniek veranderde, maar ook het leven in steden en op het werk.

Bepaal volgorde

Kies drie of meer uitvindingen die invloed op elkaar hebben en leg ze op volgorde.

5

minute

00

second

Gebruik dit als oorzaak-gevolg-slide. Niet alleen techniek veranderde, maar ook het leven in steden en op het werk.

Uitvindingen bouwen op elkaar voort

schrift → boeken → onderwijs


glas → microscoop en telescoop


elektriciteit → computer → internet

Benadruk dat uitvindingen zelden helemaal los staan. Nieuwe ideeën bouwen vaak voort op oudere uitvindingen.

Gezondheid en langer leven

24. Vaccins beschermen tegen gevaarlijke ziekten.

25. Antibiotica helpen bij infecties door bacteriën.

26. De verdoving maakte operaties minder pijnlijk.


Deze uitvindingen maakten medische zorg veiliger en redden veel levens.

Zeg eenvoudig dat niet alle ziekten vroeger goed behandeld konden worden. Deze uitvindingen veranderden dat sterk.

Verbonden over grote afstanden

27. De telefoon maakte direct praten over afstand mogelijk.

28. De computer kon informatie snel verwerken en bewaren.

29. Het internet verbindt computers en mensen over de hele wereld.

30. De satelliet is onze oren en ogen in de ruimte en maakt verbinden wereldwijd mogelijk.


Daardoor gaat nieuws nu in seconden rond.

Laat het contrast voelen tussen een brief die dagen of weken duurt en internet dat bijna direct werkt.

Wat veranderde er door moderne uitvindingen?

  • sneller contact

  • sneller reizen

  • meer productie

  • betere medische hulp

  • makkelijker leren en delen

Deze slide heeft geen instructies

Welke uitvinding liet machines draaien zonder spierkracht?

A

De fiets

B

De gloeilamp

C

De stoommachine

D

Het vliegtuig

Toetst de oorzaak-gevolgketen van handwerk naar machines.

Moderne veranderingen

Elektriciteit bracht energie in huizen en fabrieken. De trein maakte snel reizen over land mogelijk. Vaccins beschermen tegen gevaarlijke ziekten.

Elektriciteit
trein
Vaccins
boekdrukkunst
aardewerk
kompas

Drie belangrijke moderne uitvindingen uit verschillende domeinen: energie, vervoer en gezondheid.

Welk gebied veranderde volgens jou het meest door moderne uitvindingen?

1

Reizen

2

Gezondheid

3

Werk

4

Contact

Deze slide heeft geen instructies

Toevallige uitvindingen bestaan echt

Niet elke uitvinder weet meteen wat hij heeft gevonden.


Soms lijkt iets eerst mislukt.

Later blijkt juist dat onverwachte resultaat heel handig te zijn.

Dat gebeurde bij meerdere bekende uitvindingen.

Deze slide opent het deel over perspectief: een fout of mislukking kan later een succes blijken.

De post-it

In 1968 deed Spencer Silver, een chemicus bij 3M, onderzoek naar een ultrakrachtige lijm voor de luchtvaartsector. Hij ontwikkelde echter precies het tegenovergestelde: een kleefmiddel dat een beetje plakt, maar zich gemakkelijk laat verwijderen zonder sporen na te laten. Een complete flop, die alsnog een succes werd. Vijf jaar lang prees hij zijn ‘lijm die niet plakt’ tevergeefs aan bij zijn collega’s. Tot Arthur Fry, een andere 3M-werknemer en amateur-koorzanger, dacht aan de bladwijzers die steeds uit zijn gezangboek vielen. Wat als de ‘mislukte’ lijm van Silver nu eens voor bladwijzers werd gebruikt? Na talloze prototypes werden in 1980 de eerste gele Post-its gelanceerd, waardoor de laboratoriumfout veranderde in een iconisch product waarvan jaarlijks miljarden stuks worden verkocht.

Leg uit dat een uitvinding soms ontstaat doordat iemand anders een onverwacht idee ziet in een mislukte proef.

Meer toevaluitvindingen

  • penicilline: ontdekt door Alexander Fleming toen hij terugkwam van vakantie en bacteriën niet goed groeiden nadat een hij zijn laboratorium niet had opgeruimd

  • gum: vroeger gebruikte men brood om potlood mee te gummen, maar Edward Nairne pakte per ongeluk een stuk rubber en dit werkte beter.

Houd het eenvoudig en historisch: benadruk het onverwachte ontstaan en het grote gevolg voor het dagelijks leven.

Maak een poster over een toevallige uitvinding

Op jouw poster moet staan:

  • Wie het uitgevonden heeft en wanneer (als dit bekend is)

  • Hoe de uitvinding gedaan is

  • 2 interessante feitjes over de uitvinding

  • een afbeelding van de uitvinding


Verdeling:

Cola: Lev Waterijs: Silly putti: Ruben

Magnetron: Feije Cornflakes: Sam Klittenband:

Chips: Gideon Slinky: Daniël Paperclips: Robin


24

minute

00

second

Leg uit dat een uitvinding soms ontstaat doordat iemand anders een onverwacht idee ziet in een mislukte proef.

Waarom zijn toevallige uitvindingen belangrijk?

Ze laten zien dat goed kijken belangrijk is.


Niet alleen plannen maken telt.

Ook nieuwsgierig zijn, fouten onderzoeken en nieuwe mogelijkheden zien kan leiden tot een grote uitvinding.

Koppel dit aan historisch denken: mensen uit het verleden wisten vaak nog niet hoe belangrijk hun ontdekking later zou worden.

Hier gebleven

Deze slide heeft geen instructies

https://platformmindset.nl/2018/04/25/van-je-fouten-kun-je-leren-maar-hoe-dan/?v=1a13105b7e4e


Welke uitvinding uit de les vind jij het belangrijkst?

Bespreek dat sterke antwoorden verwijzen naar bereik: veel mensen, lange tijd en verandering in wonen, werken, leren, reizen of gezondheid.