De reis van Sint Brandaan - Les 1

Welkom H3F!

Ga zitten volgens de plattegrond en maak alvast de startopdracht.


Leg het volgende op tafel:

  • leesboek

  • schrift

  • agenda

  • etui

Startopdracht

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 3

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom H3F!

Ga zitten volgens de plattegrond en maak alvast de startopdracht.


Leg het volgende op tafel:

  • leesboek

  • schrift

  • agenda

  • etui

Startopdracht

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies



Pak je leesboek en ga lekker lezen!

Deze slide heeft geen instructies

Vandaag ...

  • uitleg Middelnederlands

  • groepsopdracht hertalen

  • terugblik

Leerdoelen

  • Je leert hoe de Middelnederlandse spelling verschilt van het moderne Nederlands.

  • Je kunt een stukje Middelnederlands hertalen.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De ontwikkeling van de Nederlandse taal

  1. West-Germaans (ongeveer 500 v.Chr. – 500 n.Chr.)

  2. Oudnederlands (± 500 – ± 1150)

  3. Middelnederlands (± 1150 – ± 1500)

  4. Vroegnieuwnederlands (± 1500 – ± 1650)

  5. Nieuwnederlands / Standaardnederlands (± 1650 – heden)


Deze slide heeft geen instructies

Middelnederlands en het Nederlands van nu

  • Middelnederlands: Nederlands uit de periode van +- 1200 tot 1500.

  • Geen standaardtaal: alleen maar dialecten

  • In Middelnederlandse teksten zijn de woorden dus overal een beetje anders.

  • Geen officiële spelling

  • Fonetisch (hardop lezen helpt!)




Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

  • Geen onderscheid u en v: uele (vele), louen (loven)

Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

  • Geen onderscheid u en v: uele (vele), louen (loven)

  • De w bestond nog niet in het alfabet, uuel (wel), uuater of vvater

Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

  • Geen onderscheid u en v: uele (vele), louen (loven)

  • De w bestond nog niet in het alfabet, uuel (wel), uuater of vvater

  • 'c' i.p.v. 'k': ic, copen, coninc.

    • komt van de Latijnse traditie


Deze slide heeft geen instructies

Bijzonderheden

  • Eén teken voor i en j: iaer (jaar), ionc (jong)

  • Geen onderscheid u en v: uele (vele), louen (loven)

  • De w bestond nog niet in het alfabet, uuel (wel), uuater of vvater

  • 'c' i.p.v. 'k': ic, copen, coninc.

    • komt van de Latijnse traditieIn het alfabet geen onderscheid tussen . ‘lange’ en ‘korte’ klinkers

    • soms net als nu een dubbele klinker: groot, waar

    • maar vaker door er een -e- of -i- achter te zetten: groet (groot), wair (waar)

Deze slide heeft geen instructies

Even oefenen!

Egidius waer bestu bleven

Mi lanct na di gheselle mijn

Du coors die doot du liets mi tleven

Dat was gheselscap goet ende fijn

Het sceen teen moeste ghestorven sijn

Opdracht


Werk in tweetallen. Overleg samen waar het gedichtje 'Egidius' over gaat.


Denk aan de bijzonderheden die we net besproken hebben.

2

minute

00

second

https://www.literatuurgeschiedenis.org/teksten/egidiuslied


Wat valt op: fonetisch. Klanken die als een geheel klinken aan elkaar geschreven



auteur onbekend, ca. 1400, Brugge


Egidius waer bestu bleven

Egidius, waar ben je gebleven?


Mi lanct na di gheselle mijn

Ik mis je zo, mijn kameraad.


Du coors die doot du liets mi tleven

Jij koos de dood, liet mij het leven.

Deze slide heeft geen instructies


Egidius waer bestu bleven

Egidius, waar ben je gebleven?


Mi lanct na di gheselle mijn

Ik mis je zo, mijn kameraad.


Du coors die doot du liets mi tleven

Jij koos de dood, liet mij het leven.

Dat was gheselscap goet ende fijn

Je vriendschap was er vroeg en laat,


Het sceen teen moeste ghestorven sijn
maar 't moest zo zijn, een van ons gaat

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

Jullie gaan een fragment hertalen uit dezelfde tekst.

We maken 7 groepen. Elk groepje krijgt een fragment. Probeer samen de tekst te hertalen. Je kunt gebruik maken van het historisch woordenboek.

Jullie mogen de tekst letterlijk hertalen of er een vrije bewerking van maken (dingen aanpassen i.v.m. eindrijm).


Groepsrollen:

1.      Voorzitter (stuurt de discussie & verantwoordelijk voor het inleveren)

2.     Notulist (noteert jullie hertaling)

3.     Opzoeker (raadpleegt historisch woordenboek)

  1. Presenteerder (presenteert de volgende les)



15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

Klaar?


Beantwoord de volgende vragen:

  • Wat voor tekst is dit? (Genre/tekstsoort/andere ideeën?)

  • Voor welk publiek is deze tekst geschreven, denk je?


https://gtb.ivdnt.org/search/


Tip: gebruik 'basiszoeken' en de kolom 'origineel trefwoord'.

Huiswerk

Donderdag 30 oktober:

Hertaling af

(In de les voordragen)

Deze slide heeft geen instructies