Epistemologie - 1. Introductie en Soorten scepticisme

• newEditor
• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Five-Minute Hypothesis

Stel je voor dat iemand zegt: 

Alles wat jij je herinnert, alle boeken, alle geschiedenissen, waren verzonnen. 

In werkelijkheid begon alles pas vijf minuten geleden. 

Hoe zou je kunnen bewijzen dat dat niet zo is? 

Met andere woorden: misschien ben je pas vijf minuten geleden “gecreëerd”, mét herinneringen aan een verleden dat nooit heeft plaatsgevonden.

5

minute

00

second

add30s

Hoed u voor mensen die iets zeker weten.

Antwoorden op het scepticisme?

-> Empirisme, rationalisme, idealisme

-> Relativisme, contextualisme, pragmatisme

-> Constructivisme, narrativisme

Scepticisme

a. Metafysisch scepticisme

b. Epistemologisch scepticisme

c. Conceptueel scepticisme

Welk probleem hoort bij welk soort scepticisme?

conceptueel - metafysisch - epistemologisch

Het werkelijkheidsprobleem - metafysisch
We weten helemaal niet wat er buiten ons en onafhankelijk van ons bestaat. Het is niet zeker dat er een ‘buitenwereld’ bestaat.  

Het kennisprobleem - epistemologisch
Jij meent te weten dat je nu een tekst leest, maar het zou zomaar kunnen zijn dat je alles bij elkaar fantaseert. Jij kunt niet weten dat je nu een tekst leest. Er is altijd een sceptisch alternatief te verzinnen.
   
Het probleem van andere geesten - conceptueel
Stel dat ik zeg dat ik nu pijn heb. Dan gebruik een begrip van pijn die ik gevormd heb op basis van mijn eerdere pijnervaringen. Maar niemand anders heeft mijn pijnervaring gehad. Daarom kan ik nooit mijn ervaring van mijn ‘pijn’, of elke andere ervaring, communiceren met een ander.

Welk stukje van het onderstaande citaat hoort bij welk type scepticisme?

Niets bestaat, mocht er iets bestaan, dan kunnen we het niet kennen, en mochten we het wel kunnen kennen, dan kunnen we het niet mededelen.

Gorgias van Leontini 

(c. 480-376 v. Chr.)

Metafysisch scepticisme

Het werkelijkheidsprobleem. Het is helemaal niet zeker dat er iets buiten is en onafhankelijk van ons bestaat.

Epistemologisch scepticisme

Het kennisprobleem. Kennis is onmogelijk. Voor alles wat we weten zijn sceptische alternatieven te bedenken.

Conceptueel scepticisme

Het probleem van andere geesten. Communicatie is onmogelijk, we zijn er niet toe in staat om met elkaar van gedachten te wisselen.