SPELLING
komma, trema en koppelteken
SPELLING
komma, trema en koppelteken
Doel
Vandaag herhalen:
wat een komma is
wat een trema is
wat een koppelteken is
een komma gebruik je bij..
wanneer gebruik je een trema?
Trema
Een trema zijn twee puntjes op een klinker.
Een trema is bedoeld om duidelijk te maken
hoe je een woord uitspreekt.
Trema
voorbeeld
geillustreerd
als je dit ziet, zou je de ei als 1 klank uitspreken,
maar dat is niet de bedoeling.
Trema
Door een trema te zetten op de letter ná de breuk in de klank, spreek je het woord goed uit.
geïllustreerd
ge - illustreerd: vóór de i moet de klank worden gebroken.
Trema
Kijk naar het verschil in uitspraak:
- ideeen <ideen>
- ideëen <idejeen>
- ideeën <ideejen>
Trema? tatoeage
ja
nee
Trema? financieel
ja
nee
Trema? poeziealbum
ja
nee
Trema? industriele
ja
nee
Trema Wanneer gebruik je een trema?
Als binnen een woord klinkers botsen
Gewoon omdat het leuk staat.
als het een samenstelling is
als je denkt dat het moet, er is geen regel voor
Een trema maakt duidelijk hoe je een woord uitspreekt.
waar
niet waar
Op buiig hoort geen trema, want je kunt dit niet verkeerd uitspreken.
waar
niet waar
Waarom heeft het woord een trema? geïnteresseerd
Het woord is een aardrijkskundige aanduiding of afleiding hiervan
Het woord is een samenstelling die je anders verkeerd zou uitspreken
Het woord is een samenstelling waarin een cijfer, symbool of afkorting voorkomt
Het woord is geen samenstelling en anders zou je het verkeerd uitspreken
Koppelteken
Gebruik je:
Als de samenstelling anders verkeerd wordt uitgesproken
AUTO-ONDERDELEN
MEE-ETEN
Koppelteken
Gebruik je:
In aardrijkskundige aanduidingen
Zuid-Spanje
Noord-Hollandse
Koppelteken
Gebruik je:
Voor of na een hoofdletter
T-shirt
B-merk
Koppelteken
Gebruik je:
Na een cijfer, afkorting of symbool
50-jarige
EU-land
even oefenen
co + educatie
win + win + situatie
winwinsituatie
win-winsituatie
win-win-situatie
winwin-situatie
100 + jarige
eerste + jaars + student
eerstejaarsstudent
eerste-jaars-student
eerste-jaarsstudent
eerstejaars-student
close + up
welke accenten ken je in de Nederlandse taal?
Accent
Een accent zorgt ervoor dat je een woord op de juiste manier leest en uitspreekt.
Wij gebruiken drie accenttekens in Nederland:
accent aigu (streepje naar rechts): cliché
accent grave (streepje naar links): barrière
accent circonflexe (dakje): enquête
Is zestien ampere/ampère genoeg?
Haar acné/acne is soms erg opvallend.
Is dat wel lekkere patee/paté?
Hij wilde persé/per se naar de film.
Die enquete/enquête is opgesteld door de leerlingen.
Is dat nu echt serieus/sérieus?
Voila/Voilà, daarmee is het werk afgelopen.
Voila
Voilà
Okee/Oké, daar kan ik me wel bij neerleggen.
Okee
Oké
Puntkomma (;)
De puntkomma maakt duidelijk dat de zin ervoor en erna veel met elkaar te maken hebben.
We hebben een geweldige vakantie gehad; vooral het wandelen was leuk.
LET OP: een puntkomma kan worden vervangen door een punt, maar niet door een komma.