Braken en sputum

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Vpt handelingen niv 3 en 4  

Module: persoonlijke zorg

Onderdeel: Voeding en vocht

Skills
pers. Zorg - Braken en Sputum

Inhoud

• Wat weet je al?

• Doel van de les

• PTT met verpleegkundige aandachtspunten

• En nu?

• Resultaten behaald?

• Afronden

LEsdoelen

• Je kunt aan het einde van de les:

• de kenmerken van braken benoemen en de wijze van braken

• de oorzaken van braken benoemen

• de behandeling van braken weergeven

• 3 verzorgende / verpleegkundige aandachtspunten van braken noemen

• de functie van sputum benoemen

• 3 verzorgende / verpleegkundige aandachtspunten van sputum noemen

Voorkennis braken en sputum

Wat doe jij als iemand moet braken en jij bent daar bij?

Video over braken

https://www.youtube.com/watch?v=U9-9qxA2USw

Braken en braakreflex

Wat zie je gebeuren?

• Krampachtig

• Tegengesteld aan het normale slikmechanisme 

• Antiperistaltiek (samentrekkingen van maag-darmen in omgekeerde richting)

• De druk in de buikholte wordt hoger

• Bij het braakreflex sluit het strotklepje waarbij vervolgens de maag wordt geleegd

Oorzaken van braken

Afwijkingen van het maagdarmkanaal en- van de interne organen:

Denk aan verkeerde voeding , infecties, zweren in de maag, ziektes van de lever, alvleesklier en/of galwegen

Vergiftigingen: bij overdosering van medicijnen of overmatig gebruik van drugs en/of alcohol

Afwijkingen van de hersenen: verhoogde hersendruk door gezwellen en door infecties van de hersenen, migraine of t.g.v. narcose

Overmatige prikkeling van zintuigen: reisziekte, zeeziekte of door virusinfecties van het evenwichtsorgaan

Zwangerschapsbraken

Kenmerken van braaksel

Specifieke kenmerken:

• Aanwezigheid van: bloed, gal, ontlasting ,waterige slijm en onverteerbare resten van vorige maaltijden

• Bloed: bloedbraken (hematemesis)

• Bij een kleine bloeding wordt het braaksel roestbruin of koffiekleurig

• Bij een grote bloeding zie je helderrood bloed bijvoorbeeld bij een maagzweer.

Vervolg kenmerken van braaksel

• Gal bij langdurig braken, geelgroene kleur en smaakt bitter

• Feces bij een afsluiting in de darmen (ileus) dan hoopt de ontlasting zich op = fecaal braken

• Kleur: donkerbruin met de geur van ontlasting

• Langdurig braken kan leiden tot uitdroging (dehydratie)

Behandeling van braken

• Even niet drinken en dan voorzichtig weer starten

• Infuus bij aanhoudend braken om uitdroging te voorkomen

• Niets per os (via de mond geven) in eerste instantie

• Als braken gestopt is, kan de zorgvrager weer kleine hoeveelheden innemen.

• Medicijnen bij aanhoudend braken: antibraakmiddelen (anti-emetica)

aandachtspunten bij braken

Observeren op:

tijdstip en frequentie

hoeveelheid

wijze van braken

kleur, geur en aanwezigheid van voedselresten

Zorgvrager rechtop zetten of op de zij leggen

Aandacht schenken aan het verschonen van kleding als dat nodig is

Antibraakmiddelen ruim voor de maaltijd geven

Bijhouden van een vochtbalans bij langdurige misselijkheid en braken

Denk aan nazorg bij braken: ruime opvangbak, ademhalingswegen vrijhouden, mond spoelen en neus snuiten.

Wat is Sputum?

Sputum is een product (speeksel met slijm) van het slijmvlies van de luchtwegen dat d.m.v. hoesten uit de luchtwegen wordt verwijderd.

In de normale situatie wordt door het lichaam nauwelijks sputum gemaakt. Het weinige sputum dat je onder normale omstandigheden ophoest is meestal kleurloos en wit.

Sputum wordt vooral gevormd bij ontstekingen of irritaties van de luchtwegen, bevat dan ook bacteriën:

Geïnfecteerd sputum bevat veel ontstekingscellen (leukocyten) die het sputum geel of groen kleuren.

Sputumkweek

• Een sputumkweek is een micro-biologisch onderzoek

• Daarmee wordt nagegaan welke ziekteverwekker (bacterie) er in het sputum van de zorgvrager aanwezig is. Tevens kan worden bepaald voor welke antibioticum de bacterie gevoelig is

• Sputum voor diagnostiek dient bij voorkeur ‘s morgens opgevangen te worden voor het ontbijt omdat zich tijdens de nacht slijm ophoopt.

Video over sputumkweek

https://www.youtube.com/watch?v=AiD0LV4vkPg

aandachtspunten bij sputumkweek

Sputum observeren op :

• Hoeveelheid

• Kleur en consistentie

• Geur

Opvangen van sputum:

• In een wegwerppotje als zakdoekjes niet voldoende zijn of

• Onderzoek in opdracht van de arts , dan gebruik je een steriel opvangpotje

 

En nu?

Voor de volgende les:

• Maken van de verwerkingsopdrachten (itslearning / wiki)

• Doornemen van de protocollen (itslearning / wiki)

Voor het einde van deze module:

• Afrondende opdracht maken over een feestmaaltijd

• Opdrachten ‘test je kennis’ in Edition maken

Lesdoelen behaald?

• Je kan de oorzaken van braken benoemen

• Je kan benoemen wat de kenmerken van braken zijn en wat de behandeling bij braken is

• Je kan uitleggen wat de rol van de zorgverlener is bij braken

• Je kan benoemen wat sputum is en een sputumkweek

• Je kan benoemen wat de observaties en aandachtspunten zijn bij een sputumkweek