LES 2
Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
Van weerstand naar serie- en parallelschakelingen
5/6 D/A • sportcontext • LessonUp-ready
LES 2
Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
Van weerstand naar serie- en parallelschakelingen
5/6 D/A • sportcontext • LessonUp-ready
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
ACTIVEREN
Startvraag: waarom werkt stadionverlichting nog als één lamp defect is?
Denk aan kerstverlichting versus huisinstallatie.
Wat gebeurt er met de stroom als toestellen “achter elkaar” staan?
Wat gebeurt er als stroom kan opsplitsen?
+ −
Bloom: herinneren | Voorkennis activeren
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
LESDOELEN
Ik kan weerstand omschrijven als hoe moeilijk stroom door een component gaat.
Ik kan de wet van Ohm toepassen: R = U/I.
Ik kan serie- en parallelschakelingen herkennen.
Ik kan voorspellen wat er gebeurt met spanning, stroomsterkte en totale weerstand in serie en parallel.
Ik kan eenvoudige rekenvragen oplossen in sportcontext.
Bloom: begrijpen/toepassen | Lesdoelen zichtbaar
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
HERHALING
Spanning duwt, stroom vloeit, weerstand remt.
Bloom: begrijpen | Herhalen en verbinden
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
INSTRUCTIE
Elektrische weerstand R
Weerstand is een maat voor hoe moeilijk het is om stroom door een component te sturen.
Eenheid: ohm (Ω).
Hoe groter R, hoe kleiner I bij dezelfde spanning U.
Figuur: R = U/I
Figuur: 1 Ω = 1 V/A
Bloom: begrijpen | Expliciete instructie
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
OEFENEN
Begeleid voorbeeld: weerstand berekenen
Een lampje wordt aangesloten op een AA-batterij van 1,5 V. Je meet I = 235 mA. Bereken R.
235 mA = 0,235 A
R = U/I
R = 1,5 V / 0,235 A
R ≈ 6,4 Ω
Sportlink: LED-lampjes in een fietshelm hebben ook elektrische weerstand.
Bloom: toepassen | Begeleid oefenen
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
QUIZ
Wat gebeurt er met I als U stijgt en R gelijk blijft?
A. I daalt altijd.
B. I blijft gelijk.
C. I stijgt.
D. R wordt automatisch nul.
LessonUp: quiz/poll
Bloom: begrijpen | Controle begrip
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
ANTWOORD
Antwoord
C. Bij dezelfde weerstand is stroomsterkte recht evenredig met spanning: grotere U → grotere I.
Bloom: begrijpen/toepassen | Antwoordslide na quiz – in PowerPoint verborgen zetten
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
INSTRUCTIE
Serieschakeling
+ −
R
R
Bloom: begrijpen | Instructie + schema
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
INSTRUCTIE
Parallelschakeling
+ −
Bloom: begrijpen | Instructie + schema
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
TPS
Think – Pair – Share
Waarom zijn toestellen in een fitnesscentrum parallel aangesloten op het stroomnet en niet in serie?
Denk aan: spanning, onafhankelijk werken, defect toestel.
Gebruik in je antwoord minstens twee kernbegrippen.
Bloom: analyseren | TPS + taalsteun
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
QUIZ
Je sluit een tweede identieke lamp parallel aan. Wat gebeurt er met de eerste lamp?
A. Ze gaat uit.
B. Ze brandt even fel als voordien.
C. Ze brandt half zo fel.
D. De batterijspanning wordt nul.
LessonUp: quiz/poll
Bloom: toepassen | Controle begrip
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
ANTWOORD
Antwoord
B. De eerste lamp blijft even fel branden. Bij parallel krijgen beide lampen dezelfde spanning.
Bloom: begrijpen/toepassen | Antwoordslide na quiz – in PowerPoint verborgen zetten
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
QUIZ
Je sluit een tweede identieke lamp in serie aan. Wat gebeurt er meestal?
A. Beide lampen branden feller.
B. Beide lampen branden minder fel.
C. Alle spanning staat over één lamp.
D. De stroom splitst in twee takken.
LessonUp: quiz/poll
Bloom: toepassen | Controle begrip
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
ANTWOORD
Antwoord
B. In serie wordt de spanning over de lampen verdeeld en stijgt de totale weerstand. Daardoor branden ze minder fel.
Bloom: begrijpen/toepassen | Antwoordslide na quiz – in PowerPoint verborgen zetten
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
TOEPASSEN
Sportcasus: LED-verlichting rond een loopparcours
Je ontwerpt verlichting voor een looppiste. Eén lamp mag niet alle andere lampen uitschakelen. Kies serie of parallel en verklaar.
Keuze: parallel.
Elke lamp krijgt dezelfde spanning.
Stroom splitst per tak.
Defect in één tak schakelt niet alles uit.
+ −
Bloom: toepassen/analyseren | Verwerking in sportcontext
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
BEREKENEN
Lichtsensor met LDR
Een LDR staat in serie met een vaste weerstand en wordt aangesloten op 5 V. Over de vaste weerstand meet je 1,8 V. Hoe groot is de spanning over de LDR?
Serie: spanning wordt verdeeld.
U totaal = 5 V
U vaste weerstand = 1,8 V
U LDR = 5 − 1,8 = 3,2 V
Sportlink: automatische verlichting in een sporthal of op een looproute.
Bloom: toepassen | Begeleid oefenen
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
WISBORDJES
Wisbordjes: serie of parallel?
1. De stroomsterkte is overal gelijk.
2. De spanning is over elke tak gelijk.
3. Extra weerstand toevoegen verhoogt de totale weerstand.
4. Extra toestel aansluiten thuis verlaagt de totale weerstand.
5. Eén defecte lamp schakelt alles uit.
Bloom: begrijpen | Controle met wisbordjes
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
SAMENVATTING
Bloom: begrijpen | Samenvatten
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
EXIT-TICKET
Exit-ticket
1. Bereken R als U = 5 V en I = 0,20 A.
2. Waarom zijn toestellen thuis parallel geschakeld?
3. Wat gebeurt er met de totale weerstand als je in serie een extra weerstand toevoegt?
Antwoorden: R = 25 Ω; elk toestel krijgt 230 V en werkt onafhankelijk; R totaal stijgt.
Bloom: toepassen | Exit-ticket
Les 2 • Weerstand, wet van Ohm en schakelingen
HUISWERK
Huiswerk – sporttoepassing
Een sporthorloge werkt op 5 V en heeft tijdens GPS-gebruik een stroomsterkte van 0,10 A.
a. Bereken de weerstand van het horloge in die situatie.
b. Leg uit waarom meerdere toestellen in een fitnesscentrum parallel aangesloten worden.
c. Teken een eenvoudig schema van drie lampen rond een looppiste en duid aan of je serie of parallel kiest.
Bloom: toepassen | Gekoppeld huiswerk