H3. Vraag en aanbod
3.1 De vraag naar treinreizen
H3. Vraag en aanbod
3.1 De vraag naar treinreizen
H3. Vraag en aanbod
Ik kan uitleggen dat de vraag naar een product afhangt van de betalingsbereidheid van de consument.
Ik kan rekenen met een vraagfunctie.
Ik kan een vraaglijn tekenen in een grafiek.
Vraag naar een treinticket?
De vraag naar treinreizen
Factoren die de vraag beïnvloeden
De vraag naar treinreizen hangt af van:
prijs
economische toestand
inkomen
bevolkingsomvang
behoefte
substitutiegoederen (alternatieven bv. bus, auto, ...)
complementaire goederen (bijhorende diensten en producten)
incidentele factoren
Coca Cola en Pepsi Cola zijn...
Complementaire goederen
Substitutiegoederen
Answer C
Answer D
Wat is een substitutiegoed voor rijst?
Noem een complementair goed van rijst.
De vraag naar treinreizen
Factoren die de vraag beïnvloeden
De vraag naar treinreizen hangt af van:
prijs
economische toestand
inkomen
bevolkingsomvang
behoefte
substitutiegoederen (alternatieven bv. bus, auto, ...)
complementaire goederen (bijhorende diensten en producten)
incidentele factoren
Je favoriete game kan besteld worden in pre-order. Dat kost 25% meer, maar je bent zeker van je exemplaar. Anders loop je het risico om nog 1 jaar te moeten wachten. Ga je er op in?
Biologische producten zijn vaak wat duurder dan niet-biologische producten. Ben jij bereid om de meerprijs te betalen?
Iemand biedt op marktplaats de telefoon aan die jij wil hebben. De telefoon is nieuw en zit nog in de verpakking. De verkoper vraagt dezelfde prijs als in de winkel. Koop je hem?
Je favoriete artiest treedt op op Vestrock. Je was helaas te laat met het kopen van een ticket. Iemand biedt aan zijn ticket over te kopen voor het dubbele van de prijs. Doe je dit?
De vraag naar treinreizen
Betalingsbereidheid
De vraag is de hoeveelheid die een consument van een product of dienst wil kopen.
De vraag hangt af van de betalingsbereidheid van de consument:
als de prijs stijgt, daalt de vraag
als de prijs daalt, stijgt de vraag
Soms betaal je minder dan dat je wou betalen. Dit heet het consumentensurplus.
(Je wil max. €100 voor een ticket betalen. Je koopt er één voor €75. Het surplus is €25)
Wat gebeurt er als de prijs stijgt?
De vraag blijft gelijk
De vraag stijgt
Het aanbod daalt
De vraag daalt
Wat is consumentensurplus?
Meer betalen dan nodig
Vraag naar meer reizen
Hogere prijs voor hetzelfde
Betaal minder dan je wilde
Wat beïnvloedt de vraag naar treinreizen?
Tijdsduur van de reis
Aantal treinen
Afstand naar het station
Betalingsbereidheid van de consument
3.1 De vraag naar treinreizen
Doen
Maak opdracht 3.1 en 3.4
Je werkt maximaal per 2
Fluisteren mag, kletsen niet.
minute
second
De vraag naar treinreizen
Betalingsbereidheid
De vraaglijn geeft de betalingsbereidheid weer.
y-as = oorzaak = veranderende prijs (p)
x-as = gevolg = gevraagde hoeveelheid (q)
De vraagfunctie is : qv = ap + b
Voorbeeld: De vraag van spelcomputers is qv = –0,2p + 75.
Wat is de gevraagde hoeveelheid qv als de prijs € 200 is?, en wat als de prijs € 100 is?
bij een prijs van is € 200 de gevraagde hoeveelheid qv = –0,2 × € 200 + 75 = 35
bij een prijs van is € 100 de gevraagde hoeveelheid qv = –0,2 × € 100 + 75 = 55
De vraag naar treinreizen
Tekenen vraaglijn - stappenplan
Vraagfunctie is qv = –0,3p + 60
Bereken de gevraagde hoeveelheid als p = 0
qv = -0,3 x 0 + 60
⇒ qv = 60
Bereken de prijs als qv = 0
0 = -0,3p + 60
⇒ 0,3p = 60
⇒ p = 60 ÷ 0,3
⇒ p = 200
Teken de berekende punten in de grafiek en trek daartussen een rechte lijn
Oefening 3.5
3.1 De vraag naar treinreizen
Doen
Maak opdracht 3.6
Je werkt maximaal per 2
Fluisteren mag, kletsen niet.
minute
second
De vraag naar treinreizen
Verschuiving van de vraag
De vraagfactoren bepalen de vraag:
1. de prijs (verschuiving op de vraaglijn)
2. andere factoren (verschuiving van de vraaglijn)
- het aantal vragers
- de behoeften van de vragers
- de hoogte van het inkomen van de vragers
- de prijs van andere producten
- wettelijke bepalingen (bv. legalisering drugs)
Vraag naar treinreizen
Vraagfactoren - voorbeeld 1
Stel: er is een verschuiving op de vraaglijn naar links.
Wat is hier de oorzaak van?
prijsstijging
Wat is hier het gevolg van?
de vraag daalt
Vraag naar treinreizen
Vraagfactoren - voorbeeld 1
Stel: er is een verschuiving op de vraaglijn naar rechts.
Wat is hier de oorzaak van?
prijsdaling
Wat is hier het gevolg van?
de vraag stijgt
Vraag naar treinreizen
Vraagfactoren - voorbeeld 3
Stel: er is een verschuiving van de vraaglijn naar rechts.
Wat kunnen hier de oorzaken van zijn?
stijging behoeften
stijging inkomen
prijsstijging substitutiegoed
prijsdaling complementair goed
Wat is hier het gevolg van?
de vraag stijgt
Vraag naar treinreizen
Vraagfactoren - voorbeeld 4
Stel: er is een verschuiving van de vraaglijn naar links.
Wat kunnen hier de oorzaken van zijn?
daling behoeften
daling inkomen
prijsdaling substitutiegoed
prijsstijging complementair goed
Wat is hier het gevolg van?
de vraag daalt
Wat gebeurt er met de vraaglijn van elektrische fietsen als het nationaal inkomen daalt?
verschuift naar links
verschuift naar rechts
niets
Wat gebeurt er met de vraaglijn van rijst als de prijs van pasta stijgt?
verschuift naar links
verschuift naar rechts
niets
Wat gebeurt er met de vraaglijn van elektrische auto's als de prijs van elektriciteit stijgt?
verschuift naar links
verschuift naar rechts
niets
Wat gebeurt er met de vraaglijn van chromebooks als de prijs ervan daalt?
verschuift naar links
verschuift naar rechts
niets
3.1 De vraag naar treinreizen
Doen
Maak opdracht 3.7 en 3.8
Je werkt maximaal per 2
Fluisteren mag, kletsen niet.
minute
second
H3 Vraag en aanbod
Het aanbod van busreizen
Hoe hoger de prijs, des te meer producten er zullen worden aangeboden.
Eens
Oneens
Waarom willen producenten vaak meer verkopen als de prijs stijgt?
Omdat ze dan meer winst maken
Omdat hun kosten dalen
Omdat consumenten dan minder kopen
Omdat ze anders belasting moeten betalen
Het aanbod van busreizen
Verkoopbereidheid/leveringsbereidheid
Het aanbod wordt gevormd door de bedrijven die een product willen verkopen.
Het aanbod hangt af van de verkoopbereidheid/leveringsbereidheid van de producent.
Hoe hoger de prijs, hoe meer aanbieders willen verkopen.
Hoe lager de prijs, hoe minder aanbod.
Als de prijs van een product stijgt, dan zullen producenten meestal:
Hetzelfde blijven aanbieden
Stoppen met produceren
Minder aanbieden
Meer aanbieden
Wat bedoelen we met leveringsbereidheid?
De voorraad die een producent heeft
Hoe graag consumenten iets willen kopen
De prijs waarvoor een producent wil verkopen
Of en winkel open is of niet
Wat geeft een aanbodlijn weer?
De hoeveelheid producten die consumenten willen kopen
De prijs waarvoor een producent bereid is iets te verkopen
De kosten van het maken van een product
De winst van een producent
Wat gebeurt er met de aanbodlijn als de prijs daalt?
Hij stijgt
Er verandert niets
De aangeboden hoeveelheid daalt
De aangeboden hoeveelheid stijgt
Het aanbod van busreizen
Aanbodlijn
De aanbodlijn geeft de verkoopbereidheid weer.
De aanbodfunctie is : qa = ap - b
Voorbeeld
Het aanbod van een vliegticket is qa = 0,3p -24.
Wat is de aangeboden hoeveelheid qa als de prijs € 100 is?, en wat als de prijs € 200 is?
bij een prijs van is € 100de aangeboden hoeveelheid qv = 0,3 × € 100 - 24 = 6
bij een prijs van is € 200 de aangeboden hoeveelheid qv = 0,3 × € 200 - 24 = 36
Het aanbod van busreizen
Tekenen aanbod- stappenplan
Aanbodfunctie is qa = 0,3p - 24
Bereken de aangeboden hoeveelheid als qa = 0
0 = 0,3p - 24
⇒ -0,3p = -24
⇒ p = -24 / -0,3
⇒ p = € 80
Bereken de prijs als qa hoger is dan stap 1 (bv. € 100)
qa = 0,3 x € 100 -24
⇒ qa = € 30 - 24 = 6
Teken de berekende punten in de grafiek en trek daartussen een rechte lijn
Het aanbod van busreizen
Verschuiving langs de aanbodlijn
Het aanbod wordt bepaald door de prijs.
Een verandering van de prijs zorgt voor een verschuiving op de aanbodlijn.
Naast de prijs zijn er ook nog andere factoren die het aanbod bepalen:
Kosten.
Technologische veranderingen
Arbeidsproductiviteit
Aantal aanbieders.
Deze aanbodfactoren zorgen voor een verschuiving van de aanbodlijn.
De prijs van appels stijgt. Wat gebeurt er met de aanbodlijn?
Verandering OP de aanbodlijn
Verandering VAN de aanbodlijn.
De lonen van werknemers in een fabriek stijgen. Wat gebeurt er met de aanbodlijn?
Verandering OP de aanbodlijn
Verandering VAN de aanbodlijn.
Een nieuwe machine zorgt ervoor dat appels sneller geoogst kunnen worden. Wat gebeurt er met de aanbodlijn?
Verandering OP de aanbodlijn
Verandering VAN de aanbodlijn.
Een storm verwoest een groot deel van de oogst. Wat gebeurt er met de aanbodlijn van groenten?
verandering op de aanbodlijn
verandering van de aanbodlijn
De verkoopprijs van een brood daalt van €2,50 naar €2,00. Wat gebeurt er?
Beweging langs de aanbodlijn (naar links)
Verschuiving van de aanbodlijn naar rechts
Verschuiving van de aanbodlijn naar links
Er gebeurt niets
Het aantal aanbieders op de markt neemt toe. Wat gebeurt er met de aanbodlijn?
De lijn verschuift naar links
De lijn verschuift naar rechts
Er is een beweging op de lijn
Er verandert niets
De prijs van een product stijgt, maar alles anders blijft hetzelfde. Wat gebeurt er?
De aanbodlijn verschuift naar rechts
De aanbodlijn verschuift naar links
Je beweegt omhoog langs de aanbodlijn
Je beweegt omlaag langs de aanbodlijn
3.1 De vraag naar treinreizen
Doen
Maak opdracht 3.9, 3.10, 3.11 en 3.12
Je werkt maximaal per 2
Fluisteren mag, kletsen niet.
minute
second
6.1 Consumentengedrag
Oefeningen
Maken opgave 16 - 18 blz. 172
Maken opgave 19-24 blz. 174
minute
second
3.3 Consumentensurplus en producentensurplus in het evenwicht
Marktevenwicht
Het punt waar vraag en aanbod gelijk zijn
aan elkaar is:
De evenwichtsprijs
De evenwichtshoeveelheid
In dit punt is qa = qv
Opdracht 3.13
Qv = -2P + 70
Qa = 3P - 30
Qa = Qv
3P - 30 = -2P + 70
3P + 2P = 70 + 30
5P = 100
P = 100 : 5
P = 20
Qa = 3P - 30 = 3 x 20 - 30 = 30
Vraag 3.36
Slide tekst