Herhaling leesvaardigheid
Oefenen
Oefenexamen maken
Afsluiting
Herhaling leesvaardigheid
Oefenen
Oefenexamen maken
Afsluiting
Lesdoelen deze les
Aan het eind van deze lessen...
Kun je de belangrijkste examenbegrippen noemen, uitleggen, herkennen:
opbouw van een tekst, functies inleiding+slot, signaalwoorden, tekstdoelen, onderwerp+hoofdgedachte van een tekst, deelonderwerp, kernzinnen, mening-feit-argument.
Tekstopbouw
Titel
Inleiding
Kern/ middenstuk
Slot
Bron
Waar moet je op letten?
Tussenkopjes
Alinea's
Kernzinnen
Tekstverbanden
Signaalwoorden
Afbeeldingen
Onderwerp, deelonderwerp, hoofdgedachte van een tekst
Onderwerp van een tekst
Iedere tekst gaat ergens over. Dat noem je het onderwerp.
1 woord of een groepje woorden.
Nooit een hele zin!
Deelonderwerp
Het onderwerp van een alinea.
Waar gaat de alinea over?
1 woord of een groepje woorden.
Nooit een hele zin.
De hoofdgedachte is...
Wat zegt de schrijver over het onderwerp?
Het is altijd een hele zin, maar nooit een vraag.
Een samenvatting van de tekst in 1 zin.
Hoe vind je het onderwerp van een tekst?
Lees de titel.
Lees de inleiding.
Lees de tussenkopjes.
Kijk naar plaatjes en andersgedrukte woorden.
Stel jezelf de vraag: 'Waar gaat de tekst over?'
Hoe vind je het deelonderwerp?
Lees het tussenkopje (als dat er is).
Stel jezelf de vraag: 'Waar gaat de alinea over?'
Lees de tussenkopjes (als die er zijn).
Hoe vind je de hoofdgedachte?
Bedenk wat het onderwerp van de tekst is.
Stel jezelf de vraag: 'Wat zegt de schrijver over het onderwerp?'
Functies van inleiding en slot
Inleiding
De schrijver probeert de aandacht van de lezer te krijgen.
Er zijn verschillende manieren om dat te doen.
Slot
In het slot rondt de schrijver de tekst af.
Ook dit kan op verschillende manieren.
Tekstopbouw: Inleiding en slot
Functies inleiding:
* onderwerp noemen
* de aanleiding noemen
*de centrale vraag stellen
* de mening van de schrijver geven
*een samenvatting
Functies slot:
* conclusie geven
* samenvatting geven
* advies geven
* waarschuwing geven
* toekomstverwachting
Je hebt de inleiding gelezen. Wat doet de schrijfster om je aandacht te trekken? (twee antwoorden juist)
Ze stelt een vraag.
Ze geeft haar mening.
Ze geeft een korte samenvatting.
Ze vertelt waarom ze de tekst schreef.
Je hebt de tekst en het slot gelezen. Wat doet de schrijfster om de tekst af te sluiten?
Ze geeft een samenvatting.
Ze geeft een waarschuwing.
Een geeft een conclusie.
Ze geeft een advies.
Lees deze inleiding
(1) Ik kan het me niet voorstellen: zonder opgaaf van reden abrupt uit iemands leven verdwijnen. Maar als ik de berichten moet geloven, gebeurt het op grote schaal. Sterker nog: het gebeurt zo vaak dat er in de Verenigde Staten dus een speciale term voor is verzonnen: ghosting. Dit is het abrupt verbreken van contact met iemand – bijvoorbeeld een voormalige romantische partner – door telefoontjes, berichtjes, enzovoort niet langer te accepteren of te beantwoorden.
Hoe wordt de tekst ingeleid
Mening van de schrijfster over het onderwerp
een conclusie over het onderwerp van de tekst te trekken
een voorbeeld bij het onderwerp van de tekst uit te werken
het centrale probleem van de tekst te benoemen
Lees dit slot
(14) Het is dan ook hoog tijd voor nieuwe (on)geschreven regels over hoe we met elkaar omgaan. Regel één lijkt me duidelijk: ‘Gij zult niet ghosten.’
Hoe wordt de tekst afgesloten?
aanbeveling
conclusie
samenvatting
toekomstverwachting
SIGNAALWOORDEN
Signaalwoorden
voorbeeld
zoals
bijvoorbeeld
opsomming
en
verder
ten eerste
tenslotte
tegenstelling
maar
toch
echter
hoewel
vergelijking
net als
evenals
zoals
reden/verklaring
omdat
want
daarom
oorzaak-gevolg
want
doordat
daardoor
doel-middel
daarmee
door middel van
voorwaarde
als
indien
tenzij
tijd
vroeger
intussen
tijdens
samenvatting
al met al
geconcludeerd kan worden dat
kortom
conclusie
dus
tot slot
TEKSTDOELEN
Verschillende tekstdoelen
Hoe weet je wat een schrijver wil met een tekst?
Tekstsoort weten
=
tekst beter begrijpen
krantenartikel, recept, stripverhaal, reclame, recensie, review, flyer, etc.
Tekstdoel weten
=
tekst beter begrijpen
(je weet hoe de tekst eruit zal zien, je kunt al een beetje bedenken wat de inhoud van de tekst zal zijn)
amuseren, informeren, overhalen/ activeren, overtuigen, instrueren
Tekst
Overhalen/
Citeren
Citeren
Wat is een goed voorbeeld van een citaat?
Mijn leraar zei, jij hebt nu straf!
Mijn leraar zei: "Jij hebt nu straf!".
"Mijn leraar zei: Jij hebt nu straf!"
Mijn leraar zei: jij hebt nu 'straf'.
Wat is een goed voorbeeld van een citaat?
"Kom je mee"? zei Lisa
Kom je mee, "zei Lisa."
"Kom je mee, zei Lisa".
"Kom je mee?", zei Lisa.
Feit, mening, argument
Feit
controleerbaar of bewezen
waar of onwaar
Vorige week maandag was de vakantie afgelopen.
We hebben vandaag een toets geschiedenis.
Welk van de volgende zinnen is géén feit?
Mijn vader is morgen jarig.
Spruitjes zijn smerig.
De voetbaltraining duurt anderhalf uur.
Een hond is een trouw dier.
Welk van de volgende zinnen is een feit?
Kinderarbeid zou verboden moeten worden!
Dat nieuwe nummer klinkt supergoed!
Wat een leuke jas heb je aan!
Roken is slecht voor je gezondheid!
Mening
Dat wat iemand ergens van vindt.
Anders: standpunt - opinie - visie - overtuiging - stelling
Duitse grammatica is ontzettend moeilijk.
De Efteling is het leukste pretpark van Nederland.
Welk van de volgende zinnen is géén mening?
Joost is morgen jarig.
Dierproeven zijn onnodig.
De nieuwe auto van mijn opa is echt een bejaardenkarretje.
Sommige kleuren staan jou echt niet.
Argument
Ondersteunt een standpunt.
Te herkennen aan de signaalwoorden omdat, want, namelijk...
Je zou ook eens naar die winkel moeten gaan, want ze verkopen daar erg goede spullen.
Welke zin bevat géén argument?
Ik blijf vandaag lekker binnen, want het stormt.
Mijn zus is jarig en geeft vanmiddag een feest.
Rode auto's zijn stoer, want een Ferrari is ook rood.
Omdat hij bang is, durft hij niet in de python.
Verschillende leesstrategieën
verkennend lezen
globaal lezen
precies lezen
zoekend lezen
kritisch lezen
Veel voorkomende fouten
Tot slot.....
Examentips-->