VWO 2 · THEMA 1 ADEMHALING · LES 12
Practicum
vissenkoppen
Hoe haalt een vis zuurstof uit het water?
VWO 2 · THEMA 1 ADEMHALING · LES 12
Practicum
vissenkoppen
Hoe haalt een vis zuurstof uit het water?
Deze slide heeft geen instructies
Wat leer je vandaag?
Aan het eind van de les:
1. kun je in een echte vissenkop de kieuwdeksel, kieuwbogen, kieuwplaatjes en kieuwlamellen aanwijzen;
2. kun je uitleggen hoe een vis zuurstof uit het water haalt;
3. (vwo) kun je uitleggen waarom het tegenstroomprincipe zorgt voor veel zuurstofopname.
Je rondt je practicumdossier af.
Deze slide heeft geen instructies
Zo zijn kieuwen gebouwd
Kieuwdeksel: beschermt de kieuwen.
Kieuwen bestaan uit kieuwbogen; een kieuwboog bestaat uit kieuwplaatjes.
Op de kieuwplaatjes zitten dunne kieuwlamellen met veel haarvaten: daar is de gaswisseling.
De vis opent en sluit zijn bek: zo stroomt er steeds vers water langs de kieuwen.
Deze slide heeft geen instructies
Vwo: het tegenstroomprincipe
Het water stroomt de andere kant op dan het bloed in de haarvaten.
Zo komt bloed steeds langs water dat nog net iets meer zuurstof bevat.
Daardoor kan over de hele lengte zuurstof naar het bloed diffunderen.
Gevolg: een vis haalt ongeveer 80% van de zuurstof uit het water. Bij meestroom zou dat hooguit de helft zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Waar komt de zuurstof uit het water in het bloed van een vis?
In het kieuwdeksel
In de kieuwbogen
In de haarvaten van de kieuwlamellen
In de bek van de vis
Deze slide heeft geen instructies
Afspraken bij het practicum
Ga respectvol om met elkaar, de spullen en de vis.
Werk met je eigen tweetal. Neem de tijd voor de opdrachten.
Ruim netjes op: vissenkoppen in de afvalbak, mesjes en scharen in de bak op de kar, tafel schoonmaken met een sopje.
Wil je de vis niet aanraken? Dan ben je waarnemer en tekenaar.
Deze slide heeft geen instructies
Practicum · Kieuwen onderzoeken
Werkblad · in tweetallen · 30 minuten
★ 2A: til het kieuwdeksel op en wijs kieuwbogen, kieuwplaatjes en kieuwlamellen aan. Beantwoord vraag 1 t/m 3.
★★ 2B: knip 1 kieuwboog los en maak een tekening volgens de tekenregels. Benoem 4 onderdelen.
★★★ 2C (vwo): leg met een schets uit hoe het tegenstroomprincipe werkt.
Klaar? Rond je practicumdossier af en lever alles in op de datum in Magister.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiten
Hoe haalt een vis zuurstof uit het water? Leg het uit aan je buur.
Ruim alles netjes op volgens de afspraken.
Niet af = huiswerk: rond je practicumdossier af (inleveren op de datum in Magister).
Klaar? Begin met je samenvatting voor de toets.
Docentnotitie. Verbeterde versie van Les 12 practicum vissenkoppen (vwo 2). Je originele les is niet veranderd.
Gebleven uit je les: de opbouw van de kieuwen, het tegenstroomprincipe, je afspraken en opruimregels, tekenen volgens de tekenregels, practicumdossier afronden en inleveren via Magister, starten met de samenvatting.
Nieuw: vwo-dia tegenstroom, meerkeuzevraag, practicum op 3 niveaus (30 min, timer), werkblad met stappen, materiaallijst en vragen.
Voorbereiden: vissenkoppen bestellen (1 per tweetal), schaartjes/mesjes, snijplanken, handschoenen, afvalbak, sopje. Leerlingen die niet willen snijden zijn waarnemer en tekenaar.
Werkblad en antwoordmodel staan op D: (Vwo 2, map Ademhaling).