Klieren les 1 (24-02)

Effectoren

Hanne Vansimpsen

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 3

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Effectoren

Hanne Vansimpsen

Leerdoelen van deze les

Aan het einde van de les kan je

  • Je kent het verschil tussen excretie en secretie en kan minstens 3 voorbeelden geven van elk.

  • Je kan de exocriene en endocriene klieren op een tekening herkennen én aanduiden.

  • Je kan minstens 3 voorbeelden geven van zowel een endocriene klier als van een exocriene klier én je kent het klierproduct van deze voorbeelden.

  • Je kan de verschillen uitleggen tussen een exocriene klier en een endocriene klier wat betreft bouw en productie van klierproduct.

Wat doen klieren?

Klieren maken stoffen aan en geven die af.


Welke klieren kennen jullie al?

Twee grote groepen klieren

  • Geen afvoerbuis

  • Geven stoffen direct af aan het bloed. (inwendig milieu)

  • synoniem= hormoonklieren

Endocriene klieren

  • Hebben soms een afvoerbuis

  • Verbinding met het uitwendig milieu


Denk aan EXIT

Exocriene klieren

Exocriene klieren

  • traanklieren

  • oorsmeerklieren

  • de lever

  • maagwandklieren

  • darmwandklieren

  • zweetklieren

  • talgklieren

  • speekselklieren

  • melkklieren

  • de prostaatklier

Exocriene klieren

Secretie klieren:

Nuttige stoffen

Vb: speekselklieren --> vertering


Ze geven nuttige stoffen af die een functie hebben buiten de klier zelf. Het product is dus bedoeld om gebruikt te worden.

Excretie klieren:

Afvalstoffen/ niet nuttige stoffen

Vb: zweetklier --> verwijdert afvalstoffen zoals ureum


(afkoeling is een gevolg geen reden van werking van de klier zelf)

Talgklieren

  • Haren worden soepel gehouden door een vetachtige stof = talg

  • Puberteit meer talg

  • Daarom soms verstopte poriën =mee-eters

  • Talgkanaal volledig afgesloten -> ontsteking = acne

Endocriene klieren

  • Schildklier

  • Zwezerik

  • hypofyse

  • bijnieren

  • epifyse

  • hypothalamus

Gemengde klieren

  • Alvleesklier /pancreas

  • Geslachtsklieren

    • eierstokken

    • teelballen

Endo of Exo?








Endocrien Exocrien

Bouw en werking van exocriene klieren.




Exocriene klieren

Darmwandklieren hebben geen afvoerbuisjes

Endocriene klieren

  • Geen afvoerbuisje

  • Geen spiercellen

  • Wel haarvaten

Darmwandklieren zijn exocriene klieren omdat de darm rechtstreeks in verbinding staat met het lichaamsoppervlak

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Wat is een zweetklier?

A

Exocrien en secreet

B

Exocrien en excreet

C

Endocrien en secreet

D

Endocrien en excreet

"Traanvocht bevochtigt en reinigt de ogen"

A

Secretie

B

Excretie

C


D


Het hormoon adrenaline wordt geproduceerd in de bijnieren

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Endocriene klieren geven hun klierproduct via een afvoerbuisje af aan het bloed.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


"Neusslijm bevochtigt en reinigt de ademlucht."

A

Secretie

B

Excretie

C


D


Wat is een synoniem voor endocriene klier?

A

Bijnier

B

Secretieklier

C

Hormoonklier

D

Excretieklier

Bouwstoffen om hormonen aan te maken worden door de endocriene kliercellen uit het bloed gehaald

A

Waar

B

Niet waar

C


D


klieren bij andere dieren.

  • Gifklieren = voor verdediging of jacht (vb. Slangen, schorpioenen,...)

  • Slijmklieren= voor bescherming of voortbeweging (slakken, amfibieën, vissen)

  • Geurklieren/feromoonklieren = voor communicatie (vb. mieren, honden, bevers, ...)

  • Inktklieren= verdediging (vb. inktvis)

Verwerking

Oefening 7 p. 68

Oefening 8 p. 68

Oefening 9 p. 69

Oefening 11 p. 69

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

Wat vond je van deze les?

Bronnen

  • Handboek WACO3 Natuurwetenschappen 3, Plantyn (Scoodle platform)

  • Handboek Genie Biologie KOV3.2, Van In (Diddit platform)

  • Handboek Focus Natuurwetenschappen 3, Pelckmans (Pelckmans portaal)

  • Bioplek.org